QĐND - Triển vọng bình thường hóa quan hệ giữa Cu-ba và Liên minh châu Âu (EU) đang mở ra sau khi vòng đàm phán thứ 5 giữa hai bên tại La Ha-ba-na đạt tiến triển...

Ngày 11-9, Tân Hoa xã dẫn lời một trong các nhà đàm phán cho biết Cu-ba và EU đã đạt được những tiến triển trong các cuộc đàm phán về thúc đẩy hợp tác, thương mại và đối thoại chính trị. Cả EU và Cu-ba đều đánh giá khả quan kết quả vòng đàm phán thứ 5 về bình thường hóa quan hệ giữa hai bên.

Các nhà đàm phán Cu-ba và EU tại cuộc gặp hôm 4-3-2015 ở La Ha-ba-na. Ảnh: Roi-tơ

Phát biểu trước báo giới sau khi kết thúc đàm phán hôm 10-9, Thứ trưởng Ngoại giao Cu-ba đồng thời là Trưởng đoàn đàm phán A-bê-lác-đô Mô-rê-nô (Abelardo Moreno) cho biết hai bên đã thảo luận vấn đề liên quan đến cuộc chiến chống ma túy, rửa tiền, tham nhũng, khủng bố và buôn người. Ngoài ra, giáo dục, y tế, việc làm, năng lượng, giao thông cũng là những chủ đề trong nội dung đàm phán lần này. Ông cho biết thêm, hai bên đã làm việc theo cách thức chuyên nghiệp và tôn trọng nhau.

Ông A-bê-lác-đô Mô-rê-nô cũng thừa nhận EU và Cu-ba vẫn có những cách tiếp cận khác về vấn đề nhân quyền, nhập cư và giải giáp vũ khí, song hai bên nhất trí rằng mỗi bên đều lựa chọn nền dân chủ riêng của mình dựa theo lịch sử, văn hóa và chính trị của từng bên.

Về phần mình, Trưởng đoàn đàm phán EU Cri-xti-an Lép-plơ (Christian Leffler) lạc quan cho biết cuộc đàm phán đã có tiến triển đáng kể, trong đó có các vấn đề nhân quyền, dân chủ và quản lý nhà nước; những bất đồng còn tồn tại giữa hai bên cũng đã được thu hẹp hơn. Ông nhận định, vòng đàm phán đã cho phép tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau, qua đó tạo điều kiện cho những vòng đàm phán tiếp theo.

Vòng đàm phán thứ 5 được cho là giai đoạn đàm phán khó khăn nhất trong quá trình đàm phán song phương khi 2 bên bắt đầu thảo luận về thỏa thuận chính trị mới nhằm thay thế cho chính sách đơn phương mang tên “Lập trường chung” mà EU áp đặt đối với La Ha-ba-na cách đây 19 năm. Theo đó, trong vòng 1 năm rưỡi vừa qua, hai bên đã tiến hành 5 vòng đàm phán nhằm cải thiện quan hệ. Về cơ bản, 2 trong 3 vấn đề quan trọng của thỏa thuận trên là thương mại và hợp tác đã hoàn tất, còn lại hai bên sẽ phải tiếp tục đàm phán về vấn đề quan hệ chính trị song phương. Hiện Cu-ba là nước Mỹ La-tinh duy nhất không có thỏa thuận đối thoại chính trị với EU.

Tuy nhiên theo Trưởng đoàn đàm phán EU Cri-xti-an Lép-plơ, quy tắc “Lập trường chung” vẫn còn giá trị, song nhấn mạnh rằng EU đang tìm kiếm một thỏa thuận hữu hiệu và lâu dài hơn để thay thế.

Để thúc đẩy tiến trình đàm phán, sau vòng đàm phán thứ 5, hai bên đã nhất trí tổ chức vòng đàm phán tiếp theo vào tháng 11 tới tại Brúc-xen (Bỉ).

Quan hệ giữa Cu-ba và EU trở nên căng thẳng sau khi liên minh này áp đặt hàng loạt quy định giới hạn mối quan hệ thương mại và ngoại giao với Cu-ba vào năm 1996. Năm 2003, EU chính thức đình chỉ quan hệ với Cu-ba. Ngày 10-2-2014, EU tuyên bố bắt đầu quá trình bình thường hóa quan hệ với Cu-ba sau hơn một thập kỷ không trao đổi đoàn ngoại giao chính thức. Hai tháng sau đó, hai bên bắt đầu quá trình đàm phán thỏa thuận được coi là văn bản công nhận quan hệ chính trị song phương.

MAI NGUYÊN