QĐND - Dòng máu kỳ diệu của Giêm Ha-ri-sơn (James Harrison), 78 tuổi, một người dân bình thường người Ô-xtrây-li-a đã giúp các bác sĩ cứu sống được hơn 2 triệu trẻ sơ sinh ở Ô-xtrây-li-a mắc căn bệnh Rhesus - một dạng thiếu máu trầm trọng ở trẻ sơ sinh. Một người bình thường đã trở thành tấm gương phi thường.

Cho đi để có những cuộc đời ở lại

Ông Giêm Ha-ri-sơn giống như nhiều cụ ông  ở Ô-xtrây-li-a.  Ông thích chơi tem và thường tản bộ quanh nơi ở nằm trên bờ biển miền Trung Ô-xtrây-li-a. Điều khác biệt duy nhất khiến Giêm Ha-ri-sơn, được người dân Ô-xtrây-li-a biết đến và gọi bằng cái tên trìu mến “Người đàn ông với cánh tay vàng” chính bởi sự đặc biệt nằm ở trong từng mạch máu của ông. Những mạch máu chứa các kháng thể kỳ diệu giúp các bác sĩ chữa được căn bệnh Rhesus, mỗi năm từng gây tử vong hàng nghìn trẻ sơ sinh ở Ô-xtrây-li-a.

Bác sĩ G.Phanh-ken-mi-rê (Jemma Falkenmire), làm việc cho Cơ quan dịch vụ máu của Tổ chức Chữ thập đỏ Ô-xtrây-li-a cho biết: Tại Ô-xtrây-li-a, cho đến năm 1967, có hàng nghìn trẻ sơ sinh thiệt mạng mỗi năm và các bác sĩ không biết tại sao. Nhiều phụ nữ bị sẩy thai và trẻ sơ sinh ra đời bị tổn thương não. Sau này các chuyên gia nghiên cứu và phát hiện ra, đó là hậu quả của những người có nhóm máu Rhesus. Bệnh này xảy ra khi thai phụ có nhóm máu Rhesus âm tính, còn thai nhi có máu Rhesus dương tính thừa hưởng từ người cha. Nếu người mẹ nhạy cảm với máu Rhesus dương tính thì có thể sản sinh ra kháng thể tiêu diệt tế bào máu của thai nhi. Trong trường hợp xấu nhất, bệnh này khiến thai nhi bị tổn thương não hoặc thiệt mạng.

Hai cháu bé X.Mu-ray (trái) và E.Mu-ray, những đứa trẻ khỏe mạnh nhờ dòng máu hiến tặng của ông  Giêm Ha-ri-sơn. Ảnh: wsj.com

 

Các bác sĩ Ô-xtrây-li-a phát hiện trong máu của cụ Ha-ri-sơn có một loại kháng thể lạ. Họ dùng nó để phát triển một loại thuốc có tên gọi Anti-D. Thuốc này giúp ngăn chặn cơ thể phụ nữ có nhóm máu Rhesus âm tính sản sinh ra kháng thể chống máu Rhesus dương tính trong quá trình mang thai. “Ô-xtrây-li-a là một trong những nước đầu tiên phát hiện người hiến máu có kháng thể đặc biệt này. Đây là một cuộc cách mạng”, bác sĩ G.Phanh-ken-mi-rê nhấn mạnh. Từ phát hiện ban đầu, theo ước tính của Tổ chức Chữ thập đỏ Ô-xtrây-li-a, máu của cụ Ha-ri-sơn khi được chế thành thuốc Anti-D đã cứu tính mạng của 2 triệu trẻ em ở Ô-xtrây-li-a. “Bịch máu nào cũng quý giá, nhưng máu của Giêm Ha-ri-sơn rất phi thường. Máu của ông được sử dụng để chế tạo thuốc cứu sinh mạng nhiều người. Tất cả các liều thuốc Anti-D ở Ô-xtrây-li-a đều có được nhờ máu của cụ. Và 17% phụ nữ Ô-xtrây-li-a có nguy cơ bị bệnh Rhesus, do đó máu của cụ ấy đã cứu vô số sinh mạng”, bác sĩ Phanh-ken-mi-rê khẳng định.

Một trong những sinh mạng được cụ Ha-ri-sơn cứu là bé Xa-mu-en (Samuel) mới 5 tuần tuổi. Mẹ bé là C.Pa-xto (Kristy Pastor) được chỉ định dùng thuốc Anti-D khi mới mang thai. Sau khi dùng thuốc Anti-D, bé Xa-mu-en đã sinh ra khỏe mạnh. “Các bác sĩ nói rằng tôi cần dùng thuốc Anti-D. Tôi tìm hiểu và biết về ông Giêm, về những gì ông ấy đã đóng góp. Ông ấy là người quên mình vì người khác khi tiếp tục hiến máu ở tuổi 78. Tôi vô cùng biết ơn và nghĩ ông ấy là con người thật cao cả. Ông ấy vẫn tiếp tục hiến máu để chúng tôi có được loại thuốc thần kỳ này”, cô C.Pa-xto xúc động nói với phóng viên CNN khi được hãng tin này phỏng vấn trong bộ phim về Giêm Ha-ri-sơn.

