Vào ngày 23-9 năm nay, lớp học của cô giáo Chryssa Ntalaka trên đảo Kalamos chỉ có vỏn vẹn 2 học sinh lớp 6, do đó, ngôi trường dự kiến tạm ngừng hoạt động sau khi các em chuyển về đất liền học tập.

Sự đóng cửa này phản ánh tình trạng sụt giảm số lượng học sinh diễn ra trên khắp Hy Lạp. Theo Tạp chí Fortune, giới chức trách đã đóng cửa 75 trường học, đồng thời tạm dừng hoặc gia hạn thời gian tạm dừng hoạt động đối với hơn 400 trường khác. Hy Lạp có khoảng 200 hòn đảo có người sinh sống; các cộng đồng nhỏ, hẻo lánh là những nơi đầu tiên chịu cảnh mất trường học cùng các dịch vụ công khác. 

Ảnh minh họa: porticoandbridge.com 

Byron Kotzamanis, nhà đồng sáng lập Viện Nghiên cứu Nhân khẩu học Athens cho biết, mỗi lần một trường học đóng cửa có thể làm trầm trọng thêm vòng luẩn quẩn và dẫn đến những lần đóng cửa tiếp theo. "Trường học đóng cửa khiến thanh thiếu niên không ở lại mà tìm cách rời đi nơi khác. Việc các em rời đi đồng nghĩa với số lượng người ngày càng ít, số trẻ em sinh ra ngày càng giảm. Điều đó cũng đồng nghĩa với tình trạng suy giảm dân số và những vùng dân cư “chết dần”, sau này sẽ trở thành viện dưỡng lão", ông Kotzamanis giải thích.

Tạp chí Fortune thông tin thêm, dân số sinh sống quanh năm trên đảo Kalamos đã giảm chỉ còn 80 người. Đối với 7 học sinh của đảo, việc di chuyển tới trường học trên đất liền giờ đây phụ thuộc vào chuyến phà khởi hành từ trước khi mặt trời mọc. Những đợt gió lớn có thể khiến các em không thể đến lớp.

Ông Aris Alexopoulos, người đứng đầu Trung tâm Động lực dân số Crete thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) cho biết, dân số Hy Lạp có thể giảm từ 10,5 triệu người xuống chỉ còn 8 triệu người vào năm 2050. Trên phạm vi toàn Liên minh châu Âu (EU), khối này chỉ có 3,55 triệu trẻ em chào đời vào năm 2024, giảm khoảng một nửa so với mức đỉnh năm 1964, trong khi tỷ lệ sinh giảm xuống còn 1,34 con trên mỗi phụ nữ.

Tình trạng tương tự cũng đang diễn ra ở một số quốc gia châu Âu khác, khiến giới chức EU cũng như chính quyền các nước phải triển khai một số giải pháp, dù kết quả thu được chưa đồng đều. Tháng 6 vừa qua, EU cho biết sẽ xây dựng một chiến lược dành riêng cho các hòn đảo nhằm giải quyết một phần tình trạng suy giảm dân số. Bà Themis Christophidou, Tổng vụ trưởng phụ trách chính sách khu vực và đô thị của Ủy ban châu Âu cho biết, EU đã chi 146 triệu euro để nâng cấp các trường học trên 4 cụm đảo của Hy Lạp nhằm ứng phó với sự suy giảm nhân khẩu học.

Trong khi đó, Thủ tướng Andrej Plenkovic gần đây thông báo Croatia đã đầu tư 4,6 tỷ euro vào các hòn đảo của nước này để xây dựng hoặc mở rộng 20 trường mầm non, cùng với việc cải tạo các trường tiểu học và nhà thi đấu thể thao. Đầu năm nay, Quốc hội Croatia (Sabor) đã thông qua “Luật Đảo” nhằm cải thiện cuộc sống cho người dân trên đảo.

Ở những nơi khác, Chính phủ Nhật Bản đã đưa ra các khoản trợ cấp để thu hút lao động đến làm việc trong lĩnh vực du lịch, đánh bắt hải sản... tại các hòn đảo xa. Đồng thời, các chương trình hỗ trợ tái định cư gia đình đã giúp đưa 74 học sinh đến một trường trung học nghề cá ở quần đảo Oki. Trên đảo Stromboli của Italy, một trường học đã mở cửa trở lại sau 20 năm gián đoạn với chỉ có 1 học sinh. Các trường tiểu học ở Italy thường yêu cầu có tối thiểu 15 học sinh, nhưng các hòn đảo xa xôi có thể là ngoại lệ.

Lớp học trên đảo Kalamos đang dần đi đến hồi kết của một kỷ nguyên giáo dục. Tương lai của hòn đảo này giờ đây phụ thuộc vào việc liệu có thể thuyết phục các gia đình ở lại hoặc chuyển đến đây sinh sống hay không.