Ông Mắc-kên (bên phải) và ông Ô-ba-ma đang tranh luận. Ảnh: AP

Ngày 16-10, trong cuộc tranh luận trực tiếp thứ 3 và cũng là cuối cùng trước ngày bầu cử 4-11 tới, trước hàng chục triệu cử tri Mỹ qua màn hình nhỏ, Thượng nghị sĩ Ba-rắc Ô-ba-ma của đảng Dân chủ đã chứng tỏ sự bình tĩnh, tự tin và tỏ ra đầy kinh nghiệm trước đối thủ Giôn Mắc-kên của đảng Cộng hòa.

Chiến thuật "an toàn và thận trọng" của ông Ô-ba-ma đã tỏ ra hiệu quả khi các cuộc thăm dò dư luận ngay sau khi cuộc tranh luận lần cuối này kết thúc cho thấy, vị Thượng nghị sĩ trẻ tuổi Ô-ba-ma dẫn trước đối thủ Mắc-kên về tỷ lệ cử tri ủng hộ với khoảng cách khá lớn. Thăm dò của kênh Truyền hình CNN và CBS của Mỹ cho thấy, tỷ lệ ủng hộ đối với ông Ô-ba-ma và Giôn Mắc-kên lần lượt là 58-31% và 53-22%. Cuộc tranh luận này được xem như cơ hội cuối cùng để hai ứng cử viên “đấu khẩu” để thể hiện bản lĩnh và chứng minh mình xứng đáng với sự tin cậy của cử tri Mỹ.

Sau hai cuộc tranh luận trực tiếp trước đó, ông Ô-ba-ma cũng được đánh giá cao hơn ông Mắc-kên. Kết quả của cả 3 vòng "đấu khẩu” đã xóa đi nghi ngờ rằng ông Ô-ba-ma “trẻ người, non dạ” hơn đối thủ Mắc-kên. Tại mỗi cuộc tranh luận, chủ đề chính đều được lên kế hoạch từ trước. Trước sự chứng kiến của hàng triệu khán giả xem truyền hình, ứng cử viên Ô-ba-ma đã “ghi điểm”. Thách thức lớn nhất của ông Mắc-kên là ngăn cản ông Ô-ba-ma, gắn chặt ông với các chính sách ngày càng nhận được ít sự ủng hộ từ cử tri của chính quyền Tổng thống đương nhiệm Bu-sơ. Ông Mắc-kên phản ứng bằng việc khẳng định ông không phải là Tổng thống Bu-sơ, đồng thời cho rằng, lẽ ra ông Ô-ba-ma phải ra tranh cử từ 4 năm trước nếu muốn đối đầu với Tổng thống Bu-sơ.

Tại buổi tranh luận, ông Mắc-kên đã yêu cầu ứng cử viên đảng Dân chủ Ô-ba-ma giải thích mối quan hệ của ông với ông Uy-li-am Ây-ơ - một nhân vật cấp tiến của Mỹ từng thực hiện những vụ đặt bom tại Quốc hội và Lầu Năm Góc vào những năm 60, 70 của thế kỷ trước. Đáp trả, ông Ô-ba-ma trả lời ngay rằng, khi Ây-ơ tiến hành các hoạt động chống chính phủ Mỹ để phản đối chiến tranh Việt Nam thì ông mới 8 tuổi. Hiện ông Ây-ơ đã là giáo sư của Đại học Chi-ca-gô và quan hệ giữa hai người chỉ đơn thuần ở góc độ tham gia chung một số hoạt động từ thiện.

Về cuộc khủng hoảng tài chính hiện nay, so với đề xuất về một kế hoạch kinh tế trị giá gần 53 tỷ USD của ông Mắc-kên, kế hoạch trị giá 60 tỷ USD của ông Ô-ba-ma nhận được nhiều sự quan tâm của cử tri khi đề cập cụ thể hơn tới việc mở rộng diện được hưởng trợ cấp thất nghiệp, tạm đình chỉ việc tịch thu nhà thế nợ trong 90 ngày đối với những người đang sống trong chính ngôi nhà của họ và đang cố gắng thanh toán các khoản vay nợ thế chấp, giảm thuế cho các công ty tạo ra việc làm mới, đồng thời cho phép các cử tri rút tiền khỏi quỹ tiết kiệm hưu trí đến cuối năm 2009 mà không bị phạt 10%, với mức rút tối đa là 10.000USD. Ông Mắc-kên “gỡ gạc” bằng cách phê phán kế hoạch tăng thuế của ông Ô-ba-ma. Tuy nhiên, đối thủ đảng Dân chủ ngay lập tức đáp trả rằng, ông sẽ chỉ tăng thuế đối với tầng lớp có thu nhập hơn 250.000USD/năm.

PHẠM CHU