Cặp đôi lạ lùng Trăm - Pen-xơ

Mai Pen-xơ là ai?

Tối 20-7, trong ngày làm việc thứ 3 của Đại hội toàn quốc đảng Cộng hòa tại thành phố Clê-vơ-len (tiểu bang Ô-hai-ô), Thống đốc bang In-đi-a-na, M.Pen-xơ đã chính thức chấp nhận đề cử của đại hội vào vị trí ứng cử viên Phó tổng thống trong liên danh tranh cử tại cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016 vào tháng 11 tới.

Ông M.Pen-xơ, 57 tuổi, là một chính khách kỳ cựu. Ông tốt nghiệp Đại học Hanover College năm 1981 chuyên ngành lịch sử, có bằng luật của Đại học In-đi-a-na. Năm 1988, ông lần đầu tiên tham gia vào giới chính trị và chính thức đảm nhiệm vị trí Thống đốc bang In-đi-a-na từ tháng 1-2013 sau 12 năm làm nghị sĩ tại Hạ viện Mỹ. Ông cũng từng là Chủ tịch các phiên họp đảng Cộng hòa tại Hạ viện, thực chất là vị trí quan trọng thứ 3 của đảng này, từ năm 2009 đến 2011.

Ông Pen-xơ được ví như một nửa còn thiếu của ông Trăm. Khác với vị tỷ phú, ông Pen-xơ xuất thân từ một gia đình nhà nông đông con ở vùng quê hẻo lánh. Trong khi ông Trăm là một doanh nhân không có vốn liếng chính trị nào thì ông Pen-xơ lại là một chính trị gia chuyên nghiệp, từng kinh qua nhiều vị trí trong quốc hội và chính quyền, rất có uy tín trong chính giới Oa-sinh-tơn.

Trong chiến dịch tranh cử của mình, ông Trăm đã có quá nhiều phát ngôn khiến nội bộ đảng Cộng hòa nghi ngờ về việc ông này có thực sự là người của Đảng hay không. Trái lại, ông Pen-xơ lại là điển hình của mẫu người thuộc phái Cộng hòa bảo thủ đến mức cứng nhắc. Do đó, có nhiều kỳ vọng rằng kinh nghiệm và chức vụ thống đốc bang của ông Pen-xơ sẽ bù đắp và tạo lợi thế cho ông Trăm trong cuộc bầu cử tổng thống sắp tới, đặc biệt là việc lấy lại cảm tình của các thành viên đảng Cộng hòa. Một số nhận định còn cho rằng, nếu ông Trăm đứng độc lập sẽ khó lòng có được phiếu của các thành viên trong đảng. Nhưng nếu đứng chung với ông Pen-xơ sẽ khác.

Không cùng điểm nhìn

Truyền thông Mỹ cho hay, ông Pen-xơ được coi là một nhà truyền tin tuyệt vời và là một tay chơi chính trị thông minh. Tuy nhiên, năm 2015, ông đã gây nên làn sóng chỉ trích khi ký Đạo luật cho phép một số doanh nghiệp phân biệt đối xử với người đồng tính. Đạo luật Khôi phục tự do tôn giáo này bị nhiều người cho là sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp dùng tôn giáo làm cái cớ để phân biệt khách hàng thuộc cộng đồng đồng tính. Ông Pen-xơ cho rằng, đạo luật này gây tranh cãi đơn thuần là do vấn đề quan điểm và rằng nó bị bôi nhọ. Tuy nhiên, ngay sau câu nói đó, ông đã đề nghị các nhà làm luật ở In-đi-a-na chỉnh sửa đạo luật. Việc thay đổi quan điểm trong tích tắc khiến ông Pen-xơ mất luôn 5% ủng hộ, chỉ còn 47% trong tháng 11-2015.

Tờ Politico nhận định: Đó là khoảnh khắc đen tối nhất sự nghiệp của Thống đốc bang In-đi-a-na, nhưng khi chấp nhận đề nghị làm “phó tướng” tranh cử cùng ông Trăm, khoảnh khắc đó sẽ lặp lại hằng ngày. Tờ tạp chí trên cho rằng, liên danh tranh cử này là một ý tưởng tồi. Trước đây, ông Pen-xơ từng ủng hộ tự do thương mại, coi ý tưởng cấm người Hồi giáo vào Mỹ là “xúc phạm và vi hiến” và từng bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết dùng vũ lực ở I-rắc. Tất cả những điều đó đều đi ngược lại với quan điểm của “tỷ phú vạ miệng”. Vậy ông Pen-xơ sẽ ăn nói ra sao với cử tri khi trở thành “phó tướng” của ông Trăm? Sự kết hợp lạ lùng này sẽ đẩy ông Pen-xơ rơi vào tình thế “há miệng mắc quai” chăng?

Trong bối cảnh đó, nhiều cử tri Mỹ cũng coi lựa chọn ông Pen-xơ làm “phó tướng” là sai lầm đầu tiên của ông Trăm. Họ không hiểu tại sao hai người có quan điểm khác nhau, từng chỉ trích nhau lại có thể cùng chung chiến tuyến. Cử tri của đảng Dân chủ còn mô tả Thống đốc bang In-đi-a-na là nhân vật cực đoan và gây chia rẽ. Họ coi quyết định của ông Trăm là “lựa chọn ứng viên phó tổng thống cực đoan nhất trong một thế hệ” và chỉ trích kịch liệt quan điểm của ông Pen-xơ về cộng đồng đồng tính, quyền phá thai cũng như chính sách kinh tế thị trường tự do ưu đãi các tỷ phú, tập đoàn lớn hơn tầng lớp lao động.

Nhưng có vẻ như cả ông Pen-xơ và Trăm đều không coi trọng chuyện đó. Với ông Pen-xơ, liên danh với ông Trăm là cơ hội tốt nhất để có được vị thế thuận lợi nhằm tranh cử tổng thống năm 2020 hoặc 2024. Với ông Trăm, nhân vật này coi trọng khả năng truyền đạt thông tin trước báo chí của “phó tướng” Pen-xơ - người vốn được mệnh danh là “thống đốc thông cáo báo chí” ở In-đi-a-na và hơn hết là ông cần một “con bài” thu hẹp bất đồng trong nội bộ đảng Cộng hòa.

HÀ LAN