Các thành viên bị bắt giữ thuộc nhóm A-bu Xay-áp bị xét xử trước toà án. Ảnh: Roi-tơ

Ngày 15-12, Áp-đun Mu-bin Xa-can-đan, thủ lĩnh cao cấp của tổ chức A-bu Xay-áp có liên hệ với Al-Qaeda, đã bị tiêu diệt trong chiến dịch phối hợp của hải quân trên đảo Ta-uy Ta-uy ở miền Nam Phi-líp-pin. Tuần trước, 14 thành viên của tổ chức A-bu Xay-áp cũng đã bị kết án tù chung thân vì tội giết hại các con tin Mỹ. Tuy còn khoảng hơn 300 tay súng nhưng có lẽ ngày tàn đang đến với tổ chức khủng bố này.

Xa-can-đan, còn được biết đến với tên gọi Áp-đu-ra-giắc Mô-bin là em rể của Áp-bu-ba-ca Gian-gia-la-ni, người thành lập A-bu Xay-áp. Theo tiếng A-rập, A-bu Xay-áp có nghĩa là Thanh gươm Thượng đế. Nhóm này tách ra từ Mặt trận giải phóng dân tộc Mô-rô (MNLF) năm 1991. A-bu Xay-áp nhanh chóng nổi tiếng bởi các biện pháp cực đoan nhằm thực hiện mục tiêu thiết lập một nhà nước Hồi giáo ở miền Nam Phi-líp-pin, đặc biệt là trên hòn đảo Giô-lô. Tổ chức này không từ một thủ đoạn tàn ác nào, từ bắt cóc con tin, ám sát, đến đánh bom khủng bố. Năm 2004, A-bu Xay-áp đã đánh bom một phà chở khách ở Vịnh Ma-ni-la làm hơn 100 người thiệt mạng. Đây là vụ đánh bom khủng bố tồi tệ nhất trong lịch sử của Phi-líp-pin.

Trùm khủng bố Bin La-đen và Áp-bu-ba-ca Gian-gia-la-ni từng là “chiến hữu” cùng tham gia các lực lượng Hồi giáo thuộc phong trào Mujahideen. Chính vì mối quan hệ này, Al-Qaeda đã thường xuyên cung cấp tài chính và vũ khí cho A-bu Xay-áp. Nhiều tay súng của A-bu Xay-áp cũng đã được gửi sang các trại huấn luyện của Al-Qaeda để “tu nghiệp”.

Năm 1998, sau khi Áp-bu-ba-ca Gian-gia-la-ni chết, em trai của hắn là Kha-đa-phi Gian-gia-la-ni nắm quyền chỉ huy A-bu Xay-áp với các phó tướng là Áp-đun Mu-bin Xa-can-đan, A-bu Xu-lai-man và R.Xa-hi-rôn.

Chính phủ Phi-líp-pin đã đặt ra mục tiêu tiêu diệt tổ chức A-bu Xay-áp từ lâu. Quân đội Phi-líp-pin đã tổ chức nhiều đợt truy quét nhưng không đạt được hiệu quả. Từ tháng 8-2006, với sự hỗ trợ của Mỹ, quân đội Phi-líp-pin mở một chiến dịch lớn có tên gọi Oplan Ultimatum và đã tiêu diệt được hàng loạt nhân vật chủ chốt của A-bu Xay-áp. Tháng 9-2006, Kha-đa-phi Gian-gia-la-ni, kẻ có cái đầu được “treo giá” 5 triệu USD, bị bắn chết. Cuối tháng 1-2007, A-bu Xu-lai-man cũng bị tử thương trong một trận đọ súng. Xu-lai-man được coi là “bộ não” của A-bu Xay-áp. Hắn đã vạch kế hoạch đánh bom phà chở khách ở Vịnh Ma-ni-la. Vụ bắt cóc 3 công dân Mỹ và 17 người Phi-líp-pin tại hòn đảo du lịch Pa-la-oan năm 2001, trong đó một con tin đã bị chặt đầu cũng chính do Xu-lai-man đạo diễn. Sau vụ bắt cóc nói trên, chính quyền Phi-líp-pin đã cho phép quân đội Mỹ triển khai quân vào khu vực miền nam để huấn luyện và đào tạo quân đội Phi-líp-pin nhằm xóa sổ nhóm khủng bố A-bu Xay-áp.

Sau khi Kha-đa-phi Gian-gia-la-ni và A-bu Xu-lai-man bị tiêu diệt, Áp-đun Mu-bin Xa-can-đan cùng R.Xa-hi-rôn dẫn các tay súng trốn sâu vào rừng. Bị truy quét quyết liệt và không được tiếp tế, A-bu Xay-áp ngày một suy kiệt. Sau khi Xa-can-đan bị tiêu diệt hôm 15-12, có thể nói sự tồn tại của A-bu Xay-áp không còn được bao lâu. Dù còn một thủ lĩnh nữa là R.Xa-hi-rôn, song tên này đã 70 tuổi, sức khỏe rất yếu nên không thể lãnh đạo A-bu Xay-áp một cách hiệu quả. ‘’A-bu Xay-áp đã bị rối loạn do thiếu người cầm đầu”, người phát ngôn quân đội Phi-líp-pin nói.

Việc A-bu Xay-áp sắp bị xóa sổ là chuyện đã rõ ràng. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích chính trị ở Phi-líp-pin lo lắng sẽ có những nhóm khác nổi lên từ tình trạng hỗn loạn ở miền nam Phi-líp-pin để lấp chỗ trống. Khu vực này có lịch sử lâu dài là vùng đất của khó khăn, đói nghèo. Đây cũng được coi là ‘’cái nôi’’ sản sinh, cung cấp những chiến binh cực đoan do sự thù hận vì sự di cư của dòng người theo đạo Thiên Chúa vào địa hạt mà người theo đạo Hồi vốn chiếm ưu thế. Chính phủ Phi-líp-pin cũng đã xác định được tầm quan trọng của việc phát triển kinh tế khu vực này để thiết lập kỷ cương, trật tự. Phát ngôn viên của Tổng thống Phi-líp-pin A-rô-giô mới đây đã tuyên bố rằng: “Loại trừ đói nghèo ở đây (miền nam Phi-líp-pin) chính là loại trừ tận gốc nơi tuyển mộ tân binh của các phần tử cực đoan’’.

ĐẶNG NGUYỄN