Ngoại trưởng Nga X.La-vrốp (bên phải) trong cuộc họp báo chung với Ngoại trưởng Ai-len M.Ma-tin ngày 22-9 tại Đu-blin. Ảnh: AP

Ngày 23-9, Ngoại trưởng Nga La-vrốp đã có bài diễn văn trước Đại hội đồng LHQ để làm sáng tỏ quan điểm của Nga trong nhiều vấn đề quốc tế nóng bỏng diễn ra trong thời gian qua. Ngoại trưởng La-vrốp cũng sẽ có cuộc tiếp xúc chung với 27 Ngoại trưởng các nước Liên minh châu Âu (EU) để bàn thảo về Hiệp ước an ninh châu Âu mới theo sáng kiến của Tổng thống Nga Mét-vê-đép.

Theo dự kiến, tham gia Hiệp ước an ninh mới sẽ bao gồm các nước và các tổ chức hàng đầu đang hoạt động trong khu vực bao gồm Tổ chức hợp tác an ninh châu Âu (OSCE), Khối liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO), Liên minh châu Âu (EU), Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG), Tổ chức Hiệp ước an ninh tập thể... Diễn đàn an ninh quốc tế này sẽ cùng thảo luận về vấn đề an ninh chung tại châu Âu. Ông La-vrốp cho rằng hiệp ước này có thể đưa các đối tác tiến gần tới sự nhất trí về một cơ chế mang tính ràng buộc trong nhiều lĩnh vực khác nhau, giúp duy trì an ninh và ổn định ở khu vực. Việc tuân thủ cơ chế mới sẽ đóng vai trò quan trọng để tránh lặp lại những việc từng xảy ra các với hiệp ước cũ như Hiệp ước về các lực lượng vũ trang thông thường ở châu Âu (CFE).

Ý tưởng tổ chức một hội nghị thượng đỉnh toàn châu Âu và vạch ra một hiệp ước an ninh châu Âu mới được đưa ra từ hồi tháng 6, trước khi xảy ra cuộc xung đột giữa Gru-di-a và Nam Ô-xê-ti-a. Vì vậy hiệp ước an ninh mới là hoàn toàn không có động cơ muốn đối đầu với NATO, Mỹ hay bất kỳ thế lực nào, mà hiệp ước này thực sự dựa trên những quyền lợi chính đáng của mỗi quốc gia. Theo ông La-vrốp, Hiệp ước an ninh châu Âu mới là bước đi tất yếu để các nước tham gia trở thành những thực thể thực sự có chủ quyền. Muốn thực thi được điều này, tất cả các nước, đặc biệt là các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU), phải cùng góp sức tham gia tiến trình. Hiện Nga đã chủ động đàm phán với nhiều đối tác về hiệp ước này, tuy nhiên, mấu chốt của vấn đề nằm ở chỗ, các quốc gia phải “trung thực” cùng nhau thảo luận rộng rãi và thẳng thắn tại một diễn đàn chung, qua đó mới có thể đạt tới sự đồng thuận trong các vấn đề an ninh, xây dựng được một nền tảng dựa trên sự hiểu biết và tôn trọng nhau, cùng tập trung mọi nỗ lực và tiềm năng giải quyết những rủi ro mới.

Tuy nhiên, trước thực trạng căng thẳng như hiện nay, nhất là sau khi Mỹ triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa (NMD) tại Đông Âu, đẩy nhanh quá trình “đông tiến” sang các khu vực "ảnh hưởng truyền thống" của Nga, để tất cả các nước đi tới ký kết Hiệp ước an ninh châu Âu mới và thực hiện là điều không dễ dàng.

Điều đáng mừng là đã có nhiều quốc gia nhận rõ tác dụng của Hiệp ước này. Mới đây, Tổng thống Mét-vê-đép đã nhận được quốc thư từ một số các đại sứ biểu thị sự quyết tâm của họ rằng “Bất chấp một loạt các mối bất hòa sâu sắc về các vấn đề quốc tế, chúng tôi nhận thức rằng chúng tôi sẽ có được điều cần thiết để tiến tới đối thoại mang tính xây dựng trên cơ sở lâu dài”.

Như vậy có thể thấy rõ, cùng với "Học thuyết châu Âu" của riêng nước Nga, nếu thành công trong việc thuyết phục các nước tham gia vào một Hiệp ước an ninh châu Âu mới, nước Nga đã thực sự đánh dấu việc trở lại với đúng vị thế của mình.

NGUYỄN HÒA