Vàng Pao. Ảnh: AP

Tính cả một công dân Mỹ gốc người dân tộc Mông mới bị cảnh sát Thái Lan bắt hôm 20-6, đến thời điểm này đã có 12 kẻ bị tóm vì liên quan tới âm mưu sử dụng vũ lực lật đổ chính phủ Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào của Vàng Pao. Với biệt danh “tướng phỉ”, dù đã 77 tuổi, Vàng Pao vẫn nuôi ý đồ chống lại Tổ quốc mình bằng phương thức vô cùng tàn khốc.

Kịch bản “90 ngày kinh hoàng”

Vàng Pao bị bắt cùng 9 đồng bọn tại Ca-li-phoóc-ni-a hôm 4-6. Lúc đó, nhà chức trách Mỹ chỉ cho biết, những người này bị cáo buộc vi phạm đạo luật "Trung lập liên bang" vì dự kiến lật đổ Chính phủ Lào bằng phương pháp bạo lực, kể cả giết người, tấn công các nhân viên quân sự và dân sự của Lào, phá hoại cao ốc, công trình dân dụng. Đến ngày 14-6, Dang Vang, “quân sư” của Vàng Pao bị bắt thì người ta mới thấy hết độ kinh hoàng của kế hoạch mà nhóm này đã vạch ra.

Theo tài liệu trình lên tòa án Mỹ, dưới sự chỉ đạo của Vàng Pao, Dang Vang đã xây dựng kế hoạch dài 18 trang với tiêu đề "Chiến dịch Bỏng ngô: Một kế hoạch hành động toàn diện". Mục tiêu của kế hoạch là cướp chính quyền tại Lào trong vòng 90 ngày. Những kẻ phản loạn dự định chi 28 triệu USD cho đám lính đánh thuê để tiến hành các hoạt động phá hoại và ám sát, tiến tới cắt đứt mọi con đường ra vào nước Lào. “Nòng cốt” của lực lượng đánh thuê là một số cựu thành viên lực lượng đặc biệt và những toán thám báo SEAL của hải quân Mỹ trước đây. Trong đó, cựu trung tá quân đội Mỹ Ha-ri-xơn U-rích Dách, 60 tuổi, đóng vai trò chủ chốt. Dách tốt nghiệp trường võ bị West Point năm 1968, từng tham chiến tại Việt Nam, giải ngũ năm 1977. 10 triệu USD cũng dự định được chi để mua vũ khí, trong đó có cả tên lửa vác vai Stinger.

Bản kế hoạch phác thảo cụ thể 3 giai đoạn hành động để giành chính quyền. Thông qua một mạng lưới ngầm của những phần tử ủng hộ, nhóm phản loạn dự định vô hiệu hóa các nhà lãnh đạo có uy tín trong chính phủ. Những người không thể vô hiệu hóa sẽ bị quản thúc hoặc ám sát. Những kẻ âm mưu ước tính cần đến một lực lượng an ninh khoảng 1.000 người để đủ sức thiết quân luật tại thủ đô Viêng-chăn. Trong giai đoạn kế tiếp, bọn chúng sẽ chiếm các công sở, hệ thống viễn thông, giao thông và truyền thông. Sân bay và các trạm xe buýt bị đóng cửa, mọi tuyến đường chính, kể cả sông Mê Công, sẽ bị phong tỏa. Trong vòng 60 ngày tiếp theo, một chính phủ quá độ sẽ được dựng lên, bao gồm các phần tử lưu vong, phe đối lập trong nước, và những quan chức chính phủ "hợp tác". "Chính phủ" này sẽ cầm quyền 2 năm trước khi tổ chức bầu cử dưới sự giám sát của nước ngoài. Những kẻ bạo loạn hình dung rằng kế hoạch của bọn chúng sẽ huy động được cả lực lượng trong nước, bao gồm những cựu sĩ quan bất mãn, gần 1.284 tay súng và 10.000 thành viên đối lập không vũ trang.

Bình luận về kế hoạch “Bỏng ngô”, trợ lý công tố viên liên bang Mỹ B. Tuýt nói: "Đây là một âm mưu nhằm giết hàng nghìn, hàng nghìn người một lúc". Ông Tuýt cho rằng, âm mưu trên nếu được thực hiện sẽ dẫn đến một trận huyết chiến giết hại vô số dân thường và biến thủ đô Viêng-chăn của Lào thành đống đổ nát.

Đại bàng rũ cánh

Vàng Pao bị nhà chức trách Mỹ bắt là điều tương đối bất ngờ bởi người này từng là chỉ huy "Quân đội Hoàng gia Lào", một lực lượng do CIA hậu thuẫn trong chiến tranh Đông Dương. Sau năm 1975, Vàng Pao đã nhập cư và có quốc tịch Mỹ. Tuy nhiên, phát biểu ý kiến tại cuộc họp báo về vụ bắt giữ nhóm của Vàng Pao, nhân viên Cục điều tra liên bang Mỹ (FBI) D.Pa-ren-ti nêu rõ: "Công dân Mỹ không thể dính líu âm mưu lật đổ một chính phủ có chủ quyền mà Mỹ đang có quan hệ hòa bình".

Việc Vàng Pao bị bắt giữ là đoạn kết của một chiến dịch điều tra bí mật kéo dài sáu tháng được đặt tên là “Đại bàng rũ cánh” của Cơ quan liên bang phụ trách về rượu, thuốc lá, vũ khí và chất nổ của Mỹ (ATF). Một điệp vụ của ATF đã cải trang thành môi giới bán súng làm quen rồi “mồi chài” nhóm của Vàng Pao đặt mua hàng trăm khẩu AK-47, hỏa tiễn phòng không cầm tay Stinger, hỏa tiễn chống chiến xa AT-4, LAW, mìn clay-mo, chất nổ C-4, lựu đạn khói. Điệp vụ nói trên đã tham gia hàng loạt cuộc hội họp, trao đổi với những nhân vật chủ mưu về kế hoạch đưa vũ khí, đạn dược vào các cứ điểm ở Thái Lan trước khi chuyển qua Lào. Chuyến "hàng" đầu tiên trị giá 100.000 USD theo kế hoạch được chuyển giao tại Băng Cốc (Thái Lan) với 125 khẩu AK-47, đạn dược và các thùng lựu đạn khói. Các chuyến kế tiếp sẽ chở súng phóng lựu, hỏa tiễn chống tăng, quân trang, quân dụng trị giá tới 9,8 triệu USD.

Với đầy đủ bằng chứng, đêm 4-6, 200 nhân viên thực thi luật pháp liên bang và các địa phương tại sáu thành phố lớn của bang Ca-li-phoóc-ni-a, gồm Lốt An-giơ-lét, Xa-cra-men-tô, Phrê-xnô, Xi-cô, Xtốc-tôn và Út-lan đã được triển khai, tóm gọn Vàng Pao và 9 tên đồng bọn. Theo luật pháp Mỹ, với tội danh bị cáo buộc, Vàng Pao có thể sẽ phải nhận án chung thân.

ĐẶNG NGUYỄN