Sự náo nhiệt hằng ngày ở thủ đô Cu-a-la Lăm-pơ hiện đại của Ma-lai-xi-a nay dường như tăng gấp bội trong rạng rỡ cờ hoa. Cả đất nước tưng bừng chào đón sự kiện quan trọng: kỷ niệm 50 năm ngày độc lập (31-8-1957/31-8-2007). Bạn bè quốc tế, du khách và các thương gia cũng đổ về đây trong dịp này, khiến Cu-a-la Lăm-pơ thêm bận bịu. Sân bay quốc tế cũng chật cứng trong liền mấy hôm nay. Góp mặt trong niềm vui chung của 25 triệu người dân Ma-lai-xi-a vào dịp này còn có cả đoàn đại biểu Chính phủ Việt Nam do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng dẫn đầu.

Vào ngày này cách đây 50 năm, Liên bang Ma-lai-xi-a tuyên bố trở thành quốc gia độc lập, tách khỏi thuộc địa của Anh. Ma-lai-xi-a là nhà nước quân chủ lập hiến, Quốc vương đứng đầu quốc gia có nhiệm kỳ 5 năm, do Hội đồng Tiểu vương bầu ra và được lựa chọn trong số 9 Tiểu vương của toàn liên bang. Quốc vương là nguyên thủ quốc gia và tượng trưng cho đất nước. Lãnh tụ phe đa số trong Quốc hội được bầu làm người đứng đầu (Thủ tướng) Chính phủ hành pháp và nắm quyền quản lý đất nước. Thủ tướng và các phó thủ tướng phải là hạ nghị sĩ. Các bộ trưởng, thứ trưởng có thể là hạ nghị sĩ hoặc thượng nghị sĩ. Từ khi Ma-lai-xi-a giành độc lập đến nay, Tổ chức dân tộc Ma-lai-xi-a thống nhất (UMNO) của đương kim Thủ tướng A. A.Ba-đa-uy cùng liên minh của mình liên tục cầm quyền.

Khi giành được độc lập, Ma-lai-xi-a vẫn còn là một nước nông nghiệp nghèo nàn, lạc hậu; kinh tế chủ yếu phụ thuộc vào Anh, nguồn thu chính khi đó là từ xuất khẩu cao su tự nhiên và thiếc. Từ 1970, chính phủ Ma-lai-xi-a thực hiện chính sách kinh tế mới (1970-1990) với mục tiêu xóa nghèo đói và cơ cấu lại nền kinh tế. Ở giai đoạn này Nhà nước đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế. Từ 1983, Chính phủ đưa ra chính sách tự do hóa kinh tế, cải tiến chính sách đầu tư; khuyến khích tư nhân hóa các hoạt động kinh doanh và các công ty quốc doanh. Kế hoạch 5 năm lần thứ 7 (1996 - 2000) và lần thứ 8 (2001-2005) bắt đầu được thực hiện trong khuôn khổ kế hoạch dài hạn 30 năm (1990-2020) gọi là “Chương trình phát triển mới” hay “Tầm nhìn 2020” với mục tiêu đưa Ma-lai-xi-a trở thành một nước phát triển vào năm 2020.

Trong 2 năm 1997 và 1998, kinh tế Ma-lai-xi-a rơi vào khủng hoảng khá trầm trọng do cuộc khủng hoảng tài chính Đông Á. Năm 1998, GDP là âm 6,7%, đồng ring-ghít mất giá 65%. Nhờ những biện pháp khắc phục khủng hoảng đúng đắn, trong đó có việc ấn định tỷ giá và kiểm soát vốn, nền kinh tế Ma-lai-xi-a từ đầu năm 1999 đến nay phục hồi khá nhanh và từ năm 2002 luôn đạt mức tăng trưởng dương: năm 2002 là 4,2%, năm 2003 đạt 5,2% và năm 2004 là 7,1%. Hiện nay, thu nhập bình quân đầu người của Ma-lai-xi-a là 4020 USD/năm.

