QĐND - Ngoại trưởng I-ran M.Gia-vát Da-ríp (M.Javad Zarif) đang có chuyến thăm hai ngày tới Pa-ki-xtan nhằm thuyết phục nước này không tham chiến ở Y-ê-men. Trong cuộc hội đàm với người đồng cấp Pa-ki-xtan Xa-tát A-dít (Sartaj Aziz), Ngoại trưởng Gia-vát Da-ríp đề xuất một kế hoạch đàm phán gồm 4 giai đoạn giữa các phe phái ở Y-ê-men, đồng thời kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức để mở đường cho các hoạt động cứu trợ nhân đạo cũng như các cuộc đối thoại và thành lập một "chính phủ toàn diện". Ông Da-ríp cũng nhấn mạnh quyền quyết định là của người dân Y-ê-men và các quốc gia láng giềng chỉ đóng vai trò tạo điều kiện cho tiến trình này.

Về phần mình, Ngoại trưởng Pa-ki-xtan Xa-tát A-dít kêu gọi "một cách giải quyết toàn diện hơn" nhằm tạo điều kiện cho một cuộc đối thoại trong nội bộ Y-ê-men cũng như khả năng đạt được giải pháp thông qua đàm phán.

Ngoại trưởng Pa-ki-xtan X.A-dít (bên trái) và người đồng cấp I-ran Gia-vát Da-ríp tại cuộc họp báo ở I-xla-ma-bát ngày 9-4. Ảnh: AP.

Chuyến thăm Pa-ki-xtan của Ngoại trưởng Gia-vát Da-ríp diễn ra trong bối cảnh A-rập Xê-út đang đề nghị I-xla-ma-bát tham gia vào chiến dịch chống lực lượng phiến quân Hồi giáo Hu-thi tại Y-ê-men, trong khi I-ran lại cho rằng hành động này là can thiệp vào công việc nội bộ của Y-ê-men. Đối với Pa-ki-xtan, ủng hộ hay không ủng hộ việc đưa quân sang Y-ê-men đều đặt nước này vào thế khó khăn, bởi lẽ A-rập Xê-út và I-ran đều là những đối tác quan trọng của I-xla-ma-bát. A-rập Xê-út là một trong những nhà tài trợ lớn nhất của Pa-ki-xtan và giới lãnh đạo ở Pa-ki-xtan có quan hệ rất chặt chẽ với các vị quốc vương trị vì A-rập Xê-út. Trong khi đó, I-ran lại có chung đường biên giới dài với Pa-ki-xtan và nhiều khoáng sản, là đối tác thương mại lớn của I-xla-ma-bát. Do đó, Pa-ki-xtan cần cân nhắc kỹ việc triển khai quân vì điều này có thể ảnh hưởng đến quan hệ của I-xla-ma-bát với hai nước trên cũng như sự ổn định tình hình trong nước.

Hiện tại, Quốc hội Pa-ki-xtan đang thảo luận về đề xuất của Ri-át kêu gọi I-xla-ma-bát triển khai binh sĩ, máy bay và tàu chiến tham gia liên quân chống lực lượng phiến quân Hu-thi. Tuy nhiên theo Ngoại trưởng Pa-ki-xtan X.A-dít, sau ba ngày thảo luận, đã có "sự nhất trí rộng rãi" trong các nghị sĩ Pa-ki-xtan rằng việc nước này tham chiến tại Y-ê-men là "không thích hợp".  Một số nhà nghiên cứu quân sự cho rằng I-xla-ma-bát có thể triển khai quân đến Ri-át bảo đảm an ninh cho A-rập Xê-út để quân đội nước này tập trung tham chiến tại Y-ê-men. Điều này hoàn toàn có thể bởi Pa-ki-xtan đã từng triển khai quân đến A-rập Xê-út trong cuộc chiến tranh I-ran - I-rắc trong thập niên 1980 và trong cuộc chiến vùng Vịnh lần thứ nhất (1990-1991).

Trong khi Pa-ki-xtan chưa có một câu trả lời dứt khoát về việc triển khai quân ở Y-ê-men, ngày 9-4, các máy bay cường kích của liên quân do Ri-át đứng đầu đã tiếp tục tổ chức cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu quân sự và kho vũ khí gần thủ đô Xa-na hiện do lực lượng Hu-thi kiểm soát, cũng như các khu vực miền Bắc gần biên giới với A-rập Xê-út và ở miền Nam Y-ê-men.

Cùng ngày, Mỹ cũng bắt đầu hoạt động tiếp nhiên liệu trên không cho các máy bay của A-rập Xê-út và các nước đồng minh tham gia chiến dịch không kích chống lại Hu-thi tại Y-ê-men. Theo Đại tá Xti-vân Oa-rân (Steven Warren), phát ngôn viên Lầu Năm góc, một máy bay tiếp liệu Stratotanker KC-135 của không quân Mỹ đã bắt đầu cung cấp nhiên liệu cho một máy bay F-15 của A-rập Xê-út và một máy bay F-16 của Các tiểu Vương quốc A-rập thống nhất (UAE). Ông Xti-vân Oa-rân nêu rõ, loại máy bay tiếp liệu này sẽ được xuất kích hằng ngày và hoạt động tiếp liệu sẽ nằm ngoài không phận Y-ê-men. Ngoài việc tiếp nhiên liệu, trước đó, phía Mỹ cũng cân nhắc hỗ trợ máy bay kiểm soát và cảnh báo sớm (AWACs) cho các nước đồng minh.

Theo báo cáo cập nhật của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thương vong trong chiến sự kéo dài ba tuần qua ở Y-ê-men lên con số 643 người thiệt mạng và hơn 2.200 người bị thương. Giao tranh cũng khiến hơn 334.000 người mất nhà cửa và 254.400 người phải sơ tán ra nước ngoài.

BÌNH NGUYÊN