QĐND - Hàng chục nghị sĩ Mỹ hôm 9-6 đã đồng thanh lên tiếng đòi tiến hành điều tra hình sự đối với bê bối làm việc quan liêu của các quan chức Bộ Các vấn đề cựu chiến binh (CCB), khiến cho nhiều cựu binh phải mòn mỏi đợi chờ được khám chữa bệnh, thậm chí nhiều người đã chết trước khi đến lượt được bác sĩ hỏi thăm...

Vụ việc bắt đầu râm ran từ hồi giữa tháng 4 khi trong một bản tin, kênh truyền hình CNN cho biết, có ít nhất 40 CCB Mỹ đã chết trong khi chờ đến ngày được khám bệnh tại Trung tâm y tế CCB ở thành phố Phoenix, bang A-ri-dô-na. Trong bản tin của mình, CNN cho hay, có hàng nghìn CCB đăng ký khám tại trung tâm y tế này nhưng tên tuổi của họ không được xếp trong hệ thống chính thức chờ được khám, và đã phải chờ hàng tháng trời mới có được cuộc hẹn gặp bác sĩ khám cho mình. Để che giấu sự quan liêu này và nhằm báo cáo lên cấp trên ở Oa-sinh-tơn, lãnh đạo trung tâm đã lập một danh sách bí mật, gian lận ngày tháng đăng ký và hẹn khám nhằm làm cho người ta thấy bệnh nhân không phải chờ đợi quá lâu.

Ông E.Sin-xe-ki, Bộ trưởng Bộ Các vấn đề cựu chiến binh từ chức hôm 30-5. Ảnh: AP.

CNN dẫn lời Sam Phút-ti (Sam Foote), một bác sĩ vừa nghỉ hưu tại Trung tâm y tế CCB Phoenix cho hay, lãnh đạo của trung tâm đã giấu giếm con số thật sự về các CCB xin được khám bệnh. Cụ thể, khi các CCB liên lạc để xin hẹn, thông tin về họ được các nhân viên ghi lại nhưng không nhập vào hệ thống quản lý lịch hẹn khám của trung tâm. Thay vào đó, họ lại nhập những thông tin này vào một danh sách bí mật khác, sau đó tiêu hủy những tờ ghi kia. Ðiều này sẽ xóa sạch mọi chứng cớ cho thấy có người xin hẹn để khám bệnh. “Như vậy, hồ sơ duy nhất về việc bạn đã từng đến bệnh viện để xin khám bệnh là trong danh sách mật này”, bác sĩ Sam cho hay. “Và họ sẽ không đưa bạn ra khỏi danh sách đó cho đến khi nào họ có thể sắp xếp cho bạn có được ngày hẹn trong khoảng 14 ngày tới, nhằm chứng tỏ cho cấp trên thấy rằng họ đã thu ngắn được thời gian chờ đợi. Nhưng trên thực tế lại không phải vậy”, Sam mỉa mai.

Bản tin CNN viện dẫn trường hợp của một bệnh nhân, ông Thô-mát Brin (Thomas Breen), 71 tuổi, cựu lính hải quân, phải đợi gần 3 tháng để được tái khám sau khi được đưa vào phòng cấp cứu vì tiểu ra máu. Vợ Brin cho hay bà đã phải gọi đến Trung tâm y tế CCB Phoenix mỗi ngày, từ cuối tháng 9-2013 đến 11-2013. Ông Brin đã chết ngày 30-11-2013. “Các cựu binh thường bị hủy hoặc lùi lịch chữa trị rất lâu”, một bác sĩ giấu tên làm việc tại trung tâm ở Phoenix cho biết thêm rằng vì thế nhiều người mất cơ hội được cứu sống.

Bản tin của CNN đã thổi bùng lên sự giận dữ của dư luận Mỹ và khiến Bộ Các vấn đề CCB phải mở một cuộc điều tra về cáo buộc liên quan đến những sai sót tràn lan trong việc điều trị y tế cho các CCB tại trung tâm y tế Phoenix. Cuộc điều tra cho thấy ít nhất 1.700 CCB chờ chăm sóc y tế tại cơ sở Phoenix không có tên trong danh sách chờ chính thức cho những buổi hẹn khám và có nguy cơ bị bỏ quên trong hệ thống xếp lịch khám phức tạp của trung tâm. Điều đáng nói là trước đó bộ này quả quyết rằng bệnh nhân tại những cơ sở y tế của bộ ở thành phố Phoenix chỉ chờ trung bình 24 ngày để được khám. Các điều tra viên cũng cho hay những vấn đề về xếp lịch khám bệnh không chỉ xảy ra tại cơ sở Phoenix và gọi đây là “vấn đề mang tính hệ thống trên khắp cả nước”.

