"Đại gia" chuộc tội?

Cựu Chủ tịch tập đoàn Daewoo Kim U Chung

Từ "thần tượng" của giới doanh nhân…

Người dân Hàn Quốc không ai không biết tới nhãn hiệu Daewoo do ông Kim U Chung sáng lập. Tập đoàn do ông thành lập lớn thứ hai ở Hàn Quốc và là một trong những tập đoàn có tên tuổi trên thế giới, sản phẩm của Daewoo có mặt tại hầu khắp các nước trên thế giới. Trong con mắt giới trẻ Hàn Quốc, ông Kim U Chung từng được coi là thần tượng, là sự hóa thân kỳ diệu của nền kinh tế đất nước "nhân sâm".

Tổng thống U-dơ-bê-ki-xtan I.Ca-ri-mốp từng gọi ông Kim là "Kimghis Khan", so sánh những bước tiến vượt ra khỏi biên giới quốc gia của ông với Thành Cát Tư Hãn (Ghengis Khan) của Mông Cổ. Cùng với các nhà lãnh đạo những tập đoàn lừng lẫy như Hyundai, Samsung, LG… ông Kim U Chung được xếp trong danh sách những "doanh nhân vàng" của Hàn Quốc.

Xuất thân là một cậu bé bán báo rong nhưng sau này ông Kim chính là người sáng lập Tập đoàn Daewoo từ một công ty dệt may nhỏ năm 1967. Với 5.000 USD vay mượn ban đầu, ông đã xây dựng nên "đế chế" Daewoo bằng cách mua lại những công ty làm ăn thua lỗ. Trong khoảng 3 thập kỷ, ông đã biến cơ sở này thành một trong những tập đoàn công nghiệp lớn nhất Hàn Quốc hoạt động trong lĩnh vực sản xuất ô tô, quần áo, sản phẩm điện tử, bất động sản. Vào thời điểm cực thịnh, Daewoo có 150.000 công nhân, làm việc tại 600 nhà máy ở Hàn Quốc và nhiều nước khác.

… Đến kẻ "tội đồ" của Daewoo

Sau cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997, Tập đoàn Daewoo đã bị phá sản với số nợ lên tới 82 tỷ USD. Nhiều người lúc đó không nghi ngờ rằng hồi kết của Daewoo đã điểm khi tập đoàn này bị chia nhỏ thành các công ty, trong đó cơ sở sản xuất ô tô bị bán cho hãng General Motors (Mỹ). Ông Kim bị người dân Hàn Quốc coi là kẻ "tội đồ" hủy hoại sự nghiệp của công ty danh tiếng này.

Sau 6 năm trốn tránh ở nước ngoài, năm 2005, ông Kim U Chung quyết định về nước đầu thú với cơ quan chức năng Hàn Quốc. Trước khi về nước, ông Kim đã nói lời xin lỗi trong một thư viết tay gửi tới hãng tin Yonhap: "Tôi trở về để nhận trách nhiệm và tôi vô cùng xin lỗi vì chuyện Daewoo. Tôi rất hối hận vì những gì xảy ra và xấu hổ vì đã không nhận trách nhiệm sớm hơn dù tôi là người trông coi việc làm ăn của Daewoo". Ông Kim không còn giấu giếm nỗi đau: "Tôi trở về như một doanh nhân ngã ngựa, như con cáo hấp hối quay đầu về núi để nghiền ngẫm những vấn đề quá khứ của mình".

Tháng 7-2005, căn cứ vào kết quả các cuộc điều tra vào thời điểm Daewoo phá sản, các công tố viên chính thức buộc tội ông Kim đã thổi phồng tài sản thật của 4 công ty con thuộc Daewoo lên mức 20 nghìn tỉ vôn (tương đương 19,6 tỷ USD) để vay vốn 10 nghìn tỉ vôn của ngân hàng giữa năm 1997 và 1998. Ông Kim cũng bị cáo buộc đã biển thủ khoảng 20 nghìn tỉ vôn và chuyển 3,2 tỉ USD ra nước ngoài. Vào tháng 9-2005, các nhân viên điều tra đã buộc thêm tội cho ông Kim vì tham ô 114 nghìn tỉ vôn và buộc tội ông sử dụng trái phép 6,26 triệu USD để đánh bóng hình ảnh bằng cách mua ảnh và tranh minh họa trên báo, chi 2,73 triệu USD ngân quỹ để mua sắm nhà cửa và chi trả sinh hoạt gia đình.

Tuy nhiên, vào tháng 11-2006, Tòa án tối cao Xơ-un đã đồng ý hạ mức án cho cựu Chủ tịch tập đoàn Daewoo từ mức 10 năm tù xuống còn 8 năm 6 tháng và buộc ông nộp lại 17,93 nghìn tỉ vôn (19 tỉ USD) cùng với 10 triệu vôn tiền phạt.

Cơ hội chuộc lỗi?

Cùng được ân xá với ông Kim U Chung đợt này còn có 75 nhân vật khác, trong đó có 21 nhà lãnh đạo doanh nghiệp. Một số cựu giám đốc điều hành của tập đoàn Daewoo đang thi hành án cũng được hưởng ân xá. Ông Chung Mông Uôn, Chủ tịch tập đoàn xây dựng Halla, người bị kết tội tham ô, cũng được hưởng ân xá.

Việc Chính phủ ân xá cho nhiều lãnh đạo doanh nghiệp lớn được dư luận Hàn Quốc hưởng ứng trong bối cảnh chính quyền kế nhiệm của Tổng thống đắc cử Li Miêng Pắc chủ trương đẩy mạnh tư nhân hóa doanh nghiệp nhà nước, thu hút nguồn lực của các doanh nghiệp nhằm đóng góp cho sự nghiệp phát triển kinh tế đất nước. Sự trở về của hàng loạt "đại gia" này cũng được dư luận Hàn Quốc mong chờ là cơ hội để họ "chuộc tội" bằng cách sử dụng những kinh nghiệm và vốn kiến thức kinh tế-thương mại dày dặn và sâu sắc của mình trong quá trình tiếp tục phát triển nền kinh tế. Nhưng đó mới chỉ là hy vọng.