Bà Pô-gia-man vẫn nở nụ cười khi cùng chồng tới tòa án, ngày 31-7. Ảnh: AP

Bà Pô-gia-man Xin-vắt, vợ cựu Thủ tướng Thái Lan Thặc-xỉn Xin-vắt vừa bị kết án 3 năm tù giam vì tội trốn thuế. Là “hậu phương” vững chắc giúp chồng trong sự nghiệp kinh doanh cũng như chính trị, bà Pô-gia-man đã thu hút sự chú ý của dư luận, nhất là từ sau khi chồng bà bị lật đổ năm 2006. Ngay cả khi chồng không còn quyền lực, bà vẫn được cho là một “trợ thủ” đắc lực của ông Thặc-xỉn để chống lại những rắc rối liên quan tới luật pháp.

Đòn cảnh báo cứng rắn

Bà Pô-gia-man và hai đồng phạm là anh trai và thư ký riêng bị kết tội cố tình trốn khoản thuế 546 triệu bạt trong vụ chuyển nhượng 4,5 triệu cổ phần của Công ty máy tính và Truyền thông Xin-vắt. Sự việc xảy ra năm 1997 khi bà Pô-gia-man chuyển cho anh trai Ba-na-pốt khoảng 4,5 triệu cổ phiếu. Số cổ phiếu được trao trực tiếp mà không qua sàn chứng khoán nên không mất phí môi giới và thuế VAT. Ba-na-pốt cũng trốn được khoản thuế thu nhập từ cổ phiếu. Thanh tra thuế Thái Lan đã phát hiện vụ việc, song cuộc điều tra năm 2001 đã phải ngưng lại vì bà Pô-gia-man khai 4,5 triệu cổ phiếu là món quà cưới mà bà tặng người anh trai. Theo quy định của sàn giao dịch chứng khoán, nếu là quà tặng thì số cổ phiếu đó sẽ không phải chịu các loại thuế.

Tuy nhiên, sự việc không trót lọt đến cùng. Các nhà điều tra đã lấy được lời khai của 30 nhân chứng, trong đó có cả người được bà Pô-gia-man sử dụng làm trung gian trong vụ “tặng quà”. Các giao dịch tại tài khoản của bà ở ngân hàng Thương mại Xi-am (Thái Lan) liên quan tới vụ này cũng bị phát hiện. Họ cũng chứng minh được cái mà bà gọi là “món quà cưới” lại được tặng sau khi đám cưới đã diễn ra một năm trước đó vào năm 1996.

Bà Pô-gia-man cùng hai đồng phạm đã được thả ngay sau khi nộp khoản tiền bảo lãnh hơn 150 nghìn USD cho mỗi người. Luật sư của họ cho biết sẽ kháng cáo. Tuy nhiên, rắc rối luật pháp của bà Pô-gia-man không chỉ có vậy, vì bà còn bị cáo buộc đã lợi dụng ảnh hưởng chính trị của chồng để mua đất với giá rẻ, chỉ bằng một phần ba so với giá ngoài thị trường hồi năm 2003.

Bản án 3 năm tù giam là dấu hiệu cho thấy luật pháp Thái Lan sẽ cứng rắn hơn đối với một loạt sai phạm bị cáo buộc của gia đình cựu Thủ tướng Thặc-xỉn, trong đó có 4 cáo buộc liên quan đến tham nhũng dành cho ông Thặc-xỉn. Trước phiên tòa, bà đã bị khiển trách nặng nề rằng, ở cương vị là phu nhân một nhà lãnh đạo đất nước, lẽ ra bà phải nêu gương tốt cho xã hội.

Cuộc hồi hương “dọn đường”

Còn nhớ lần hồi hương ngày 8-1-2008, bà Pô-gia-man khi đó cũng đóng vai trò như người “dọn đường” cho chuyến trở về hồi tháng 4 của chồng sau nhiều tháng sống lưu vong. Việc này gây nhiều tranh cãi, vì rõ ràng sẽ gặp nguy hiểm, song bà vẫn trở về để rồi bị cảnh sát bắt ngay ở sân bay Băng-cốc.

Giới phân tích cho rằng, khi đó chuyến hồi hương của bà Pô-gia-man là nhằm thăm dò thái độ của chính quyền trong nước đối với chồng bà. Trong bối cảnh đảng Quyền lực nhân dân (PPP) thân cựu Thủ tướng Thặc-xỉn chưa thành lập xong chính phủ liên hiệp và đối mặt với nguy cơ giải thể nếu bị chứng minh là gian lận bầu cử, thì sẽ không có gì bảo đảm an toàn cho cuộc hồi hương của ông Thặc-xỉn. Cả trong trường hợp PPP đã ổn định được chính phủ và giúp vợ chồng ông Thặc-xỉn thoát tội, thì chắc chắn phe đối lập sẽ không để yên.

Ngoài ra, còn có lời đồn bà Pô-gia-man trở về lần đó cũng nhằm mục đích gây tác động tới một số nhân vật còn ủng hộ ông Thặc-xỉn để tạo sự ổn định trên chính trường, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho chồng bà trở về. Có nguồn tin cho biết, khi PPP và các đồng minh đạt được thỏa thuận về thành lập chính phủ liên hiệp, bà Pô-gia-man đã tạo được ảnh hưởng đối với một số vị trí chủ chốt trong nội các mới.

Mặc dù về mặt hình thức, rõ ràng bà trở về là để bảo vệ gia đình mình trước các cáo buộc của pháp luật, song sẽ khó để không nghĩ rằng, chuyến hồi hương còn mang động cơ chính trị rõ nét. Người ta còn khẳng định, khi ông Thặc-xỉn còn ở chiếc ghế quyền lực từ năm 2001 đến 2006, bà Pô-gia-man cũng nắm vai trò rất đáng kể trong hầu hết các quyết định chính trị của chồng mình.

Vào giai đoạn khó khăn nhất-khi bị lật đổ năm 2006-của ông Thặc-xỉn, bà Pô-gia-man đã đóng vai trò tích cực bảo vệ khối tài sản khổng lồ của gia đình. Thời điểm xảy ra đảo chính, tung tích của bà Pô-gia-man đã thu hút sự chú ý rất nhiều của dư luận. Khi đó bà đang ẩn náu tại một nơi an toàn ở Băng Cốc, sau đó bí mật quay lại tư dinh của gia đình cùng với con trai và con gái để trông nom tài sản. Tuy nhiên, cũng vào thời điểm đó, báo chí Thái Lan lại tung tin bà đã bay sang Xin-ga-po để chuẩn bị tới Luân Đôn (Anh) để đoàn tụ cùng chồng và các con.

Các vụ việc trên càng chứng thực, bà Pô-gia-man không chỉ sát cánh cùng chồng trong sự nghiệp chính trị, mà còn liên quan chặt chẽ tới hầu hết các thương vụ bị cáo buộc có sai phạm của ông Thặc-xỉn.

Bản án dành cho bà Pô-gia-man cũng có thể coi là cuộc thăm dò thái độ của chính quyền đối với số phận cựu Thủ tướng Thặc-xỉn và người vợ luôn là người trong cuộc.

YẾN NHI