Đại sứ Mỹ tại Việt Nam M. Mi-ha-lắc (M.Michalak) đã khẳng định như vậy trong cuộc gặp gỡ báo giới vào chiều 29-6 nhân kỷ niệm 15 năm bình thường hoá quan hệ Việt-Mỹ (12-7-1995/12-7-2010).

- Xin Đại sứ đánh giá mức độ tin cậy giữa Mỹ và Việt Nam hiện nay?

- Trong 15 năm qua, lòng tin giữa hai nước đã tăng lên rất nhiều. Chúng ta không phải đã nhất trí với nhau về mọi thứ nhưng với những điều chưa thống nhất thì chúng ta có thể ngồi lại, thảo luận thẳng thắn. Các chủ đề thảo luận đã được mở rộng, bao hàm hoạt động với sự tham gia của mọi bộ, ngành của Việt Nam. Hai nước có nhiều quan tâm giống nhau và có những lợi ích chung  như từ hòa bình và ổn định ở khu vực Đông Á cho đến các vấn đề khác như giáo dục, thúc đẩy thương mại toàn cầu hay chống khủng bố.

Tôi đã có thể đi về mọi miền quê Việt Nam cho đến các thành phố, gặp gỡ bất cứ ai, mọi người ở mọi tầng lớp và nghe họ trình bày mọi quan điểm, họ có thể nói thoải mái về những suy nghĩ của mình. Thúc đẩy ngoại giao nhân dân có lẽ là cách tốt nhất có thể để tiếp tục có những cải thiện trong quan hệ song phương. Càng có nhiều sự tiếp xúc các bạn sẽ càng biết rõ chúng tôi là ai, chúng tôi như thế nào và ngược lại. Điều đó càng làm cho chúng ta có quan hệ tốt hơn. Đã và đang có nhiều nỗ lực xây dựng lòng tin giữa hai nước.

Đại sứ Mỹ Mi-ha-lắc tại buổi họp báo

- Xin Đại sứ cho biết thông tin về các chuyến thăm cấp cao của phía Mỹ trong thời gian tới, như chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ tới Việt Nam chẳng hạn?

- Tôi có thể khẳng định bà Hi-la-ri Clin-tơn (Hillary Clinton) sẽ sang đây để tham gia các hoạt  động, các chương trình song phương cũng như để tham dự Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) vào nửa cuối tháng 7. Ngoài các hoạt động diễn ra ở Hà Nội tuần tới, tôi biết sẽ có hoạt động kỷ niệm ở Oa-sinh-tơn nhưng tôi chưa thể khẳng định ngài cựu Tổng thống Bin Clin-tơn (Bill Clinton) có tham gia không.

- Về chuyến thăm của Ngoại trưởng Mỹ dự ARF, dự kiến trọng tâm của Mỹ tại cuộc họp là gì và Mỹ có nêu sáng kiến gì để thúc đẩy hợp tác?

- Chúng tôi mong muốn gặp các đối tác trong khu vực để bàn về một loạt vấn đề rộng lớn. Nhưng bên cạnh các hoạt động của Diễn đàn, chúng tôi hy vọng Ngoại trưởng Mỹ sẽ tham gia một loạt chương trình song phương kỷ niệm 15 năm quan hệ hai nước.

- Xin Đại sứ cho biết Mỹ mong muốn phát triển quan hệ hợp tác về quốc phòng-an ninh giữa hai nước như thế nào kể từ thời điểm hai nước kỷ niệm 15 năm quan hệ trở đi?

- Tôi cho rằng quan hệ quốc phòng-an ninh giữa hai nước phát triển mạnh mẽ trong 15 năm qua. Chúng tôi tin là việc có quan hệ quốc phòng chặt chẽ  với nhau sẽ đóng góp vào hòa bình, ổn định trong khu vực, giúp nhau trong cứu trợ thảm họa thiên tai; giúp chúng tôi hoạt động tốt ở Việt Nam khi thực hiện chương trình trợ giúp nhân đạo ở Việt Nam.

Điểm nổi bật của quan hệ hợp tác quốc phòng là chuyến thăm của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phùng Quang Thanh năm ngoái và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Rô-bớt Ghết đã bày tỏ mong muốn sẽ dự ADMM+ vào tháng 10-2010. Chúng ta có quan hệ quốc phòng mở rộng dựa trên việc đào tạo tiếng Anh cho sĩ quan quân đội Việt Nam, hợp tác tìm kiếm cứu nạn và hy vọng sẽ cùng tham gia các hoạt động chung. Hai nước cũng hợp tác về  quân y, đây là lĩnh vực đặc biệt hữu  ích, và hai nước cũng hợp tác trợ giúp khi có thảm họa. Chúng tôi làm việc chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam để thu xếp chuyến thăm chính thức của tàu hải quân Mỹ dự kiến tháng 8. Tôi mong đây là hoạt động đặc biệt góp phần cho kỷ niệm 15 năm quan hệ.

- Cách đây một vài tuần, cuộc  đối thoại chung giữa Mỹ và Việt Nam về chất độc da cam/đi-ô-xin có đưa ra kế hoạch hành động gây quỹ  300 triệu USD trong vòng 10 năm để giải quyết vấn  đề da cam/đi-ô-xin ở Việt Nam, trong đó kêu gọi phía Mỹ đóng góp một nửa số tiền. Xin ông cho biết, đã có đà chuyển động nào về việc này và liệu Quốc hội Mỹ có thông qua ngân khoản này không?

- Chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc tích cực với Chính phủ Việt Nam để giải quyết hậu quả của chiến tranh. Một vấn đề đạt nhiều tiến bộ nổi bật là tìm kiếm người Mỹ mất tích (MIA) và chúng ta đã hợp tác với nhau trong hơn 15 năm qua đạt nhiều kết quả tốt. Tương tự như vậy là vấn đề rà phá vật liệu nổ sót lại sau chiến tranh. Riêng về chất da cam, cuối tuần tới sẽ có phiên họp tiếp theo của Ủy ban cố vấn hỗn hợp Việt-Mỹ (JAC) về chất da cam/đi-ô-xin ở Việt Nam và sẽ bàn sâu hơn kế hoạch thiết kế khắc phục hậu quả ở Đà Nẵng. Hôm qua, tôi đã chứng kiến lễ ký cho khoản tài trợ 5 triệu USD của Quỹ môi trường toàn cầu LHQ, họ sẽ sử dụng tiền giúp cho xử lý môi trường ở Biên Hòa. Tôi đã thấy kế hoạch hành động của Nhóm đối thoại về chất da cam/đi-ô-xin với nhiều hoạt động đã, đang diễn ra và chúng tôi có tham gia. Tôi không biết rõ họ đang cố gắng làm việc với Quốc hội Mỹ để gây quỹ như thế nào để nhận thêm khoản ngân sách. Nhưng dĩ nhiên tôi hoan nghênh có thêm tiền.

Bài và ảnh: Thu Trang