Đã từ lâu, nhiều nông dân ở Đồng bằng sông Cửu Long biết đến một chuyên gia trong lĩnh vực nuôi ba ba, rắn ri voi, cá sấu xuất khẩu... bởi sự kiên trì vượt qua khó khăn, sự năng động, cần cù trong lao động. Đặc biệt, họ biết đến ông như một người đồng đội thường xuyên chia sẻ kinh nghiệm và hay giúp đỡ mọi người vượt qua khó khăn để vươn lên trong cuộc sống. Đó là thương binh hạng 2/4, Châu Xuân Vũ, mà mọi người thường gọi là Ba Vũ.

Tuổi trẻ không bình lặng

Tôi nghe nói đến ông từ lâu, có cả số điện thoại và địa chỉ nhà riêng của ông. Nhưng mỗi lần gọi điện để đến thăm mô hình trang trại của ông, tôi đều được người nhà bảo ông đang bận, lúc thì đi nước ngoài học hỏi kinh nghiệm, khi lại đi nói chuyện cho sinh viên các trường đại học... Vậy là mãi tới đầu tháng 3-2007 này tôi mới có dịp trò chuyện cùng người cựu chiến binh đặc công năm xưa. Khi gặp, ông nói ngay: Cuộc đời mình có được như ngày hôm nay cũng nhờ những ngày tháng rèn luyện trong quân đội, được đồng đội thương yêu giúp đỡ lúc bị thương, khi đau yếu... Và ông Ba Vũ nhớ lại những ngày trong quân ngũ và cuộc mưu sinh trong đời thường khi trở về.

Ông sinh ra trong một gia đình nông thôn nghèo ở xã Ba Trinh, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng. Cha ông một cán bộ hoạt động cách mạng rồi bị địch bắt đưa đi tù đày tại Côn Đảo. Mẹ lại đau yếu luôn nên thường ngày Ba Vũ phải lặn lội mò cua, bắt ốc, bắt rắn, bán lấy tiền sống qua ngày. Năm 14 tuổi, cái tuổi mới lớn, nhưng vì quê hương đang bị giặc chiếm đóng, Ba Vũ xung phong vào bộ đội và được phân công làm liên lạc cho đơn vị đặc công tỉnh, sau đó được cấp trên đặc cách cho cầm súng đánh giặc. Trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ, Ba Vũ có mặt ở hầu hết các chiến trường Tây Nam bộ, tham gia hơn 100 trận đánh lớn, nhỏ. Sau khi nước nhà thống nhất, năm 1982, Ba Vũ chuyển ngành với quân hàm trung úy, trở về quê nhà với giấy xác nhận thương binh loại 2/4, tài sản mang theo chỉ là chiếc ba lô bạc màu sương gió và rất nhiều huân, huy chương các loại. Cuộc vật lộn với những khó khăn đời thường bắt đầu từ đó. Được phân công làm việc tại Công ty kinh doanh vật tư nông nghiệp, sau nhiều năm lăn lộn với việc kinh doanh, ông được đề bạt làm Phó giám đốc công ty. Nhưng việc kinh doanh, buôn bán trên thương trường không dễ chút nào với một người lính nhiều năm chỉ quen với súng đạn. Năm 1989, công ty thua lỗ 28 triệu đồng. Ba Vũ quyết định chia tay với công việc không hợp với mình, trở lại với ruộng đồng, nơi đã gắn liền với tuổi thơ gian khó.

"Bảy nổi, ba chìm"

