Tờ The Nation mới đây chỉ ra 4 thách thức lớn đòi hỏi Thái Lan phải đẩy nhanh quá trình phát triển nguồn nhân lực. Đầu tiên là Thái Lan bước vào xã hội già hóa. Sự thay đổi trong cơ cấu dân số đang làm giảm dần tỷ lệ người trong độ tuổi lao động, kéo theo nguy cơ suy giảm năng suất của nền kinh tế. Thêm vào đó là tác động của công nghệ. Những tiến bộ nhanh chóng về trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa và công nghệ số đang thay thế nhiều hình thức lao động truyền thống, khiến những người lao động không kịp thích ứng phải đối mặt nguy cơ thất nghiệp hoặc giảm khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động.

Người dân mua sắm tại siêu thị ở Bangkok, Thái Lan. Ảnh: THX/TTXVN 

Biến động địa chính trị cũng là một mối quan ngại không kém. Những xung đột chính trị và kinh tế trên thế giới đang ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu và dòng vốn đầu tư xuyên biên giới, buộc Thái Lan phải phát triển nguồn nhân lực có năng lực cạnh tranh quốc tế nếu muốn thu hút các doanh nghiệp chuyển dịch cơ sở sản xuất đến xứ chùa vàng. Song song với đó là sức ép về môi trường và biến đổi khí hậu. Thiên tai cùng các biện pháp thương mại gắn với môi trường làm gia tăng nhu cầu về kiến thức và kỹ năng quản lý mới.

Trong bối cảnh đó, Chính phủ của Thủ tướng Anutin Charnvirakul đã công bố chiến lược THAILAND², quy tụ sự hợp tác của Bộ Giáo dục đại học, khoa học, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, Bộ Phát triển xã hội và an ninh con người, Bộ Giáo dục, Bộ Lao động cũng như Bộ Nông nghiệp và Hợp tác xã. Chính phủ Thái Lan cho rằng hợp tác của 5 bộ sẽ tạo sự gắn kết hơn trong công tác phát triển nguồn nhân lực ở các nhóm tuổi khác nhau. THAILAND² sẽ mở rộng cơ hội học tập và phát triển kỹ năng cho người dân, đồng thời giúp hệ thống giáo dục, khoa học, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo của Thái Lan thích ứng với những yêu cầu của một thế giới đang thay đổi.

"Thái Lan có nguy cơ vẫn phụ thuộc vào sản xuất giá rẻ nếu không tăng đáng kể đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D), đồng thời trang bị cho lực lượng lao động những kỹ năng cần thiết cho một nền kinh tế ngày càng dựa vào công nghệ. Chính phủ đang thúc đẩy xây dựng một phiên bản mới của nguồn nhân lực Thái Lan theo chiến lược THAILAND², với việc khẩn trương triển khai các chương trình nâng cao năng lực của người dân", Thủ tướng Anutin Charnvirakul phát biểu tại một sự kiện ở thủ đô Bangkok.

Theo chiến lược THAILAND², chính phủ sẽ đẩy nhanh cả việc nâng cao kỹ năng hiện có và phát triển các năng lực mới phù hợp với thị trường lao động hiện đại. Thủ tướng Anutin Charnvirakul cho biết Chính phủ sẽ tập trung vào việc nâng cao năng suất trên mỗi người lao động thay vì mở rộng lực lượng lao động. Điều đó sẽ đòi hỏi người lao động trong ngành công nghiệp, dịch vụ và nông nghiệp phải có được các kỹ năng mới và thích ứng với các hệ thống sản xuất ngày càng tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa và công nghệ số.

Thủ tướng Anutin Charnvirakul cho rằng mô hình giáo dục truyền thống, trong đó việc học chính quy phần lớn kết thúc sau cấp phổ thông hoặc đại học, không còn phù hợp với nền kinh tế đang đối mặt với sự thay đổi công nghệ liên tục. Vì vậy, Chính phủ Thái Lan dự định thúc đẩy “học tập suốt đời” cho trẻ em, thanh thiếu niên, người trưởng thành trong độ tuổi lao động và người lớn tuổi đang tìm cách học các kỹ năng mới hoặc quay trở lại làm việc. Hệ thống ngân hàng tín chỉ, vốn cho phép người học tích lũy và chuyển đổi tín chỉ học tập được công nhận, sẽ được kết nối với các khóa đào tạo ngắn hạn nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục ngoài các chương trình cấp bằng truyền thống.

"Phép thử quan trọng nhất sẽ là liệu Chính phủ Thái Lan có thể chuyển sự hợp tác giữa 5 bộ thành các chương trình đào tạo dễ tiếp cận, đầu tư nhiều hơn cho R&D, cũng như những cải thiện rõ rệt về năng suất lao động hay không. Nếu không có ngân sách, mục tiêu và trách nhiệm giải trình rõ ràng, chiến lược có nguy cơ chỉ mang tính định hướng, với tác động hạn chế đối với doanh nghiệp và người lao động. Ngược lại, nếu được triển khai hiệu quả, chiến lược có thể hỗ trợ nỗ lực của Thái Lan nhằm thoát khỏi mô hình sản xuất giá rẻ để cạnh tranh bằng công nghệ, kỹ năng chuyên môn và đổi mới sáng tạo", The Nation nhận định.