Địa điểm bị nghi có lò phản ứng hạt nhân ở Xy-ri bị I-xra-en không kích ngày 6-9-2007. Ảnh: Google

Sau khi Cơ quan tình báo trung ương Mỹ (CIA) cáo buộc Xy-ri xây dựng một lò phản ứng hạt nhân bí mật với sự trợ giúp của CHDCND Triều Tiên. Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) tuyên bố sẽ điều tra về vấn đề này.

IAEA khẳng định, cơ quan này sẽ xử lý thông tin này một cách nghiêm túc cũng như sẽ điều tra tính xác thực của thông tin mà CIA cung cấp. Theo đó, một địa điểm tại Xy-ri từng bị I-xra-en phá hủy ngày 6-9-2007 là một lò phản ứng hạt nhân. Tuy nhiên, cũng theo thông tin trên, lò phản ứng này chưa vận hành và không có nguyên liệu hạt nhân. Các quan chức Mỹ cho rằng, thỏa thuận hợp tác hạt nhân giữa Xy-ri và Triều Tiên đã bắt đầu từ cuối thập niên 1990 và dự án phát triển lò phản ứng trên được thực hiện vào năm 2001 với thiết kế tương tự như một lò phản ứng của Triều Tiên từng sản xuất một lượng nhỏ plu-tô-ni ở Dông Piên.

Phản ứng trước những thông tin mà CIA đưa ra, Tổng giám đốc IAEA En Ba-ra-đây cho rằng, nếu sự thực đúng như Mỹ công bố thì quốc gia đáng bị trừng phạt đầu tiên sẽ là Mỹ vì nước này che giấu thông tin về việc Xy-ri xây dựng lò phản ứng hạt nhân với sự giúp đỡ của Bình Nhưỡng trong suốt nhiều tháng qua. Ông Ba-ra-đây cũng chỉ trích việc I-xra-en ném bom vào Xy-ri cách đây 7 tháng.

Mặc dù không lên tiếng chỉ trích Xy-ri và Triều Tiên trong vụ này, song IAEA đề nghị Xy-ri nên có một báo cáo cụ thể việc trên. Đại diện Xy-ri tại Liên hợp quốc, ông Ba-sa Gia-a-pha-ri cam kết, Đa-mát sẵn sàng hợp tác với IAEA bởi Xy-ri không có gì để che giấu cả và nước này đã tham gia Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân năm 1970. Ông Gia-a-pha-ri gọi những cáo buộc trên của CIA là sự bịa đặt vô căn cứ và cho rằng, hành động này nhằm mục đích tạo cớ để Mỹ can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác, cũng như để bao biện cho cuộc không kích mà không quân I-xra-en tiến hành vào Xy-ri hồi năm ngoái. Trong khi đó, Đại sứ Xy-ri tại Mỹ I-mát Mu-xta-pha khẳng định, IAEA đang hợp tác tốt với Xy-ri và quan hệ giữa hai bên đang tiến triển tích cực. Ông Mu-xta-pha khẳng định, Xy-ri không có kế hoạch hay dự án nào nhằm có được công nghệ hạt nhân cho dù kế hoạch đó để phục vụ các mục đích hòa bình.

Tại thủ đô Đa-mát, Tổng thống Xy-ri Ba-sa An-át-xát đã lên tiếng bác bỏ lời cáo buộc trên của Mỹ. Theo ông An-át-xát, chẳng có nước nào xây dựng một cơ sở hạt nhân ngay ở giữa sa mạc, tại một vị trí ngoài trời, không được bảo vệ hay canh gác và nhất là lại nằm dưới sự giám sát của rất nhiều vệ tinh.

KIM OANH (tổng hợp)