Trong khuôn khổ cuộc tập trận hải quân và không quân, ngày 9-7, I-ran đã bắn thử thành công tên lửa tầm xa Shahab-3 có tầm bắn khoảng 2.000 km.

3 trong số 9 tên lửa tầm trung và tầm xa của I-ran được bắn thử ngày 9-7. Ảnh: Roi-tơ

Tên lửa Shahab-3 nằm trong số 9 loại tên lửa của Lực lượng Vệ binh cách mạng I-ran, mang một đầu đạn thường có trọng lượng một tấn, được bắn vào sáng 9-7 từ một địa điểm bí mật ở khu vực sa mạc I-ran. Đây là lần thứ hai, I-ran bắn thử thành công loại tên lửa này. Lần đầu tiên, I-ran bắn thử thành công tên lửa Shahab-3 vào tháng 11-2006. Trong lần tập trận này, cùng với tên lửa Shahab-3, I-ran cũng đã bắn thử hai loại tên lửa khác là Zelzal có tầm bắn 400km và Fateh có tầm bắn 170km.

Vụ bắn thử tên lửa trên là một phần cuộc tập trận mang tên "Nhà tiên tri vĩ đại III" tại vùng Vịnh nhằm tăng cường khả năng sẵn sàng chiến đấu của Lực lượng Vệ binh cách mạng I-ran và phô trương sức mạnh trước mối đe dọa tấn công của Mỹ và I-xra-en.

Cuộc tập trận bắt đầu diễn ra ngày 8-7 trong bối cảnh Mỹ và I-xra-en luôn để ngỏ khả năng tấn công I-ran do Tê-hê-ran không chấp nhận đình chỉ chương trình hạt nhân theo yêu cầu của phương Tây. Dư luận lo ngại sắp xảy ra một cuộc tấn công I-ran sau khi có tin quân đội I-xra-en vừa tiến hành một cuộc tập trận ở phía Đông Địa Trung Hải để luyện tập cho khả năng tiến hành một cuộc ném bom nhằm vào các cơ sở hạt nhân của I-ran. Các quan chức Mỹ mô tả động thái này là sự chuẩn bị có thể cho cuộc tấn công vào các cơ sở hạt nhân của I-ran, điều mà phương Tây lo ngại có thể là một phần của chương trình chế tạo vũ khí hạt nhân.

Trong khi đó, Tổng thống I-ran A-ma-đi-nê-dát khẳng định rằng, ông không tin Mỹ sẽ tấn công I-ran do những khó khăn tại I-rắc, những lo lắng nội bộ và những lo ngại về bụi phóng xạ trong khu vực. Những ngày vừa qua, Tê-hê-ran đã tăng cường những cảnh báo về hành động trả đũa nếu Mỹ hoặc I-xra-en tấn công họ, trong đó có đe dọa dùng tên lửa để phá hủy các căn cứ của I-xra-en và Mỹ tại vùng Vịnh, đồng thời chấm dứt buôn bán dầu mỏ qua khu vực vùng Vịnh quan trọng này.

Ngay sau khi vụ thử tên lửa diễn ra, Nhà Trắng tuyên bố I-ran phải ngừng ngay lập tức việc phát triển tên lửa đạn đạo và kiềm chế không tiến hành thêm các vụ thử tên lửa. Người phát ngôn Nhà Trắng G.Giôn-đrâu cho rằng, I-ran phải "kiềm chế không tiến hành thêm các vụ thử tên lửa nếu họ thực sự muốn tìm kiếm sự tin cậy của thế giới", đồng thời nhấn mạnh Mỹ và Hội đồng Bảo an LHQ cam kết theo đuổi con đường ngoại giao đối với các tham vọng hạt nhân của Tê-hê-ran.

Mặc dù vậy, những nỗ lực ngoại giao nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng liên quan vấn đề hạt nhân của I-ran vẫn đang được tiếp tục thúc đẩy. Mới đây, I-ran đã đưa ra câu trả lời chính thức đối với đề xuất cả gói của Nhóm 5+1 (gồm 5 nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và Đức), đưa ra tháng trước nhằm giải tỏa căng thẳng. Các nhà ngoại giao phương Tây cho biết họ đang phân tích câu trả lời có phần phức tạp của I-ran. Dự kiến hai bên sẽ tiếp tục các cuộc đối thoại sau hai tuần nữa.

NGUYỄN KIM