Trước đó, Iran đã tấn công một nhà máy lọc dầu của Saudi Arabia, tấn công các cơ sở khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) của Qatar và hai nhà máy lọc dầu của Kuwait, gây thiệt hại cho một nhà máy lọc dầu ở Israel. Các cuộc tấn công nhằm đáp trả việc Israel tấn công mỏ khí đốt quan trọng South Pars của Iran.

Reuters nhận định, những cuộc tấn công qua lại được coi là bước ngoặt đánh dấu sự leo thang chiến sự, khi các bên không dừng ở việc tấn công các địa điểm quân sự mà đã nhắm mục tiêu vào các cơ sở dầu mỏ trọng yếu trong khu vực, đúng như lo ngại của cộng đồng quốc tế.

 Khói bốc lên khi các bồn chứa nhiên liệu gần sân bay quốc tế Dubai (UAE) bị UAV tấn công hôm 16-3. Ảnh: AP 

Giá năng lượng trên thị trường toàn cầu đã có pha “nhảy múa” ngay sau khi Israel tấn công mỏ khí đốt South Pars của Iran và Tehran đáp trả bằng các cuộc tập kích nhằm vào Khu công nghiệp Ras Laffan của Qatar, nơi chế biến khoảng 20% lượng LNG của thế giới, gây thiệt hại lớn ước tính phải mất nhiều năm mới có thể khắc phục.

Theo AP, giá dầu thô Brent đã tăng vọt lên 119USD/thùng trước khi lùi về mức 109USD/thùng trong phiên giao dịch hôm 19-3. Ngân hàng đầu tư Goldman Sachs nhận định, nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung tiếp diễn, giá dầu Brent có khả năng vượt qua mức 147,50USD/thùng của năm 2008.

Các cuộc tấn công của Iran đã làm tê liệt 17% công suất xuất khẩu LNG của Qatar, gây thiệt hại ước tính 20 tỷ USD doanh thu hằng năm và đe dọa nguồn cung cho châu Âu và châu Á, trong khi việc sửa chữa dự tính mất từ 3 đến 5 năm, Bộ trưởng Năng lượng Qatar kiêm Giám đốc điều hành QatarEnergy Saad al-Kaabi nói với Reuters. Theo ông Kaabi, QatarEnergy sẽ phải tuyên bố trường hợp bất khả kháng đối với các hợp đồng dài hạn lên đến 5 năm về nguồn cung LNG cho các nước: Italy, Bỉ, Hàn Quốc và Trung Quốc. Tập đoàn năng lượng và dầu khí lớn nhất của Mỹ ExxonMobil và Tập đoàn dầu khí Shell của Anh là hai trong số các đối tác chính của QatarEnergy cũng gánh chịu thiệt hại chung. Các công trình bị hư hại có chi phí xây dựng ước tính khoảng 26 tỷ USD và mức độ thiệt hại do các cuộc tấn công gây ra đã khiến khu vực này “thụt lùi từ 10 đến 20 năm”.

Người dân mất nhà cửa do các cuộc không kích của Israel dựng lều dọc bờ sông ở thủ đô Beirut (Lebanon), ngày 15-3. Ảnh: AP 

Trước sự biến động của thị trường năng lượng toàn cầu, trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ không liên quan đến các cuộc tấn công của Israel vào mỏ khí đốt South Pars của Iran và rằng ông đã yêu cầu Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran, song không quên cảnh báo Mỹ “sẽ cho nổ tung toàn bộ mỏ khí đốt South Pars” nếu Iran tiếp tục tấn công đồng minh Qatar của Mỹ.

Về phía mình, đại diện Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho hay, các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran đã dẫn đến "một giai đoạn mới trong cuộc chiến", buộc Tehran phải tấn công các cơ sở năng lượng có liên hệ với Mỹ.

Trong bối cảnh xung đột chưa có hồi kết và tác động của "cú sốc dầu mỏ" đối với kinh tế toàn cầu ngày càng gia tăng, ngày 19-3, Anh, Canada, Pháp, Đức, Italy, Hà Lan và Nhật Bản đã đưa ra tuyên bố chung bày tỏ "sẵn sàng đóng góp vào các nỗ lực thích hợp để bảo đảm an toàn cho việc vận chuyển hàng hóa qua eo biển". Tuy nhiên, Thủ tướng Đức Friedrich Merz tái khẳng định, rằng bất kỳ sự đóng góp nào vào việc bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz “sẽ chỉ diễn ra sau khi chiến sự kết thúc”.

Trong một diễn biến khác, một quan chức Mỹ xác nhận với The Washington Post rằng Lầu Năm Góc vừa yêu cầu Nhà Trắng phê duyệt khoản ngân sách hơn 200 tỷ USD trình Quốc hội Mỹ phê duyệt để tài trợ cho cuộc chiến ở Iran. Cùng lúc, NBC News dẫn hai nguồn tin thân cận giấu tên cho hay, Washington đang đẩy nhanh việc triển khai thêm hàng nghìn lính thủy đánh bộ và hải quân đến Trung Đông. Trong đó, Lữ đoàn viễn chinh Thủy quân lục chiến số 11 (MEU)-gồm ít nhất 2.200 lính thủy đánh bộ-được triển khai trên tàu tấn công đổ bộ USS Boxer dự kiến sẽ khởi hành từ San Diego (Mỹ) trong những ngày tới, sớm hơn so với kế hoạch ban đầu.