Hành động cao cả của Ha-ri-sơn được cô G.Ba-nơ (Joy Barnes), một trong những người mẹ có con được ông Ha-ri-sơn giúp đỡ, nói ngắn gọn: "Nếu không có ông ấy, tôi và biết bao bà mẹ khác đã không bao giờ có được đứa con khỏe mạnh như vậy. Tôi không biết phải cảm ơn ông ấy như thế nào".

Người bình thường làm điều phi thường

Sự giản dị và nhân văn của Giêm Ha-ri-sơn đã được hàng triệu gia đình ở Ô-xtrây-li-a và nhiều nơi trên thế giới biết đến. “Người đàn ông có cánh tay vàng”-đó là câu nói thân thương của những bà mẹ ở Ô-xtrây-li-a nói về ông. Không chỉ là “Người đàn ông có cánh tay vàng”, mà ông thực sự là một người dân Ô-xtrây-li-a bình thường có tấm lòng vàng. Những cống hiến của Giêm Ha-ri-sơn đã được Ô-xtrây-li-a ghi nhận và trao bằng công nhận là người cống hiến cho ngành y tế. Ông được xem là một người hùng của đất nước Ô-xtrây-li-a và nhận được nhiều danh hiệu cao quý. Số lần hiến máu của ông giờ đã vượt ngưỡng 1.000 lần. Năm 2011, ông Giêm được trao kỷ lục Ghi-nét (Guiness) người hiến máu nhiều nhất, với mốc 1.000 lần.

Những người gần gũi với Giêm Ha-ri-sơn, những y tá đã “quen mặt” ông hàng tuần cho biết, dù đã hiến máu hàng nghìn lần, nhưng chưa một lần ông nhìn vào kim tiêm. Ông ấy thường nhìn vào trần nhà hoặc các y tá. Ông sợ máu và không thể chịu đau. “Tôi không nhớ mình đã bao nhiêu lần vào viện để hiến máu. Tôi cũng sợ kim lấy máu, sợ máu và cũng đau chứ. Nhưng tôi ý thức được rằng, dòng máu của mình có thể cứu được nhiều người, vì vậy tôi không có gì phải tiếc nuối. Tôi không biết mình đã cứu được bao nhiêu người và tôi cũng không biết họ là ai”.

Kể về lý do ông tình nguyện hiến máu trong suốt 60 năm qua, ông Giêm cho biết: Năm 1951, khi mới 14 tuổi, ông phải trải qua ca phẫu thuật cắt bỏ một lá phổi. Khi tỉnh lại, ông mới biết mình đã được truyền 13 đơn vị máu hiến tặng bởi một người lạ, nhờ vậy mà tai qua nạn khỏi. “Tôi tự nhủ, rồi đến một ngày nào đó, lúc đủ tuổi, tôi cũng sẽ trở thành một nhà hiến máu nhân đạo, mang dòng máu quý đi cứu giúp những người khác. Những người tôi không hề quen biết đã cứu sống tôi. Cha tôi cũng là người hay đi hiến máu. Và sự thật, khi đủ 18 tuổi tôi đã bắt đầu hiến máu”, ông Ha-ri-sơn nói.

Ngay sau khi Ha-ri-sơn bắt đầu hiến máu, các bác sĩ thông báo trong máu ông có một kháng thể kỳ diệu có thể cứu sống vô số trẻ sơ sinh. Nhờ sự hiến tặng máu của ông Ha-ri-sơn, hàng trăm nghìn bà mẹ đã sinh nở thành công, cho ra đời những đứa trẻ khỏe mạnh, trong đó có cả con gái ông, Trây-xi (Tracey), cũng sinh ra một bé trai kháu khỉnh.

Các nhà khoa học đánh giá, trên thế giới không có nhiều người có các kháng thể đặc biệt trong máu như Giêm Ha-ri-sơn. Để lưu giữ các mẫu kháng thể quý này, các nhà khoa học Ô-xtrây-li-a đã lấy máu của ông Giêm để nghiên cứu và phát triển thành vắc-xin Anti-D chữa bệnh Rhesus ở trẻ sơ sinh và bà mẹ mang thai. Suốt 60 năm hiến máu trực tiếp, hiện ông tình nguyện cùng các nhà khoa học tiếp tục trải qua một loạt thí nghiệm giúp phát triển vắc-xin Anti-D.

Nói về việc mình đang làm, ông chia sẻ: "Tôi không sợ rủi ro xảy ra. Tôi cũng được chính quyền quan tâm, chăm sóc và có bảo hiểm. Vợ con tôi được mọi người quan tâm, chăm sóc. Tôi rất vui vì có thể giúp đỡ được nhiều người hơn".

 Để nhấn mạnh những đóng góp của Giêm Ha-ri-sơn, bác sĩ G.Phanh-ken-mi-rê nhấn mạnh: “Giêm Ha-ri-sơn là người không thể thay thế đối với chúng tôi. Vài năm nữa có lẽ ông ấy sẽ phải ngừng hiến máu và khi đó chúng tôi chỉ còn biết hy vọng sẽ có người khác hiến máu có kháng thể này và trở thành một người cứu tính mạng nhiều người khác giống như Giêm Ha-ri-sơn từng làm” .

NGUYỄN HÒA