Nhiều vùng của châu Phi đang trải qua tình trạng căng thẳng do quá nhiều hoặc quá ít nước. Đó không chỉ là vấn đề khí hậu. Nước đóng một vai trò quan trọng trong các vấn đề về ổn định chính trị, kinh tế, di cư, suy thoái hệ sinh thái và bệnh tật.

Cần phải làm gì để tìm ra nguồn nước ổn định cho châu Phi phát triển? Theo nhà nghiên cứu Nelson Odume, nếu chính phủ các nước châu Phi muốn tìm cách vượt qua các thách thức này, một trong những điều họ phải tập trung là phát triển và hỗ trợ các chuyên gia thủy lợi có trình độ cao. Điều này cần áp dụng đối với bất cứ ai liên quan đến việc quản lý nước, có thể bao gồm từ người quản lý hệ thống vệ sinh của một thành phố cho tới một chuyên gia thủy văn cung cấp dữ liệu giúp hướng dẫn các chính sách về nước của quốc gia.

Châu Phi cần có chính sách dài hạn và khoa học mới đủ nguồn nước cho sinh hoạt và phát triển. Ảnh: Africa.com

Việc này có thể đạt được một cách hiệu quả nhất thông qua nghiên cứu và đào tạo ở châu Phi mà do các viện nghiên cứu của chính châu lục này đảm nhiệm. Nhưng điều đó đòi hỏi phải có nguồn vốn đầu tư. Các trường đại học của châu Phi cần nhiều kinh phí và nguồn lực hơn để đào tạo các khóa học chuyên sâu và các chương trình bằng cấp liên quan đến nước. Cả các chính phủ và khu vực tư nhân cần tìm kiếm để cung cấp các nguồn lực cần thiết. Bằng cách này, châu Phi sẽ có điều kiện tốt hơn để có được cách tiếp cận chiến lược nhằm đáp ứng các nhu cầu nghiên cứu và đào tạo về nước. Việc này nên kết hợp các thế mạnh và nguồn lực của tất cả quốc gia trong châu lục để đạt được các mục tiêu chung vì thúc đẩy nghiên cứu về nước là quan trọng đối với châu Phi.

Có một số thiếu sót nghiêm trọng trong các cơ sở giáo dục đại học ở châu Phi làm cản trở việc nghiên cứu và đào tạo, trong đó điều quan trọng nhất là thiếu năng lực nghiên cứu. Điều này thể hiện dưới nhiều hình thức, như: Đội ngũ nghiên cứu không đạt tiêu chuẩn, thiếu trang thiết bị khoa học chuyên dụng, không có ngân sách hoặc có rất ít dành cho bảo trì và sửa chữa. Đội ngũ nhân sự cũng phải vật lộn với công việc nặng nề và thiếu sự định hướng. Cũng có rất ít các khóa học chuyên sâu và chương trình cấp bằng liên quan về nước ở châu Phi và điều này trái ngược hẳn với các nước phát triển.

Ngoài ra, ngân sách dành cho nghiên cứu về nước ở châu Phi từ các hội đồng nghiên cứu quốc gia cũng không bao giờ được bảo đảm. Điều này là do các điều kiện kinh tế và ưu tiên chính trị liên tục thay đổi. Nam Phi là nước đầu tư nhiều nhất so với các nước châu Phi khác trong Tổ chức các quốc gia hợp tác và phát triển kinh tế (OECD). Nhưng con số này vẫn chưa đầy 1% GDP của Nam Phi và thấp hơn nhiều so với hầu hết các nước OECD khác.

HỒNG VINH