Chỉ số chứng khoán tại Nhật Bản đã tăng mạnh trở lại. Ảnh: AP
Các nhà đầu tư châu Á vừa trải qua những giây phút hoang mang cực độ khi bảng giao dịch chứng khoán rực một màu đỏ. Giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Tô-ki-ô ngày 17-8 đã giảm mạnh nhất trong 7 năm qua (khoảng 5,5%), trong khi giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Hồng Công cũng giảm gần 6,5% trong tuần trước, ở Thái Lan giảm khoảng 6% và ở In-đô-nê-xi-a giảm 13,5%. Việc các chỉ số chứng khoán tụt dốc mạnh trong thời gian qua là hệ quả của một cơn “địa chấn” tài chính mang tính dây chuyền khiến nhiều ngân hàng và doanh nghiệp điêu đứng, thậm chí có nguy cơ phá sản. Tuy nhiên, đa số các nhà phân tích cho rằng, kinh tế châu Á hiện đủ mạnh và sẽ đứng vững trước những cơn sóng gió trên thị trường tài chính.

Cuộc khủng hoảng 1997 không tái hiện

Theo đánh giá của ông Đông Đào, nhà kinh tế hàng đầu của tổ chức tín dụng “Credit Suisse”, thị trường chứng khoán châu Á sụt giảm là do bị tác động từ bên ngoài, chứ không xuất phát trong khu vực. Ông nhận định rằng 10 năm trước đây cuộc khủng hoảng tài chính châu Á đã gây chấn động toàn cầu, nhưng lần này châu Á đang bị ảnh hưởng bởi một cuộc khủng hoảng mang nhãn hiệu “Made in USA”.

Dấu hiệu khủng hoảng đã xuất hiện từ cuối năm 2006 ở Mỹ, với những khó khăn của các cơ sở tài chính chuyên cho vay tín dụng để mua nhà ở với rủi ro cao, còn gọi là tín dụng mua nhà có thế chấp. Nhiều “con nợ” đã không thể hoàn trả các khoản tiền vay vì giá nhà giảm mạnh, trong khi lãi suất vay tín dụng lại tăng cao. Việc mất khả năng chi trả của họ kéo theo nguy cơ phá sản của các tổ chức cho vay, gây khủng hoảng lòng tin khiến các ngân hàng, vì do dự không muốn cho vay, đã tăng lãi suất các khoản vay để tránh rủi ro. Khủng hoảng tín dụng giờ đây đã chuyển thành khủng hoảng tiền tệ và ngân hàng, ảnh hưởng đáng kể đến tăng trưởng kinh tế thế giới. Nhưng nó không có tác động mạnh mẽ và toàn diện như cuộc khủng hoảng tài chính ở châu Á năm 1997.

Ông Thái Huy, nhà kinh tế làm việc tại Ngân hàng Standard Chartered cho rằng tình hình châu Á hiện nay sáng sủa hơn nhiều so với năm 1997 và sự rối loạn ở Mỹ trên thực tế ảnh hưởng không đáng kể đến sự ổn định tài chính của khu vực này. Ông khẳng định hiện không có khả năng xảy ra một cuộc khủng hoảng tài chính với quy mô như năm 1997. Cuộc khủng hoảng năm 1997 liên quan đến sự sụt giá của các đồng tiền, cổ phiếu và các tài sản khác ở châu Á. Tuy nhiên, hiện nhiều nước châu Á đã tích trữ ngoại tệ để bảo vệ đồng tiền của mình. Các nền kinh tế và các công ty trong khu vực cũng đang hoạt động hiệu quả.

Sớm phục hồi nhưng vẫn bị ảnh hưởng

Để cứu thị trường chứng khoán, Ngân hàng Nhật Bản đã bơm 400 tỉ yên (tương đương 3,4 tỉ USD) vào thị trường tiền tệ. Tình hình đã sáng sủa hơn khi sáng sớm 17-8, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) quyết định giảm lãi suất chiết khấu từ 6,25% xuống 5,75% đối với các khoản cho vay của FED dành cho các ngân hàng. Với những liều thuốc khẩn cấp đó, hôm 20-8, thị trường chứng khoán Tô-ki-ô chứng kiến mức tăng lớn nhất kể từ tháng 6-2006, bù đắp được hơn một nửa mức giảm 5,42% hôm 17-8. Chỉ số Thượng Hải tăng 5,33% lên đến mức đóng cửa cao kỷ lục, thị trường Xơ-un tăng 5,7%.

Dù sớm vượt qua cú sốc như vậy, song kinh tế châu Á vẫn phần nào bị ảnh hưởng. Thủ tướng Xin-ga-po Lý Hiển Long nhận định rằng tăng trưởng kinh tế của các nước châu Á, trong đó có Xin-ga-po, có thể bị ảnh hưởng nếu cuộc khủng hoảng tại các thị trường tài chính phương Tây gần đây làm giảm nhu cầu tiêu dùng ở Mỹ. Thủ tướng Lý Hiển Long nói rằng, tình trạng rối loạn trên các thị trường tài chính toàn cầu trong những tuần qua có thể ảnh hưởng đến kinh tế Mỹ và các nền kinh tế châu Âu, và như vậy, các nền kinh tế châu Á cũng có thể bị ảnh hưởng trong vòng từ 3 đến 6 tháng tới.

ĐẶNG NGUYỄN