Với chương trình phát triển kinh tế đúng đắn, Ma-lai-xi-a đã nhanh chóng biến mình thành một con hổ kinh tế ở khu vực Đông Á với tốc độ đáng kinh ngạc. Người dân đất nước dầu cọ này không thể không tự hào về những thành tựu mà họ giành được trong nửa thế kỷ qua. Họ đang tiếp tục vươn cao vươn xa với chương trình biến đất nước mình trở thành quốc gia phát triển vào năm 2020, thời điểm mà Việt Nam cũng đặt mục tiêu trở thành quốc gia công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Đánh giá về thành công của Ma-lai-xi-a trong 50 năm qua, Thủ tướng Áp-đu-la Ba-đa-uy khẳng định rằng, việc Ma-lai-xi-a từ một nước nghèo trở thành một đất nước phồn vinh và đáng tin cậy là kết quả của nỗ lực phát triển theo đường lối độc lập. Đường lối phát triển của Ma-lai-xi-a dựa trên 4 nguyên tắc: Gìn giữ ổn định chính trị, thực thi các chính sách thiết thực, ưu tiên phát triển năng lực và đưa đất nước vượt qua thách thức và trở ngại kể từ năm 1957. Từ kinh nghiệm của Ma-lai-xi-a thì thấy không thể thiếu nền tảng ổn định chính trị được xây dựng trên cơ sở chia sẻ quyền lực thực sự và hoà hợp; Ma-lai-xi-a không bao giờ có tư tưởng mơ hồ về phát triển, mà luôn có tư tưởng thực tế, do đó đã hoạch định và thực thi nhiều chiến lược đáp ứng nhu cầu của thời đại. Cam kết chuyển đổi kinh tế và phát triển đất nước theo hướng xuất khẩu đã được nhanh chóng thực hiện.

Đầu những năm 1980, Ma-lai-xi-a tập trung công nghiệp hóa đất nước cũng như thu hút đầu tư nước ngoài. Chính sách này đã dẫn đến việc giải phóng sức sản xuất và mở cửa vào cuối những năm 1980 và nhờ đó đã tạo điều kiện thuận lợi để Ma-lai-xi-a hưởng lợi từ đầu tư trực tiếp nước ngoài. Chính phủ Ma-lai-xi-a đã đầu tư phát triển hạ tầng cơ sở và nguồn nhân lực với chi phí cho giáo dục liên tục vượt quá 20% ngân sách quốc gia hằng năm. Việc chú trọng xây dựng hạ tầng cơ sở và phát triển nguồn lực con người đã mang lại thành công cho Ma-lai-xi-a và sẽ tiếp tục là yếu tố then chốt cho thành công trong tương lai. Kinh nghiệm của Ma-lai-xi-a còn cho thấy cần phải tăng cường phối hợp hành động với khu vực tư nhân để đẩy mạnh phát triển đất nước thông qua khái niệm đối tác thông minh và liên kết của Ma-lai-xi-a.

Hôm nay, ngày 31-8, người Ma-lai-xi-a kỷ niệm 50 năm độc lập với nhiều hoạt động mang tầm cỡ quốc gia, trong đó có lễ diễu binh hoành tráng ở thủ đô Cu-a-la Lăm-pơ, trong đó có sự chứng kiến và chúc mừng của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và nhiều đoàn khách quốc tế danh dự khác. Sự có mặt của đoàn khách Chính phủ Việt Nam ở Cu-a-la Lăm-pơ trong dịp này là lời chúc mừng nồng nhiệt nhất của nhân dân Việt Nam dành cho lãnh đạo và người dân Ma-lai-xi-a láng giềng, cùng là thành viên của ASEAN. Điều đó cũng thể hiện sự mong muốn của lãnh đạo và nhân dân hai nước thúc đẩy hơn nữa mối quan hệ song phương như được xác định trong Tuyên bố về khuôn khổ hợp tác toàn diện giữa hai nước trong thế kỷ 21.

KIM TÔN