Ngay khi đặt chân lên ruộng đồng quê nhà, ông đã nghĩ chắc mình sẽ gắn bó với ruộng đồng và con đường quyết chí làm giàu của một người lính mới rời quân ngũ chưa lâu bắt đầu trải qua nhiều chông gai. Sau khi được Giáo sư, Tiến sĩ Võ Tòng Xuân, nguyên Hiệu trưởng trường Đại học Cần Thơ, giúp đỡ bằng cách cho "mượn" giống lúa nguyên chủng KT4 để nhân giống xác nhận, ngay vụ đầu tiên ông đã thành công với năng suất thu hoạch 36 giạ một công (1 công bằng 1 nghìn mét vuông). Ông bán lúa giống và mua được hơn 4 công đất và cất căn nhà nhỏ, số vốn còn lại mua heo con về nuôi. Năm 1985, ông bán tiếp 12 con heo thịt và chuyển qua nuôi rắn ri voi xuất khẩu. Nhưng rồi do không biết kỹ thuật chăn nuôi, không biết cách cho sinh nở nên bị thất bại, bao nhiêu tiền của đi hết, tay trắng lại hoàn tay trắng. Ông quyết định mạo hiểm đi thế chấp ngân hàng căn nhà của mình và 4 công đất, được 700 nghìn đồng để chuyển sang nuôi ba ba và cá sấu xuất khẩu. Khi cá sấu và ba ba lớn, ông bắt đầu cuộc tìm kiếm thị trường cho hàng hoá của mình. Tháng 7-1987, lần đầu tiên một thân một mình lặn lội mang hàng sang Trung Quốc bán, nhưng do không hiểu thị trường, không biết cách bảo quản nên khi sang đến nơi thì cá sấu chết gần hết, chuyến đi lỗ gần 200 triệu đồng. Sản phẩm ba ba cũng chịu cảnh tương tự, khi đi mang theo 1.720 con, lúc mở ra chỉ còn đúng 2 con sống sót. Cả cá sấu lẫn ba ba chết đều phải thuê người chôn, mất thêm cả nghìn nhân dân tệ. Thương thân, tiếc của, ông nghĩ làm ra của cải mà không biết bảo quản thì cũng bằng vô ích. Người mua hàng thấy ông sầu não nên thương tình bù cho khoản lỗ và chỉ cho anh biết để đi học cách đóng gói. Sau một thời gian, ông biết cách đóng gói và chuyến chuyển hàng thứ ba sang Trung Quốc đã mang về khoản lời 270 triệu đồng cho gia đình. Sau 28 chuyến chuyển hàng xuất khẩu đã mang về khoản lãi gần 4 tỉ đồng. Cuộc vật lộn vượt qua khó khăn để đi đến thành công của Ba Vũ qua 5 lần thất bại khi nuôi rắn ri voi, ba lần nuôi ba ba, nhưng bù lại, ông đã có được những thành công bước đầu.

Nông dân thời WTO

Có vốn liếng, ông Ba Vũ quyết tâm đưa trang trại nuôi ba ba của mình phát triển trở thành nơi cung cấp ba ba giống và thu mua ba ba thịt lớn nhất Đồng bằng sông Cửu Long. Hiện tại, trang trại của gia đình thuê được 4 héc-ta, ông đầu tư 6 tỉ đồng xây dựng khu nuôi và ấp nở ba ba giống. Trang trại được bao quanh bằng những bức tường bê-tông kiên cố, nuôi 160 nghìn con ba ba, trong đó có 28 nghìn con ba ba bố mẹ, 75.000 con ba ba trưởng thành và hơn 57.000 con ba ba giống... Mỗi năm, trang trại có tổng thu nhập hàng tỷ đồng. Ông Ba Vũ thường nói với mọi người, đất nước ta đã gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới rồi, hàng hoá của nông dân làm ra cũng phải đạt chuẩn theo quy định của thị trường thế giới. Trước đó, đầu năm 1998, ông Ba Vũ đã thành lập trang trại CITES BA VŨ tại Vĩnh Long với tổng số vốn 2 tỉ đồng. Năm 2006 trang trại này cho thu nhập gần 4 tỉ đồng từ bán giống ba ba và xuất khẩu ba ba thịt sang thị trường các nước. Ông Ba Vũ ấp ủ sẽ phát triển trang trại của mình thành một khu du lịch sinh thái quy mô lớn, với một quần thể dịch vụ, thương mại và du lịch gồm các hạng mục như: siêu thị, nhà hàng, khách sạn, khu vui chơi giải trí... Dự án này dự kiến hoàn thành vào năm 2010.

Từ một người lính trở về quê hương với hai bàn tay trắng, lại mang trên mình nhiều vết thương do chiến tranh để lại, cựu chiến binh Châu Xuân Vũ đã vượt qua khó khăn, vươn lên trong cuộc sống, biết biến thất bại thành bài học để đi đến thành công. Khi chia tay, ông tâm sự: Những năm tháng sống trong môi trường quân đội đã rèn luyện cho mình lòng kiên trì, không bao giờ đầu hàng trước số phận. Và khi đã thành công rồi thì nên giúp đỡ mọi người cùng vuợt khó làm giàu, vươn lên trong cuộc sống.

BÁ HIÊN-NHẬT HÀO