Sản xuất năng lượng thay thế từ các tuốc- bin gió. Ảnh: AP
Tờ “Độc lập” mới đây dẫn báo cáo gây “sốc” của Tập đoàn dầu khí quốc gia Anh (BP): trữ lượng dầu mỏ hiện nay chỉ đủ đáp ứng nhu cầu sử dụng của thế giới trong vòng hơn 30 năm nữa. Từ những năm 80, các báo cáo về trữ lượng thẩm định cho thấy, trữ lượng dầu mỏ chỉ có thể đáp ứng nhu cầu sử dụng thông thường của thế giới đến cuối những năm 2020. Tuy nhiên theo báo cáo của BP, trữ lượng hiện nay có thể đáp ứng nhu cầu sử dụng đến cuối năm 2040.

Trong khi đó, có tới 2/3 trữ lượng dầu mỏ đã được thẩm định hiện nằm ở khu vực Trung Đông song những quốc gia nằm trong “rốn dầu” này lại đang gặp phải nhiều khó khăn. Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA) mới đây nhận định, 5 nước xuất khẩu dầu mỏ Vùng Vịnh chủ chốt gồm A-rập Xê-út, Cô-oét, các Tiểu Vương quốc A-rập Thống nhất (UAE), I-ran và I-rắc cần phải bơm tổng cộng 51,8 triệu thùng/ngày vào năm 2030. Tuy nhiên đến thời điểm đó, 5 nước này tối đa cũng chỉ bơm được 38 triệu thùng/ngày. Mặc dù có sự trợ giúp từ các quốc gia xuất khẩu dầu lớn của thế giới như Vê-nê-xu-ê-la hoặc Nga, nhu cầu sử dụng thông thường trong vài chục năm nữa cũng vẫn sẽ thiếu hụt trầm trọng.

Viện khoa học quốc gia Mỹ nhận định rằng, đến năm 2015, I-ran có nguy cơ sẽ không còn dầu mỏ để xuất khẩu. Khi đó, nền kinh tế I-ran sẽ đứng trước một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng. Trước mắt sau 5 năm nữa, thu nhập từ xuất khẩu dầu mỏ của I-ran chỉ bằng một nửa so với hiện nay. Là quốc gia có trữ lượng lên tới 130 tỷ thùng dầu mỏ và 26,7 nghìn tỷ m3 khí đốt tự nhiên, nếu I-ran gặp rắc rối về vấn đề xuất khẩu dầu mỏ, tình trạng cung ứng tại nhiều nước trên thế giới chắc chắn sẽ lao đao vì phụ thuộc chủ yếu vào nguồn cung từ nước này.

Cung không đủ cầu

Một trong những nguyên nhân chủ yếu đẩy thế giới tới trước bờ vực thiếu hụt dầu mỏ chính là tốc độ tăng mạnh của nhu cầu tiêu thụ. IEA cảnh báo, trong nửa cuối năm 2007, nguồn cung dầu mỏ khó có thể đáp ứng sức tiêu thụ hiện tại, đồng thời kêu gọi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) tăng sản lượng khai thác. Còn theo BP, mức tiêu thụ năng lượng thế giới đã tăng lên mức báo động 2,4% năm 2006 khi tăng trưởng tiêu thụ năng lượng toàn cầu cao hơn mức trung bình kể từ 10 năm qua.

Tiêu thụ năng lượng của Trung Quốc tiếp tục chiếm phần lớn mức tăng trưởng tiêu thụ năng lượng toàn cầu và nước này hiện chiếm trên 15% năng lượng sử dụng thế giới. Trên thực tế, Trung Quốc cũng có trữ lượng lớn, tương đương 2% dự trữ của thế giới. Nhưng tốc độ bùng nổ của nền kinh tế cùng với việc dân số ngày càng tăng khiến nhu cầu năng lượng của Trung Quốc “tăng tốc” theo, chiếm hơn 5% lượng tiêu thụ toàn cầu. Năm 2003, Trung Quốc đã vượt qua Nhật Bản trở thành nhà nhập khẩu dầu mỏ lớn thứ hai thế giới, sau Mỹ. Hiện nay, một phần ba nhu cầu năng lượng của Trung Quốc là phải nhập khẩu và trong tương lai rất gần, tỷ lệ này sẽ lên tới 50%. Thậm chí, theo dự báo của IEA, đến năm 2030, Trung Quốc phải nhập khẩu tới 85% lượng dầu mỏ tiêu thụ, trở thành quốc gia thu mua dầu mỏ lớn nhất thế giới. Ngoài ra, “lỗ đen” hút dầu của thế giới sẽ còn đổ vào Ấn Độ, quốc gia châu Á được dự báo sẽ trở thành con rồng của nền kinh tế công nghiệp toàn cầu.

Đi tìm nguồn năng lượng thay thế

Dầu mỏ đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc cung cấp năng lượng cho thế giới, tuy nhiên khi các mỏ dầu có nguy cơ cạn kiệt, nhiều nguồn năng lượng thay thế đã được đề xuất. Trước tiên phải kể đến than đá. Mặc dù có hại cho môi trường do thải ra nhiều khí độc hại song do có trữ lượng 909 tỷ tấn, than đá vẫn tỏ ra hữu dụng khi đủ dùng trong vòng 155 năm nữa. Bên cạnh đó, các mỏ khí đốt tự nhiên tại Xi-bê-ri, A-la-xca và Trung Đông cũng sẽ là một trong những lựa chọn hàng đầu thay thế dầu mỏ.

“Pin nhiên liệu hy-đrô”, hiện được xem là lựa chọn độc đáo thay thế dầu lửa. Loại pin này chứa hỗn hợp hóa học hy-đrô và ô-xi, cung cấp năng lượng sạch, lâu bền và có thể tái sử dụng. Tuy nhiên hiện nay, giá thành sản xuất loại nhiên liệu này vẫn còn đắt. Các dạng nhiên liệu thay thế khác như nhiên liệu sinh học, năng lượng tái sinh, địa nhiệt, năng lượng gió và điện nguyên tử sẽ là các biện pháp giải tỏa “cơn khát” năng lượng của thế giới trong tương lai.

LINH AN