Cơ hội tuyệt vời, thách thức to lớn

Sau sự kiện gia nhập WTO, một lần nữa, hai chữ “Việt Nam” xuất hiện tràn ngập trên báo chí quốc tế sau khi Việt Nam được bầu làm thành viên không thường trực HĐBA LHQ nhiệm kỳ 2008-2009. Các bài viết đều khẳng định đây là một cột mốc lịch sử quan trọng và thành công to lớn của Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế. Nhiều cơ quan đại diện ngoại giao tại Hà Nội đã nhiệt liệt chúc mừng Việt Nam.

Cơ hội tuyệt vời để thực hiện vai trò dẫn đầu

Ngay sau khi biết Việt Nam trở thành thành viên HĐBA, ngày 17-10, đại diện LHQ tại Việt Nam cùng đại diện ngoại giao các nước Pháp, Mỹ, Anh tại Hà Nội đã ra thông điệp và tuyên bố bày tỏ mong muốn hợp tác chặt chẽ với Việt Nam trên cương vị mới. Ông Giôn Hen-đra, Điều phối viên thường trú LHQ tại Việt Nam, ra tuyên bố nhiệt liệt chúc mừng Việt Nam. Ông khẳng định: “Đây là bằng chứng thể hiện Việt Nam ngày càng hội nhập vào cộng đồng quốc tế, có vị thế và ảnh hưởng ngày càng tăng trên thế giới. Đây cũng là biểu tượng cho cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Việt Nam đối với LHQ, với những nguyên tắc và sứ mệnh của tổ chức này. Việt Nam sẽ có một cơ hội tuyệt vời để tiếp tục thực hiện vai trò dẫn đầu của mình trên trường quốc tế và đóng góp nhiều hơn nữa vào các vấn đề liên quan đến hòa bình và an ninh quốc tế”.

Ông Giôn Hen-đra cho rằng, trở thành thành viên của HĐBA đánh dấu một cột mốc mới nhất trong lịch sử 30 năm Việt Nam là thành viên tích cực của LHQ. Việc Việt Nam sẵn sàng cam kết thời gian, nguồn lực và trình độ chuyên môn của mình cho LHQ thể hiện chính sách ngoại giao của chính phủ Việt Nam đặt hợp tác quốc tế đa phương, hòa bình và tôn trọng lẫn nhau giữa các nước là trọng tâm.

Cùng ngày, Đại sứ CH Pháp tại Việt Nam, ông Hơ-vê Bô-lô cho biết: “Cả Tổng thống lẫn Thủ tướng Pháp đã khẳng định với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong chuyến thăm vừa qua của Thủ tướng Việt Nam sang Pháp rằng, phía Pháp mong muốn thiết lập một quan hệ đối thoại thường xuyên và hiệu quả về tất cả các chủ đề lớn; đồng thời, cũng muốn nhân dịp Việt Nam là thành viên của HĐBA để thúc đẩy hai nước có quan điểm ngày càng gần gũi trong các vấn đề lớn liên quan đến cân bằng toàn cầu”. Đại sứ Cộng hoà Pháp, nước hiện là 1 trong 5 thành viên thường trực của HĐBA, nhấn mạnh việc Việt Nam tham gia vào HĐBA LHQ đã cho thấy quyết tâm lớn lao của Việt Nam được đảm đương những trách nhiệm quốc tế mới.

Cũng trong ngày 17-10, đại sứ Anh tại Việt Nam Rô-bớt Go-đơn ra bức thông điệp nêu rõ, đây là sự báo hiệu và cũng là một thử thách cho năng lực của Việt Nam trên trường quốc tế. Nó sẽ mang lại những thách thức mới. Nước Anh sẵn lòng giúp đỡ Việt Nam vượt qua những thách thức này. Việt Nam đã nêu lên bốn ưu tiên chính trên cương vị mới của mình: hợp tác với các đối tác trong HĐBA nhằm duy trì hoà bình và an ninh trên thế giới; các hoạt động ngăn chặn vũ khí hàng loạt; chống khủng bố và cải tổ HĐBA LHQ. Nước Anh chia sẻ với Việt Nam về tầm quan trọng của bốn vấn đề này. Chúng tôi trông đợi được hợp tác chặt chẽ với Việt Nam trong các lĩnh vực trên cũng như trong nhiều lĩnh vực khác như an ninh khí hậu và Sáng kiến một LHQ trong suốt nhiệm kỳ sắp tới của Việt Nam tại HĐBA.

