Bộ trưởng Tư pháp Mỹ “thất sủng”

Ngày 26-7, Tổng thống Đô-nan Trăm tiếp tục công khai chỉ trích Bộ trưởng Tư pháp Gie-phơ Xét-xân khi đặt câu hỏi tại sao không chấp nhận việc sa thải quyền Giám đốc Cục Điều tra liên bang (FBI) An-đriu Mắc Ca-bê (Andrew McCabe) liên quan tới việc vợ ông này nhận 700.000USD từ cựu Ngoại trưởng Hi-la-ri Clin-tơn để thực hiện các cuộc vận động chính trị. Ông chủ Nhà Trắng bày tỏ sự thất vọng đối với người đứng đầu ngành tư pháp Mỹ vì sự nhu nhược cũng như cách làm việc của ông này. Ông Đô-nan Trăm còn tỏ ra hối tiếc về quyết định bổ nhiệm ông Gie-phơ Xét-xân ngồi vào chiếc ghế quan trọng này.

Giữa Tổng thống Đô-nan Trăm và Bộ trưởng Tư pháp Gie-phơ Xét-xân đã nảy sinh mâu thuẫn kể từ hồi tháng 3 năm nay khi ông Gie-phơ Xét-xân tự ý rút khỏi cuộc điều tra nghi vấn Nga can thiệp vào cuộc bầu cử Mỹ năm 2016 mà không tham khảo ý kiến của Tổng thống. Tại một cuộc họp báo chung với Thủ tướng Li-băng hôm 25-7, ông Đô-nan Trăm đã tỏ rõ thái độ: “Ông ta nên trao đổi điều đó với tôi trước khi được bổ nhiệm vào chức vụ này và đơn giản là tôi có thể chọn người khác”. Tổng thống Đô-nan Trăm chỉ được biết về cuộc “tự giải cứu” mình khỏi cuộc điều tra của ông Gie-phơ Xét-xân vài phút trước khi ông này công bố quyết định khi vừa ngồi vào chiếc ghế Bộ trưởng Tư pháp chưa lâu. Cuộc điều tra đang khiến Tổng thống Đô-nan Trăm gặp không ít rắc rối và việc ông Gie-phơ Xét-xân tham gia cuộc điều tra được cho là sẽ có lợi hơn cho ông Đô-nan Trăm.

Bộ trưởng Tư pháp Gie-phơ Xét-xân đã bất ngờ rút lui khỏi cuộc điều tra sau khi tờ Bưu điện Oa-sinh-tơn tiết lộ, ông từng hai lần tiếp xúc với Đại sứ Nga Xéc-gây Ki-xli-ắc (Sergey Kislyak), nhưng ông lại không báo cáo với Ủy ban Tư pháp Thượng viện trong cuộc điều trần tháng 1-2017. Tổng thống Đô-nan Trăm trước đây cũng từng chỉ trích những lời khai “tiền hậu bất nhất” của ông Gie-phơ Xét-xân tại phiên điều trần này. Khi đó, người đứng đầu ngành tư pháp Mỹ nói rằng, chưa từng gặp bất kỳ người Nga nào trong cuộc bầu cử Mỹ hồi năm ngoái.

Từ sau vụ này, Tổng thống Đô-nan Trăm thường xuyên công kích ông Gie-phơ Xét-xân ở một số phiên họp nội các và cả trên mạng xã hội. Từ nhiều ngày qua, người đứng đầu Nhà Trắng đã công khai đăng những thông điệp chỉ trích Bộ trưởng Tư pháp Mỹ trên mạng xã hội Twitter.

Giám đốc Truyền thông Nhà Trắng An-thô-ni Xca-ra-mu-chi (Anthony Scaramucci) nhận định, khả năng Tổng thống Đô-nan Trăm đang muốn sa thải ông Gie-phơ Xét-xân. Cho dù trước đây, chính ông Gie-phơ Xét-xân là một trong những Thượng nghị sĩ đầu tiên ủng hộ ông Đô-nan Trăm ra tranh cử Tổng thống và là một cố vấn đắc lực của ông trong chiến dịch tranh cử. Chính Tổng thống Đô-nan Trăm là người đã “chọn mặt gửi vàng” đề cử ông Gie-phơ Xét-xân vào vị trí Bộ trưởng Tư pháp trong chính quyền mới của mình. Nhưng chỉ sau vài tháng làm việc, ông Đô-nan Trăm đã có cái nhìn khác về năng lực của người mà mình đã lựa chọn.

Hiện Tổng thống Đô-nan Trăm vẫn chưa có quyết định cuối cùng về trường hợp của ông Gie-phơ Xét-xân, nhưng việc ông công khai chỉ trích người đứng đầu ngành tư pháp được cho là hành động gây áp lực buộc ông này phải nộp đơn từ chức.

Tuy nhiên, các động thái của Tổng thống Đô-nan Trăm nhằm vào ông Gie-phơ Xét-xân không nhận được sự tán thành của ngay cả những người ủng hộ Tổng thống như cựu Chủ tịch Hạ viện Niu-tơ Ginh-rích (Newt Gingrich). Lãnh đạo phe Cộng hòa tại Thượng viện Mít-chơ Mắc Con-neo (Mitch McConnell) khẳng định, ông Gie-phơ Xét-xân đang làm tốt công việc của mình và đã quyết định chính xác khi không tham gia cuộc điều tra về Nga.

Bản thân Bộ trưởng Gie-phơ Xét-xân cũng đã tỏ rõ quyết tâm sẽ ở lại nội các lâu dài và cho biết, ông muốn tiếp tục được làm công việc yêu thích của mình. Đây được cho là một tín hiệu tích cực đối với chính quyền Mỹ trước nguy cơ rơi vào một cuộc khủng hoảng về nhân sự do sự ra đi của một loạt quan chức thời gian qua. Nội các Mỹ vừa có thêm biến động về nhân sự khi Người phát ngôn Nhà trắng Xin Xpai-xơ (Sean Spicer) bất ngờ từ chức vì bất đồng với Tổng thống. Nếu ông Gie-phơ Xét-xân thực sự buộc phải ra đi có thể sẽ gây tâm lý hoang mang bất lợi cho các vị trí còn lại trong nội các của ông Đô-nan Trăm, bởi ông Gie-phơ Xét-xân từng rất được Tổng thống tin tưởng.

XUÂN PHONG