Robot tuần tra tại trang trại của anh Trương Đồng ở tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc. Ảnh: Tân Hoa xã 

Tại tỉnh Sơn Đông ở miền Đông Trung Quốc, anh Trương Đồng, 36 tuổi, hiện quản lý một trang trại rộng 300ha, sử dụng máy bay không người lái (drone), hệ thống tưới tiêu thông minh và máy móc được tự động hóa. Chỉ với một chiếc drone, anh có thể lập bản đồ canh tác, xác định lộ trình phun thuốc và kiểm tra tình trạng thiếu nước của lúa mì từ trên cao. Dưới mặt đất, hệ thống ống tưới nước được bố trí như mạch máu, đưa nước và phân bón trực tiếp đến rễ cây, giúp tiết kiệm gần 30% lượng nước sử dụng. Trang trại của anh Trương Đồng là một phần trong bức tranh chuyển đổi mạnh mẽ của ngành nông nghiệp Trung Quốc-nơi máy móc, công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) đang đóng vai trò chủ đạo. Trong bối cảnh phải bảo đảm an ninh lương thực cho hơn 1,4 tỷ dân giữa biến đổi khí hậu và tài nguyên hạn chế, nông nghiệp công nghệ cao đang trở thành xu hướng tất yếu ở Trung Quốc.

Khác với thế hệ cha ông từng phải lao động tay chân vất vả, anh Trương Đồng bước vào nghề nông từ năm 2019 trong một môi trường cơ giới hóa cao. Anh cho biết, nếu trước đây học kém sẽ phải ra đồng thì nay, muốn làm nông lại cần có trình độ và kiến thức công nghệ. Trang trại của gia đình anh sở hữu hàng chục loại máy móc hiện đại. Máy gieo hạt thông minh có thể hoàn thành việc gieo trồng trên toàn bộ diện tích chỉ trong một tháng, bảo đảm độ sâu đồng đều và tự động cảnh báo khi thiếu giống. Máy trộn phân bón điều chỉnh theo kết quả phân tích đất, trong khi các phương tiện không người lái giám sát sâu bệnh và tình trạng cây trồng. Đến mùa thu hoạch, máy gặt tự động đảm nhận công việc. Nhờ đó, sản lượng lúa mì hằng năm đạt tới 3.000 tấn.

Không chỉ ở Sơn Đông, trên khắp Trung Quốc, nông nghiệp truyền thống đang dần nhường chỗ cho mô hình công nghệ cao. Hình ảnh trâu kéo cày hay lao động tay chân nặng nhọc đang dần biến mất, thay bằng các robot, drone và hệ thống tự động. Các cơ sở nghiên cứu, trong đó có Đại học Bắc Kinh cũng tham gia hỗ trợ người nông dân. Thông qua AI và công nghệ chỉnh sửa gene, các nhà khoa học đang phát triển giống cây trồng có năng suất cao hơn và khả năng thích nghi tốt hơn với điều kiện biến đổi khí hậu.

Năm 2025, sản lượng ngũ cốc của Trung Quốc đạt kỷ lục 715 triệu tấn. Nước này muốn tăng sản lượng lên khoảng 725 triệu tấn vào năm 2030 và công nghệ được xác định là yếu tố then chốt để bảo đảm đạt mục tiêu đề ra.