Đại biện lâm thời Mỹ tại Việt Nam G. A-loi-xi đã viết: “Mỹ chúc mừng Việt Nam trở thành thành viên HĐBA LHQ”. Trong thư chúc mừng gửi Phó Thủ tướng Chính phủ kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm, Đại biện Lâm thời G. A-loi-xi ghi nhận: “Mỹ trân trọng mối quan hệ gần gũi và đang phát triển với Việt Nam, đồng thời mong muốn tiếp tục hợp tác để thúc đẩy các mục tiêu và lợi ích chung của hai bên”. Vai trò thành viên của Việt Nam tại HĐBA, một diễn đàn LHQ chủ chốt và có quyền quyết định, sẽ mở ra các cơ hội lớn hơn cho sự phối hợp và tham vấn giữa Mỹ và Việt Nam.

Thách thức và trách nhiệm nặng nề

Hàng loạt các hãng thông tấn, đài truyền hình lớn của thế giới như AP (Mỹ), AFP (Pháp), Reuters (Anh), Tân Hoa xã (Trung Quốc), ITAR-TASS (Nga)... đều đồng loạt đưa tin Việt Nam trở thành thành viên không thường trực HĐBA LHQ cùng 4 nước khác. Các báo lớn của Đức như Tấm gương hàng ngày, DPA,… kênh truyền hình N-TV và các báo của Áo gồm Tiêu chuẩn và Báo chí, đều nhấn mạnh lần đầu tiên trong lịch sử LHQ, Việt Nam đứng trong số 15 thành viên thuộc cơ quan quyền lực cao nhất của LHQ trong nhiệm kỳ 2 năm.

AFP ngày 17-10 bình luận, đây là một bước quan trọng đánh dấu sự tái hội nhập toàn cầu thời kỳ hậu chiến của Việt Nam. Vai trò mới này sẽ nâng uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế song cũng buộc các nhà lãnh đạo Việt Nam phải đưa ra những lựa chọn khó khăn và quyết định ủng hộ bên nào trong các cuộc tranh chấp quốc tế, trong bối cảnh Việt Nam mong muốn làm bạn với nhiều nước trên thế giới. Thành công này đến với Việt Nam cùng năm với việc trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại thế giới.

AFP dẫn lời nhà phân tích Đa-vít Ko thuộc viện nghiên cứu Đông Nam Á có trụ sở tại Xin-ga-po đánh giá: “Đây là một cột mốc quan trọng trong lịch sử ngoại giao Việt Nam. Việt Nam nhắm tới tham gia một vũ đài chính trị lớn hơn, tương xứng với mục tiêu hội nhập thế giới và chính sách đối ngoại đa phương”. Hãng tin cũng dẫn lời chuyên gia nghiên cứu về Việt Nam Can Thay-ơ (Ô-xtrây-li-a) cho rằng, Hà Nội sẽ giành được sự tôn trọng của các nước, đặc biệt là các nước trong khu vực, song cũng khuyến cáo “Việt Nam sẽ phải đưa ra một số quyết định khó khăn” vì “Việt Nam sẽ được bỏ một lá phiếu trong các vấn đề quan trọng nhất mà thế giới đang phải đối mặt”. Ông Can Thay-ơ cho rằng, Việt Nam sẽ phải chịu sức ép đónggóp quân tham gia các nhiệm vụ gìn giữ hòa bình trong tương lai của LHQ.

Trả lời phỏng vấn trên đài BBC của Anh, Giáo sư Xtên Tôn-nét-xơn, một chuyên gia nghiên cứu về Việt Nam từ Ô-xlô (Na-uy) khẳng định với vị thế chủ động hơn, trách nhiệm của Việt Nam trên bình diện quốc tế và đối nội cũng sẽ được nâng cao, song đây cũng là một thách thức để Việt Nam có thể thể hiện năng lực của mình trong việc giải quyết khủng hoảng.

Đài BBC bình luận, trở thành thành viên HĐBA LHQ, vị thế chính trị của Việt Nam chắc chắn sẽ lên cao trong nhiệm kỳ 2008-2009 song các thách thức cũng không ít cho hệ thống chính trị trong nước và ngành ngoại giao./.

MỸ HẠNH-THU TRANG