Brexit tiếp tục gặp trở ngại lớn

Theo tờ Thời báo Tài chính (Anh), Anh, Ireland và EU đang nỗ lực để phá vỡ thế bế tắc liên quan đến vấn đề đường biên giới được coi là trở ngại lớn nhất hiện nay đối với thỏa thuận nghĩa vụ tài chính của Anh khi rời EU trong tháng 12 tới đây. Các quan chức cấp cao của Anh và EU đang nỗ lực để lựa chọn ngôn từ phù hợp đối với vấn đề chính trị đường biên giới nhạy cảm có thể gây ảnh hưởng đến tương lai của Bắc Ireland này.     

Thủ tướng Ireland Leo Varadkar muốn gắn bảo đảm của Anh đối với vấn đề đường biên giới chung trước khi Anh và EU bước sang đàm phán về thỏa thuận thương mại. Ireland muốn Anh bảo đảm đường biên giới cứng sẽ không được tái thiết lập giữa Bắc Ireland và Cộng hòa Ireland thời hậu Brexit. Ireland yêu cầu Anh viết cam kết đối với tương lai các quan hệ kinh tế giữa Bắc Ireland với Cộng hòa Ireland sẽ vẫn giữ nguyên như hiện nay. Những quy định của thị trường chung đơn lẻ và liên minh thuế quan đã khiến vấn đề này trở thành “cuộc chiến của ý nguyện” giữa Thủ tướng Ireland Leo Varadkar và Thủ tướng Anh Theresa May. Thủ tướng Anh đã từ chối đưa ra những cam kết mà Ireland yêu cầu. Anh cho rằng, không thể đưa ra hứa hẹn khi không biết chi tiết của tương lai quan hệ Anh-EU sẽ như thế nào. Về phần mình, Thủ tướng Varadkar đã yêu cầu lãnh đạo của 26 nước EU còn lại ủng hộ Ireland để ông sẽ không phải dùng đến quyền phủ quyết của mình nhằm đạt được mục đích của Ireland. 

Biểu tình phản đối Brexit tại Anh. Ảnh: MSN.com 

Trong khi đó, người đứng đầu đoàn đàm phán Brexit của EU Michel Barnier cùng ngày đã lên tiếng kêu gọi Anh có trách nhiệm đưa ra những giải pháp cụ thể và có thể thực thi được đối với vấn đề Ireland. EU hy vọng Thủ tướng Theresa May sẽ đưa ra được những giải thích rõ ràng đối với vấn đề Ireland đặt ra khi bà có cuộc gặp với Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Jean-Claude Juncker vào ngày 4-12 tới.

Như vậy có thể thấy, vấn đề đường biên giới giữa Anh và Ireland đang nổi lên như một rào cản lớn nhất đối với thỏa thuận Brexit. Trước đó, một trong những vấn đề gai góc nhất trong đàm phán Brexit là nghĩa vụ tài chính mà Anh phải thực hiện khi rời khỏi EU đã được giải quyết sau khi các nhà đàm phán của Anh và EU nhất trí trên nguyên tắc “hóa đơn ly hôn” Brexit, mở đường cho một sự đột phá trong các cuộc đàm phán Brexit vào tháng 12 tới. Con số chính xác của “hóa đơn ly hôn” được bỏ ngỏ, nhưng sẽ dao động trong khoảng từ 45 tỷ đến 55 tỷ euro, tùy thuộc vào cách tính toán của mỗi bên theo các phương pháp tính sẽ được thống nhất sau. Con số này sẽ chỉ được tính toán vào thời điểm Anh rời EU vào tháng 3-2019. Việc không đề cập trực tiếp đến khoản tiền cuối cùng này giúp Thủ tướng Anh Theresa May tránh vấp phải phản ứng của những người ủng hộ Brexit nhưng không muốn Anh phải trả quá nhiều tiền.

Việc các nhà đàm phán Anh đưa ra một loạt những nhượng bộ then chốt đối với châu Âu, bất chấp phản ứng trong nước, cho thấy quyết tâm của Thủ tướng Theresa May nhằm tạo ra đột phá trong cuộc đàm phán tới.

Trong khi đó, cựu Thủ tướng Anh Tony Blair tuyên bố cơ hội để ngăn chặn Brexit diễn ra vẫn còn, dù dưới 50%. Trong bài trả lời phỏng vấn độc quyền với nhật báo Pháp Le Figaro đăng tải hôm 29-11, cựu Thủ tướng Anh Tony Blair nhận định, nước Anh đã sai lầm khi lựa chọn Brexit nhưng hiện vẫn còn cơ hội để ngăn chặn Brexit diễn ra. Theo ông Tony Blair, yếu tố then chốt bây giờ để ngăn chặn Brexit là quyết định của Nghị viện Anh, bởi Nghị viện Anh sẽ bỏ phiếu thông qua hay không thỏa thuận mà Chính phủ Anh đang đàm phán với EU. Mà hiện tại, vai trò tại Nghị viện của Đảng Bảo thủ cầm quyền của nữ Thủ tướng Theresa May đang bị suy yếu sau cuộc tổng tuyển cử trước thời hạn hồi tháng 6-2017, nên nếu các đảng đối lập tại Anh, đặc biệt là Công đảng, đẩy mạnh sức ép xem xét lại Brexit thì khả năng lật ngược tình thế là không nhỏ.

XUÂN PHONG