Liên minh cầm quyền gồm đảng Dân chủ Tự do (LDP) của Thủ tướng Sin-dô A-bê và đảng Công Minh đã thừa nhận thất bại trong cuộc bầu cử Thượng viện Nhật Bản lần thứ 21, diễn ra ngày 29-7. Lần đầu tiên kể từ khi thành lập vào năm 1955, LDP để mất vị trí là đảng lớn nhất trong Thượng viện.

Thủ tướng Sin-dô A-bê. Ảnh: Internet

Đây là cuộc bầu cử trên phạm vi toàn quốc đầu tiên từ khi Thủ tướng Nhật Bản S.A-bê lên nhậm chức và được coi là cuộc trưng cầu ý kiến về uy tín của đảng cầm quyền. Kết quả đã rõ ràng song quả thực khó có ai ngờ Thủ tướng S.A-bê và liên minh cầm quyền lại phải gánh chịu một thất bại nặng nề như vậy. Bởi trước đó, khi mới “lên ngôi”, Thủ tướng S.A-bê được dân chúng kỳ vọng là cơn gió đem lại luồng sinh khí mới trên xứ sở “hoa anh đào”. Trở thành Thủ tướng trẻ nhất của Nhật Bản, đồng thời là Thủ tướng đầu tiên sinh ra sau Chiến tranh thế giới thứ hai, nhiều người vẫn không thể quên khí thế quyết tâm và hào hứng của ông A-bê tại lễ nhậm chức tháng 9-2006, khi ông cam kết sẽ biến Nhật Bản thành một đất nước đầy ắp thời cơ, thân thiện và năng động.

Cũng phải thừa nhận rằng, ông S.A-bê và nội các do ông chỉ định đã gánh vác không tồi những “di sản” dang dở mà cựu Thủ tướng Côi-dư-mi để lại. Trong lĩnh vực đối nội, bên cạnh những sáng kiến hóa giải hàng loạt vấn đề gai góc về tài chính của Nhật Bản như thâm hụt ngân sách chính phủ và khủng hoảng tiền lương, Thủ tướng S.A-bê đã thuyết phục được Quốc hội thông qua điều luật cho phép giảng dạy chủ nghĩa yêu nước trong các trường học và nâng cấp thành công Cục Phòng vệ thành Bộ Quốc phòng. Từng trải qua khá nhiều cương vị chủ chốt trong LDP cũng như trong chính quyền của nhiều đời Thủ tướng Nhật Bản, am hiểu sâu sắc các vấn đề đối ngoại, ông S.A-bê kế thừa đường lối đối ngoại của người tiền nhiệm nhưng tỏ ra mềm mỏng và khôn khéo hơn khi đặt trọng tâm hâm nóng lại quan hệ ngoại giao với Trung Quốc và Hàn Quốc, vốn bị đóng băng sau hàng loạt khúc mắc liên quan đến vấn đề lịch sử.

Thế nhưng gần 10 tháng sau khi nắm giữ chiếc ghế quyền lực lớn nhất đất nước “Mặt trời mọc”, những thành quả mà Thủ tướng S.A-bê và liên minh cầm quyền gặt hái được lại không thể khỏa lấp những vụ bê bối. Chưa đầy một năm nhưng liên minh cầm quyền phải liên tục vất vả chống đỡ trước hàng loạt “tin xấu”, nào là những chấn động rung chuyển nội các của ông S.A-bê sau vụ hai bộ trưởng từ chức vì phát biểu thiếu trách nhiệm và một bộ trưởng tự sát do tham nhũng, cho tới sự sụt giảm nghiêm trọng về uy tín của LDP sau vụ Cơ quan bảo hiểm xã hội Nhật Bản để thất lạc hơn 50 triệu hồ sơ lương hưu, khiến nhiều người về hưu lo lắng sẽ lâm vào tình cảnh khốn khó vì không còn được chính phủ trợ giúp.

Thất bại của liên minh cầm quyền trong cuộc bầu cử lần này tuy không phải là yếu tố khiến Thủ tướng S.A-bê phải đi tới quyết định từ chức, bởi liên minh cầm quyền vẫn chiếm đa số tại Hạ viện, cơ quan có quyền chỉ định Thủ tướng. Tuy nhiên, kết quả cuộc bầu cử được công bố với phần thua nghiêng về phía LDP rõ ràng là bài toán gai góc đối với người đứng đầu nội các Nhật Bản trong thời gian cầm quyền sắp tới.

"Tôi sẽ tiếp tục đảm đương trọng trách của mình với tư cách Thủ tướng vì nhiệm vụ xây dựng đất nước của tôi mới chỉ bắt đầu. Tôi sẽ tiếp tục lắng nghe ý kiến của người dân và thúc đẩy các chương trình cải cách". Phát biểu đó của Thủ tướng Nhật Bản sau khi thừa nhận thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử được xem như lời cam kết thứ hai kể từ khi ông nhậm chức. Nhưng để giành lại uy tín chính phủ cũng như khôi phục lòng tin của người dân, ông S.A-bê sẽ còn cả chặng đường dài chông gai phía trước để biến cam kết đó thành hiện thực.

LINH AN