Hồi cuối năm 2013, cũng chính CNN công bố một cuộc điều tra về tình trạng các cựu binh Mỹ phải chờ mòn mỏi để được điều trị y tế. O-nin Xét-xơn (Oneal Sessions), một cựu binh chiến tranh Việt Nam 63 tuổi, được Trung tâm y tế CCB Dorn ở Nam Ca-rô-lai-na thông báo không cần phải nội soi kết tràng trong năm mà thay bằng kiểm tra thông thường để xác định ung thư. Trung tâm thông báo ông trở lại tái khám sau vài năm nữa. Nhưng ông chỉ là một trong số gần 4000 người phải chờ đợi ở Dorn. Nhiều trường hợp ung thư ở Dorn đã chuyển sang giai đoạn cuối khi đến hẹn mổ. Theo CNN, tình trạng tương tự cũng diễn ra ở hàng loạt cơ sở từ Át-lan-ta, Bắc Tếch-dát đến Giắc-xơn, Mít-xi-xi-pi. CNN dẫn các tài liệu và phỏng vấn những chuyên gia trong lĩnh vực cho thấy Bộ Các vấn đề CCB dù biết tình trạng này đã tồn tại nhiều năm nhưng lại tỏ ra thờ ơ.

Trước sự lên án của dư luận, Bộ trưởng Bộ Các vấn đề CCB E. Sin-xi-ki (Eric Shinseki) hôm 30-5 đã phải từ chức. Trước khi từ chức, ông Sin-xi-ki đã cách chức ban lãnh đạo tại trung tâm y tế CCB ở thành phố Phoenix, và cho tiến hành điều tra 26 trong tổng số 1.700 cơ sở chăm sóc y tế CCB trên toàn nước Mỹ. Tuy nhiên, điều này vẫn không xoa dịu được dư luận và chính giới Mỹ.

Hôm 9-6, bức thư có chữ ký 21 Thượng nghị sĩ của cả đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ gửi Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Ê. Hâu-đơ (Eric Holder) kêu gọi tiến hành một cuộc điều tra hình sự đối với hàng loạt sai phạm của các trung tâm chữa trị bệnh cho các CCB. Bức thư của các nghị sĩ Mỹ cho biết ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy một số trung tâm khám chữa bệnh cho các CCB đã có những hành vi phạm tội hình sự như không công khai thời gian chờ khám chữa bệnh, làm sai lệch hoặc tự ý hủy bỏ các hồ sơ. Bức thư của các Thượng nghị sĩ Mỹ được công bố cùng ngày với thông báo của Tổng thanh tra Bộ các vấn đề CCB cho biết có 57.436 CCB Mỹ phải chờ đợi tới 3 tháng mới nhận được giấy hẹn khám chữa bệnh và 63.896 CCB khác, trong thập kỷ vừa qua, có đăng ký khám chữa bệnh tại các trung tâm trên toàn quốc nhưng không bao giờ được gặp các bác sĩ.

Sau khi vụ việc tại các cơ sở y tế của Bộ Các vấn đề CCB được công bố, Tổng thống B. Ô-ba-ma (Barack Obama) tuyên bố rằng những phát hiện mới này “cực kỳ đáng lo ngại”. Ông Ô-ba-ma cũng thừa nhận rằng việc CCB bị ngược đãi tại các bệnh viện dành cho họ là điều "đáng hổ thẹn và không thể dung thứ” đồng thời cho biết sẽ không để sự việc “chìm xuồng”. “Vậy thì thế nào? Chúng tôi vẫn phải đợi. Dù sao, chồng tôi cũng đã chết trước khi được điều trị”, vợ Thô-mát Brin  nói.

Ngày 12-6, FBI cho biết đã vào cuộc để tiến hành điều tra về vụ việc này.

NGỌC HÀ