Xtan-đen (bên trái) và một đồng phạm.

Dư luận Ô-xtrây-li-a đang xôn xao trước vụ Mác Xtan-đen, Phó giám đốc Cục Điều tra hình sự bang Niu Xao Uên (NSW) bị bắt giữ vì dính líu tới một đường dây buôn bán ma túy quốc tế. Trong khi đó, giới luật sư và cảnh sát kêu gọi tiến hành xem xét lại toàn bộ cơ cấu của Cục Điều tra hình sự NSW vì cho rằng cơ quan phòng, chống tội phạm có hoạt động bí mật nhất Ô-xtrây-li-a này được trao quá nhiều đặc quyền, đặc lợi nên dễ xảy ra tiêu cực.

Cảnh sát nghiện cờ bạc

Mác Xtan-đen, 51 tuổi, đã bị cảnh sát bắt giữ ngay tại văn phòng của ông ta ở Xít-ni do bị tố cáo dính líu tới âm mưu nhập khẩu 600kg chất pseudo-ephedrin, đủ để tạo ra số ma túy trị giá 114 triệu USD. Đây được xem là kế hoạch sản xuất ma túy lớn nhất từ trước tới nay ở xứ sở Căng-gu-ru này. Ngoài ra, Mác Xtan-đen còn bị cáo buộc lợi dụng chức vụ để bao che cho một số tên tội phạm đầu sỏ.

Ông M.Kít-li, người đứng đầu cơ quan cảnh sát liên bang Ô-xtrây-li-a cho biết, cuộc điều tra mang mật danh “Chiến dịch Óc-tan” đã được cơ quan này tiến hành trong vòng hai năm qua mà đỉnh điểm là vụ bắt giữ Xtan-đen cùng 13 người khác trên khắp thế giới. Theo ông, đây là một trong những vụ phức tạp nhất mà ông từng biết. Vụ phá án thành công còn nhờ sự phối hợp của cơ quan điều tra Ô-xtrây-li-a với các cơ quan thực thi luật pháp ở Hà Lan, Bồ Đào Nha, Đức, Pa-ki-xtan và Thái Lan.

Thói đam mê cờ bạc đã ngấm vào máu của Xtan-đen ngay từ khi ông ta chưa trở thành cảnh sát. Tờ Sydney Morning Heraldcho biết, Xtan-đen đã nợ đầm đìa tới 1 triệu USD do thua bạc và chưa trả hết tiền mua ngôi nhà lớn vào tháng 12-2006, có 2 tầng, 3 ga-ra và cả bể bơi trong nhà với giá 737.500USD.

Nợ nần ngập đầu đã khiến nhân viên công lực này làm liều khi giúp đỡ một nhóm buôn bán ma túy quốc tế thành lập các chân rết ở Hà Lan, Pa-ki-xtan và Thái Lan. Cơ quan cảnh sát của 4 quốc gia đã phải mất nhiều thời gian mới lần tìm được dấu vết của mạng lưới tội phạm này. Hơn 250 cảnh sát được huy động đóng giả là dân nghiện, thâm nhập mạng lưới vận chuyển và phân phối ma tuý. Bản thân là một quan chức cảnh sát nên Xtan-đen dễ dàng che giấu sự liên quan của mình đối với mạng lưới này. Theo hãng tin AFP, sau vụ bắt giữ thủ lĩnh nhóm này ở Hà Lan và 12 tên khác tại Thái Lan, Pa-ki-xtan, người ta mới phát hiện được sự liên quan của Xtan-đen.

“Giám sát ngược”

Khoảng 10 năm trước khi được tuyển mộ vào lực lượng thực thi luật pháp của Ô-xtrây-li-a, Xtan-đen đã “nổi tiếng” với máu đỏ đen của mình. Tuy nhiên bảng “thành tích” đánh bạc mà Xtan-đen có được không hề cản trở sự thăng tiến không ngừng trong sự nghiệp của ông ta, mà bằng chứng là từ một nhân viên cảnh sát, Xtan-đen đã leo lên chức vụ thứ hai tại một trong những cơ quan công lực lớn nhất Ô-xtrây-li-a. Điều này đặt ra câu hỏi, liệu có hay không một sự bao che từ phía Cục Điều tra hình sự NSW đối với các hoạt động phi pháp của Xtan-đen. Tuy nhiên, người đứng đầu Cục Điều tra hình sự NSW, ông P.Brét-li, đã từ chối bình luận về vấn đề này.

Vụ bắt giữ Mác Xtan-đen đã ảnh hưởng nghiêm trọng uy tín của Cục Điều tra hình sự NSW, một trong những cơ quan cảnh sát quyền lực và bí mật nhất của Ô-xtrây-li-a. Ông P.Brét-li nhận định đây là "một thiệt hại lớn" đối với cơ quan này. Sau khi Xtan-đen bị bắt, toàn bộ các vụ án hình sự lớn sẽ được xem xét lại vì Xtan-đen có thể truy cập mọi thông tin về những tay trùm tội phạm có tổ chức, mạng lưới buôn bán ma túy hoạt động ở Ô-xtrây-li-a cũng như ở nước ngoài.

Thư ký Hiệp hội Cảnh sát NSW, ông Pi-tơ Rem-phrây cho rằng, Cục Điều tra hình sự NSW được trao quá nhiều đặc quyền, hơn cả các cơ quan cảnh sát khác, nên việc tiến hành điều tra là cần thiết nhằm bảo đảm rằng các nhân viên của cơ quan này làm đúng chức năng điều tra, phòng, chống tội phạm có tổ chức. Theo ông Rem-phrây, cần phải tạo ra cơ sở đối trọng để có thể kiểm tra và giám sát Cục Điều tra hình sự NSW, điều mà từ trước tới nay không có.

Chủ tịch Hiệp hội Luật sư hình sự P.Bun-ten cũng cho rằng, các hoạt động của Cục Điều tra hình sự NSW quá "bí hiểm" đối với thế giới bên ngoài, lại không bị kiểm soát nên rất dễ sinh ra nạn tham nhũng. Ông nhấn mạnh cần phải thay đổi quy định làm việc của cơ quan này. Theo kế hoạch, phiên xét xử Mác Xtan-đen sẽ diễn ra vào ngày 11-6 tới và nếu bị kết tội, viên cảnh sát biến chất này khó thoát khỏi án tù chung thân.

Phạm Chu