Canada, Mexico và Liên minh châu Âu (EU) vừa được phen choáng váng sau khi Mỹ bất ngờ quyết định áp dụng mức thuế 25% với thép và 10% với nhôm nhập khẩu từ Canada, Mexico và EU. Cũng phải, vì dù sao họ cũng là đồng minh lâu năm của Mỹ nên ai mà ngờ lại bị chính đồng minh đối xử tệ đến vậy.
Bà Cecilia Malmstrom, Ủy viên châu Âu phụ trách vấn đề thương mại cũng không thể tin nổi “…đó là cách mà các đối tác, bạn bè và đồng minh trong suốt một thời gian dài đối xử với nhau”.
Hệ lụy sớm là Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin đã hứng chịu “búa rìu” tại một cuộc họp của bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương Nhóm các nước phát triển (G7) tổ chức mới đây tại Canada. G7 gồm 7 nước thì có đến 6 nước được Mỹ cho vào “danh sách đen” bị áp thuế mới, nên… tội nghiệp ông Steven Mnuchin gần như bị cô lập tại diễn đàn. Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno Le Maire còn ám chỉ G7 sẽ biến thành “G6+1” vì Mỹ đang “một mình chống lại tất cả”.
Nhưng thế chưa là gì bởi những nguy cơ Mỹ phải đối mặt sau hành động không nể mặt đồng minh mới đáng nói. Dù sao các nước trên cũng là những đối tác lâu năm và quan trọng của Mỹ trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt về an ninh và kinh tế, thương mại. Bỏ qua những con số kim ngạch thương mại song phương khổng lồ, trong bối cảnh tranh chấp thương mại Mỹ-Trung đầy thách thức, theo giới chuyên gia, Mỹ không thể một mình đương đầu mà cần phải có sự cộng tác của các đồng minh. Trên thực tế, chính quyền Washington cũng đã tốn không ít công sức để lôi kéo thêm đồng minh hợp lực với mình.
Trớ trêu là những nước bị Mỹ áp thuế đều vốn được xem là đồng minh tốt nhất của Mỹ cho đến nay, như các nước trong G7 hay các đối tác thương mại hàng đầu ở khu vực là Canada và Mexico. Vì thế, sau vụ “quay lưng” với đồng minh, Mỹ sẽ chẳng có lý do gì để trách được “những người bạn tốt” này nếu bị họ “đối đãi” lại y như cách của người Mỹ. Trên thực tế là một số đồng minh của Mỹ đã sớm phản pháo lại “người bạn” Mỹ rồi.
MỸ HẠNH