Tổng thống Mỹ Bu-sơ phát biểu tại phòng Bầu Dục. Ảnh: AP

9 giờ sáng ngày 14-9 (giờ Hà Nội), Tổng thống Mỹ Bu-sơ đã có bài phát biểu kéo dài hơn 15 phút tại phòng Bầu Dục ở Nhà Trắng, trong đó ông Bu-sơ đưa ra những đánh giá và các quyết sách cho cuộc chiến I-rắc. Đây là bài diễn văn thứ 8 của ông Bu-sơ về I-rắc được truyền hình trên toàn quốc kể từ tháng 3-2003 khi Mỹ phát động cuộc chiến tranh tại quốc gia Trung Đông này.

Nội dung chính của bài phát biểu chủ yếu dựa trên cơ sở các khuyến nghị của Tư lệnh các lực lượng Mỹ tại I-rắc, Tướng lục quân Đa-vít Pê-tra-ớt. Ông Bu-sơ trước hết khẳng định quyết định hồi tháng 1-2007 điều thêm 30.000 quân để tăng cường an ninh tại thủ đô Bát-đa và tỉnh An-ba đang phát huy hiệu quả trong việc bảo vệ người dân I-rắc và ngăn chặn tình trạng bạo lực giáo phái triền miên ở I-rắc. Ông Bu-sơ tiếp tục nhấn mạnh cuộc chiến I-rắc là một mắt xích quan trọng trong cuộc chiến chống khủng bố nhằm bảo vệ an ninh nước Mỹ. Về chính trị, ông Bu-sơ thừa nhận chính phủ I-rắc chưa thỏa mãn hết các điều kiện do Mỹ đặt ra nhưng đã có một số tiến bộ như thông qua được ngân sách, thỏa thuận phân chia nguồn thu nhập từ dầu lửa và hòa giải chính trị tại một số địa phương.

Ông Bu-sơ nhất trí với đề xuất của Tướng Pê-tra-ớt cắt giảm “có giới hạn” quân số tại I-rắc. Theo đó, đến hết tháng 12-2007, Mỹ sẽ rút 7.500 quân và đến giữa mùa hè năm 2008 sẽ chỉ giữ lại 15 trung đoàn với khoảng 130.000 quân so với mức hiện nay là 20 trung đoàn với khoảng 160.000 quân. Kết thúc bài phát biểu, ông Bu-sơ kêu gọi Quốc hội Mỹ hãy cùng ông theo đuổi chính sách đối với toàn bộ khu vực Trung Đông và sớm thông qua các khoản ngân sách cần thiết vì chiến thắng của quân đội Mỹ tại I-rắc.

Phản ứng trước bài phát biểu của ông Bu-sơ, Thủ lĩnh phe đa số tại Thượng viện Ha-ri Rết tuyên bố, kế hoạch cắt giảm 30.000 quân vào giữa năm tới của Tổng thống Mỹ là chưa đủ sức thuyết phục. Ông cho biết, Thượng viện sẽ xem xét nghị quyết mới về I-rắc ngay trong tuần tới và các nghị sĩ của đảng Dân chủ có thể sẽ đưa ra một loạt điều khoản bổ sung cho dự thảo ngân sách quốc phòng.

Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Ba-rắc Ô-ba-ma có kế hoạch đưa ra sáng kiến riêng của mình về vấn đề I-rắc, theo đó tiến trình rút quân Mỹ sẽ được thực hiện ngay lập tức, với nhịp độ mỗi tháng khoảng 8.000 quân (tương đương hai lữ đoàn) và sẽ hoàn tất vào cuối năm 2008. Phát biểu tại, bang Ai-ô-oa, ông Ô-ba-ma cho rằng người dân Mỹ đã quá chán ngán với những kế hoạch nửa vời và những tổn thất ở I-rắc đã là quá đủ đối với người Mỹ.

PHẠM CHU (tổng hợp)