Rau xanh do người Việt Nam trồng tại ngoại ô Mát-xcơ-va đến tay nguời tiêu dùng. Ảnh: Google

“Các bộ, ngành, địa phương phải xác định nhận thức công tác người Việt Nam ở nước ngoài là nhiệm vụ của chính mình” là một trong những điểm mới đáng chú ý trong Chỉ thị 19 của Thủ tướng Chính phủ về công tác với người Việt Nam ở nước ngoài. Ông Nguyễn Thanh Sơn, Chủ nhiệm Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài, cho biết như vậy tại buổi họp báo ngày 10-7 thông báo về việc triển khai Chỉ thị 19, chương trình Trại hè Việt Nam và Gặp gỡ Mát-xcơ-va năm 2008.

Cơ chế phối hợp chưa hoàn thiện

Vấn đề được đặt ra trong bối cảnh còn tồn tại thực trạng “bắt cóc bỏ đĩa”, “trên tỏ dưới chưa thông” trong việc phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương thực thi chính sách đối với kiều bào. Ông Sơn khẳng định, Chỉ thị 19 ngày 6-6-2008 của Thủ tướng là một bước đi nữa nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 36 của Bộ Chính trị và Chương trình hành động của Chính phủ về công tác người Việt Nam ở nước ngoài. Chỉ thị của Thủ tướng đã nêu rõ đó là một trong những điểm yếu kém cần phải khắc phục trong công tác Việt kiều. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải kiểm điểm lại quá trình thực hiện Nghị quyết 36 và Chương trình hành động của Chính phủ, đề ra các phương hướng và biện pháp tiếp tục đẩy mạnh công tác và báo cáo Thủ tướng trước ngày 30-9 năm nay.

Ông Trần Văn Thịnh, Vụ trưởng Vụ Nghiên cứu Tổng hợp, Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài nói, tuy đã có bước chuyển mới về tư duy và hành động của toàn bộ hệ thống chính trị, song nhận thức đó còn hạn chế ở chỗ nhiều khi coi công việc đó “là của Ủy ban, còn chúng tôi chỉ là phụ, không phải vai chính”. Đã có sự phối hợp song chưa tạo thành cơ chế nhịp nhàng, hoàn thiện nên một số vấn đề cần giải quyết liên quan đến tâm tư, nguyện vọng của bà con kiều bào bị kéo dài thời gian. Chỉ thị 19 của Thủ tướng Chính phủ đã giao cho Bộ Ngoại giao chủ trì phối hợp với Bộ Nội vụ và các bộ, ngành chức năng xây dựng đề án về cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương về công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Xóa “vùng trống, vùng trắng”

Ông Nguyễn Thanh Sơn cho biết, ngoài các hoạt động bề nổi dành cho người Việt Nam ở nước ngoài, Ủy ban còn tích cực chuẩn bị các hoạt động chiều sâu liên quan đến chính sách, xây dựng cộng đồng nhằm giúp bà con thuận lợi hơn khi trở về đóng góp xây dựng quê hương cũng như an tâm làm ăn, sinh sống tại nước sở tại.

Một trong những hoạt động đó là xóa “vùng trống, vùng trắng” – là những nơi chưa có Hội, đoàn thể của cộng đồng tại những nơi có người Việt Nam sinh sống trên thế giới. Ông Sơn thừa nhận “vùng trống” thì còn nhiều như ở Đức chẳng hạn. Tại nhiều thành phố vẫn chưa có chi hội của Hội người Việt Nam tại Liên bang Đức, mặc dù có nơi có tới vài trăm gia đình người Việt sinh sống. Còn tại những nước ta không được phép thành lập Hội người Việt Nam, thì sẽ hướng theo hình thức thành lập các Hội nghề nghiệp như Hội doanh nghiệp, Hội những người hoạt động âm nhạc… của người Việt nhằm tăng cường tình đoàn kết và sức mạnh cộng đồng.

Ông Sơn cho biết, Nhà nước ta đang soạn thảo, xây dựng bộ sách giáo khoa dạy tiếng Việt và xây dựng chương trình cử giáo viên ra nước ngoài dạy tiếng Việt cho bà con, nhất là thế hệ Việt kiều trẻ. Ủy ban đang chuẩn bị để tổ chức Hội nghị Người Việt Nam ở nước ngoài toàn thế giới, dự kiến trong năm 2009.

Năm nay, tiếp nối thông lệ những năm trước, Ủy ban Người Việt Nam ở nước ngoài phối hợp với các ban ngành chức năng tổ chức chương trình “Trại hè Việt Nam” và “Gặp gỡ Mát-xcơ-va” dành cho thanh, thiếu niên Việt kiều. Chương trình “Gặp gỡ Mát-xcơ-va 2008” sẽ diễn ra từ ngày 9 đến 13-8 tại Mát-xcơ-va (Nga) với một loạt các cuộc hội thảo chuyên đề, trong đó có hội thảo về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.

Đặc biệt, chương trình Trại hè Việt Nam năm 2008 từ ngày 18-7 đến 2-8 sẽ đưa các em thuộc thế hệ Việt kiều thứ hai, thứ ba về với cội nguồn dân tộc. Chương trình kéo dài từ Bắc chí Nam, qua các địa danh lịch sử như dâng hương tại Đất tổ Hùng Vương, thăm Ngã ba Đồng Lộc, thắp hương tại Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn, thăm các bà mẹ Việt Nam anh hùng ở Quảng Nam, địa đạo Củ Chi.

Ông Nguyễn Thanh Sơn khẳng định, các hoạt động này sẽ tạo cho các em niềm tự hào có một đất nước anh hùng, giàu truyền thống lịch sử và đấu tranh giữ nước, giúp các em hiểu được sự hy sinh, mất mát của các thế hệ cha anh để ngày nay các em được trở về thăm một đất nước hòa bình và thống nhất.

Bài và ảnh: MỸ HẠNH