Cảnh sát Kê-ni-a tuần tra để ngăn chặn nguy cơ xung đột. Ảnh AP

AP dẫn thông báo của Chính phủ Kê-ni-a ngày 5-1 cho biết Tổng thống M. Ki-ba-ki sẵn sàng thành lập “một chính phủ đoàn kết dân tộc” để đưa đất nước thoát khỏi tình trạng căng thẳng và bạo lực đẫm máu từ sau cuộc bầu cử tổng thống hôm 27-12-2007 đến nay. Tuyên bố trên đã được chính quyền Kê-ni-a đưa ra sau cuộc gặp giữa Tổng thống Ki-ba-ki với Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ về các vấn đề châu Phi Phrây-dơ đang ở thăm Kê-ni-a, trong đó nêu rõ “Tổng thống sẵn sàng thành lập một chính phủ đoàn kết dân tộc để không chỉ đoàn kết người dân Kê-ni-a mà còn thúc đẩy tiến trình hàn gắn và hòa giải giữa các phe phái và bộ tộc trong nước”. Tuy nhiên, tuyên bố này không nói rõ sẽ có sự dàn xếp chia sẻ quyền lực như thế nào hoặc đây có được coi là đề nghị chính thức của Tổng thống với phe đối lập hay không.

Trong khi đó, phát biểu với báo chí cùng ngày, thủ lĩnh phe đối lập Rai-la Ô-đin-ga, cho biết ông chưa nhận được đề nghị chính thức của Tổng thống, người bị ông cáo buộc gian lận trong bầu cử. Theo người phát ngôn của ông Ô-đin-ga, nhiều khả năng ông này sẽ lựa chọn làm lực lượng đối lập chứ không tham gia chính phủ đoàn kết với Tổng thống Ki-ba-ki.

Một quan chức của chính phủ Kê-ni-a cho biết bà Phrây-dơ, người đã có cuộc gặp với ông Ô-đin-ga trước đó cùng ngày, sẽ lại gặp ông này, để chuyển các thông điệp của Tổng thống Ki-ba-ki. Trước đó ít phút, bà Phrây-dơ đã có cuộc thảo luận với ông Ô-đin-ga về cuộc bầu cử tổng thống gây tranh cãi tại nước này và trong cuộc gặp đó, ông Ô-đin-ga vẫn yêu cầu tiến hành bầu cử lại. Bà Phrây-dơ, người đến Kê-ni-a tối 4-1, trong một nỗ lực nhằm tháo ngòi cho cuộc khủng hoảng chính trị đã làm ít nhất 360 người chết và khiến 250.000 người phải rời bỏ nhà cửa đi lánh nạn.

Kê-ni-a đang đứng trước nguy cơ một cuộc chiến tranh bộ tộc. Lo ngại bạo lực leo thang ở quốc gia Đông Phi này, cộng đồng quốc tế tiếp tục kêu gọi các bên kiềm chế. Tổng Thư ký LHQ Ban Ki Mun ngày 4-1 đã điện đàm với ông Ki-ba-ki và ông Ô-đin-ga, kêu gọi hai chính trị gia này đối thoại để tìm lối thoát. Trong khi đó, Chính phủ Anh một lần nữa đề nghị Kê-ni-a chấp thuận Liên minh châu Phi trong vai trò trung gian hòa giải. Ngoại trưởng Anh Mi-li-ban đã kêu gọi các nhà lãnh đạo của các chính đảng Kê-ni-a chia sẻ quyền lực trong bối cảnh bạo lực vẫn tiếp diễn ở nước này. Ông Mi-li-ban cũng khẳng định việc tái khởi động bầu cử là không cần thiết, nhưng nêu ra ba ưu tiên: chấm dứt bạo lực; đưa ra bằng chứng về những vi phạm của cuộc bầu cử và bảo đảm rằng những vi phạm này “tiếp tục được làm rõ thông qua các biện pháp chính trị và pháp lý” và dàn xếp để “giải quyết sự chia rẽ giữa hai bên”. Chủ tịch Liên minh châu Phi Giôn Ku-phu-ô và Tổng giám mục người Nam Phi D.Tu-tu, người đã được trao giải thưởng Nô-ben Hòa bình, trước đó cũng đã tới Nai-rô-bi trong nỗ lực chấm dứt các cuộc xung đột. Cuộc khủng hoảng hiện nay đe dọa đẩy Kê-ni-a vào tình trạng thảm họa về nhân đạo.

NGỌC HÀ (tổng hợp)