"Biểu tượng đặc biệt" cho sức mạnh quân sự

Theo bài viết, tàu sân bay cho phép một quốc gia triển khai sức mạnh quân sự vượt xa phạm vi vùng biển của mình, qua đó bảo đảm sự hiện diện trên toàn cầu. Không chỉ phục vụ mục đích quân sự, tàu sân bay còn là biểu tượng chính trị quan trọng khi có thể được sử dụng cho các hoạt động nhân đạo trong những thời điểm khủng hoảng, góp phần nâng cao vị thế của một quốc gia trên trường quốc tế.

Indonesia tổ chức lễ đưa vào biên chế tàu sân bay KRI Sriwijaya-100, ngày 24-9-2026. Ảnh: The Jakarta Globe

“Vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi phần lớn các cường quốc hải quân và những quốc gia có năng lực hàng hải đáng kể trên thế giới đều tìm cách đầu tư cho ít nhất là một tàu sân bay. Những tàu này rất đa dạng, từ tàu tấn công đổ bộ, thường có kích thước nhỏ và chỉ mang được một số loại máy bay chuyên dụng, đến những siêu tàu sân bay khổng lồ của hải quân Mỹ với thủy thủ đoàn lên tới hàng nghìn người cùng hàng chục máy bay tiêm kích và máy bay hỗ trợ. Nếu sử dụng định nghĩa bao quát nhất về tàu sân bay thì có 15 quốc gia hiện đang vận hành loại tàu này, cho dù có sự khác biệt đáng kể về quy mô và năng lực của hạm đội mỗi nước”, The National Interest nhấn mạnh.

Bài viết cho biết Mỹ sở hữu 11 siêu tàu sân bay (gồm 10 chiếc lớp Nimitz và 1 chiếc lớp Ford) cùng 21 tàu tấn công đổ bộ. Các siêu tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân kết hợp với các tàu tấn công đổ bộ cho phép Mỹ triển khai các loại máy bay F/A-18E/F, EA-18G, E-2D, F-35B, F-35C và máy bay trực thăng. Nhờ đó, Mỹ có thể tiến hành số vụ xuất kích vượt trội, triển khai sức mạnh quân sự trên toàn cầu, duy trì năng lực răn đe.

Trung Quốc hiện vận hành 3 tàu sân bay là Liêu Ninh, Sơn Đông và Phúc Kiến. Kế hoạch đóng thêm 6 tàu sân bay vào năm 2035, nâng tổng số lên 9 chiếc, sẽ đưa Trung Quốc trở thành quốc gia có hạm đội tàu sân bay lớn thứ hai thế giới.

“Đô đốc Kuznetsov” là tàu sân bay duy nhất của Nga. Nó được hạ thủy vào năm 1985, chính thức biên chế cho hải quân Nga vào năm 1991 và được nâng cấp từ năm 2017.

Trong khi Anh vận hành hai tàu sân bay, gồm HMS Queen Elizabeth và HMS Prince of Wales, thì Pháp sở hữu một tàu sân bay là FS Charles de Gaulle. Đáng chú ý, Pháp là quốc gia duy nhất ngoài Mỹ có tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân.

Italy sở hữu một tàu sân bay Cavour và một tàu tấn công đổ bộ Trieste. Cả hai tàu đều có thể triển khai máy bay tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm F-35B và máy bay trực thăng. Italy sử dụng Cavour và Trieste để ứng phó với khủng hoảng và tham gia các chiến dịch liên quân, chủ yếu tập trung ở Địa Trung Hải.

Tàu sân bay hạng nhẹ Juan Carlos I của Tây Ban Nha có thể triển khai máy bay tiêm kích AV-8B Harrier II và nhiều loại máy bay trực thăng. Juan Carlos I được Tây Ban Nha sử dụng trong các hoạt động ở Địa Trung Hải và Đại Tây Dương, cũng như các chiến dịch liên quân.

Thổ Nhĩ Kỳ sở hữu một tàu tấn công đổ bộ là TCG Anadolu, có khả năng triển khai máy bay trực thăng và máy bay không người lái (UAV). Thổ Nhĩ Kỳ chưa từng tham chiến kể từ năm 1945. Vì vậy, nước này hiện sử dụng TCG Anadolu chủ yếu để thử nghiệm. Thổ Nhĩ Kỳ đang tìm cách tích hợp các năng lực UAV vào hoạt động của TCG Anadolu, cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn đối với việc triển khai sức mạnh không quân trên biển với chi phí thấp hơn.

Hai tàu sân bay INS Vikramaditya và INS Vikrant được Ấn Độ sử dụng để tuần tra răn đe, tập trận và ứng phó với các tình huống bất ngờ trong khu vực. INS Vikramaditya và INS Vikrant có thể mang máy bay tiêm kích MiG-29K/KUB, máy bay trực thăng và trong tương lai có thể triển khai một loại máy bay chiến đấu nội địa của Ấn Độ.

The National Interest cho biết, với Australia và Ai Cập, mỗi nước vận hành hai tàu tấn công đổ bộ chở máy bay trực thăng. Tại Đông Bắc Á, Hàn Quốc sở hữu hai tàu tấn công đổ bộ lớp Dokdo chủ yếu để triển khai máy bay trực thăng và Seoul có tham vọng trong tương lai các tàu này có thể triển khai máy bay tiêm kích F-35B. Hai tàu khu trục lớp Izumo của Nhật Bản hiện có thể triển khai máy bay trực thăng và Tokyo hiện đang tiến hành cải hoán để chúng có thể triển khai cả máy bay tiêm kích F-35B.

Tại Đông Nam Á, sau khi Thái Lan loại biên máy bay cường kích Harrier, tàu sân bay cỡ nhỏ Chakri Naruebet của nước này hiện chỉ có thể triển khai máy bay trực thăng. Hồi tháng 9 năm nay, Indonesia đã tiếp nhận tàu sân bay Giuseppe Garibaldi hơn 40 năm tuổi của Italy và sau đó đổi tên thành KRI Sriwijaya-100. Hải quân Indonesia cho biết tàu dài 180m, có thể chở tối đa 18 máy bay trực thăng và 830 người. Với tình trạng hoạt động được xem là vẫn còn rất tốt, hải quân Indonesia hy vọng KRI Sriwijaya-100 có thể được sử dụng “trong 15-20 năm tới”.