ÔngRô-bớt Dô-ê-lích (bên phải) cùng Tổng thống Mỹ Bu-sơ
Nguyên Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ, nguyên Đại diện thương mại Mỹ Rô-bớt Dô-ê-lích, ứng cử viên được Tổng thống G.Bu-sơ đề cử thay thế ông Pôn Vôn-phô-uýt, đã chính thức trở thành chủ tịch thứ 11 của Ngân hàng Thế giới (WB). Trong một tuyên bố ngắn được đưa ra ngày 25-6, ban lãnh đạo của WB nhận định: “Ông R.Dô-ê-lích mang tới ngân hàng sự lãnh đạo vững vàng, khả năng quản lý và động lực cần thiết để nâng cao lòng tin và tính hiệu quả của WB”. Như vậy, nguyên tắc bất thành văn là Mỹ chọn chủ tịch WB, còn các nước châu Âu chọn người lãnh đạo Quỹ Tiền tệ thế giới (IMF) được lặp lại.

Ông R.Dô-ê-lích sẽ có thời gian một tuần để tiếp quản công việc từ ông Vôn-phô-uýt trước khi nhậm chức chính thức vào ngày 1-7. Ông đã gặp gỡ với 24 thành viên của ban giám đốc WB và đưa quan điểm về cơ hội cũng như khó khăn của ngân hàng. Ông R.Dô-ê-lích nói: “Đây là trọng trách cũng như niềm vinh dự đặc biệt của tôi. Tôi đã sẵn sàng để bắt đầu”. Ông thừa nhận, WB đã trải qua một “giai đoạn chấn thương”. Ông cũng cho rằng, phải tìm kiếm một ý tưởng dựa trên sự đồng thuận về hướng đi mới của thể chế này. Ông khẳng định: “Một trong những thách thức lớn, nếu không muốn nói là lớn nhất mà WB đang phải đương đầu là điều hành và quản lý”.

Cựu Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ cho biết, ưu tiên hàng đầu của ông là giải quyết những bất đồng giữa ban lãnh đạo và đội ngũ nhân viên vẫn còn tồn tại dưới thời của người tiền nhiệm Vôn-phô-uýt. Bên cạnh việc tập trung vào các quốc gia nghèo nhất thế giới tại châu Phi, ông R.Dô-ê-lích cũng mong muốn xác định một vị trí rõ ràng hơn cho WB tại các quốc gia đang nổi lên như Trung Quốc, Ấn Độ, Bra-xin và tham gia giải quyết các thách thức toàn cầu mới như vấn đề thay đổi khí hậu. Trước khi được bổ nhiệm, ông R.Dô-ê-lích cũng đã có chuyến công du nhiều nước trên thế giới trong đó tâm điểm của chuyến đi là châu Phi, nhằm tìm hiểu các biện pháp giúp đỡ châu lục này phát triển.

Được đào tạo ngành luật tại đại học Ha-vớt, ở tuổi 53, Rô-bớt Dô-ê-lích không phải là người xa lạ trên trường quốc tế. Ông là “môn đồ” của chủ nghĩa tự do mậu dịch, một nhà ngoại giao và thương mại quốc tế lão luyện. Ông R.Dô-ê-lích đã xây dựng sự nghiệp chính trị của mình theo một chiến lược rất đơn giản: ca tụng thương mại như một phương thức ngoại giao mới. Sau vụ 11-9, R.Dô-ê-lích cho rằng, cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố cũng phải được tiến hành thông qua tự do hoá thương mại toàn cầu.

Ông R.Dô-ê-lích là chuyên gia đàm phán thương mại hàng đầu ở Mỹ, một trong những “kiến trúc sư” của vòng đàm phán Đô-ha năm 2001. Khi làm phó cho bà C.Rai-xơ ở Bộ Ngoại giao Mỹ, hai người tạo thành một cặp bài trùng khá lý tưởng, cùng nhau thực hiện những nhiệm vụ khó khăn như đàm phán với chính phủ Xu-đăng về tình hình bạo lực hay xử lý các mối quan hệ với Trung Quốc. Sau khi làm Thứ trưởng Ngoại giao 16 tháng, tháng 6-2006, ông R.Dô-ê-lích đã từ chức để chuyển sang làm cố vấn cao cấp của tập đoàn Goldman Sachs. Bà C.Rai-xơ từng gọi ông R.Dô-ê-lích là “nhân vật thay thế” của mình và không tiếc lời khen ngợi “tinh thần làm việc không mệt mỏi” của ông.

WB có trách nhiệm thúc đẩy phát triển kinh tế và giảm nghèo trên toàn cầu. Chính vì vậy, kinh nghiệm và thời gian dài làm việc trong lĩnh vực thương mại quốc tế, tài chính và ngoại giao khiến ông R.Dô-ê-lích có rất nhiều lợi thế khi đảm đương vị trí lãnh đạo của WB. Hiện ông có trong tay niềm tin và sự tôn trọng của nhiều nhà lãnh đạo trên thế giới. Một điều quan trọng nữa là trong lĩnh vực quan hệ quốc tế, ông không vướng phải những mắc mớ về vấn đề I-rắc, vốn là điểm yếu của không ít chính trị gia Mỹ.

Cựu Ngoại trưởng Mỹ Giêm Bây-cơ đánh giá, Tổng thống Bu-sơ đã có một sự lựa chọn thông minh khi đề cử ông R.Dô-ê-lích. Với “bản lý lịch” rất tốt và nhận được nhiều sự ủng hộ, hy vọng ông R.Dô-ê-lích sẽ hoàn thành sứ mệnh mới: đánh bóng lại tấm huy hiệu của WB sau cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có trong lịch sử 60 năm tồn tại của thể chế tài chính này.

ĐẶNG NGUYỄN