Với ý nghĩa đó, Hội thảo quốc tế với chủ đề "Bảo vệ thường dân, bảo vệ lực lượng và sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ trong môi trường phái bộ số và trí tuệ nhân tạo” do Cục GGHB Việt Nam phối hợp cùng UN Women (Cơ quan LHQ về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ) tổ chức trong khuôn khổ Chương trình Hợp tác và Huấn luyện Quân sự của Canada (MTCP) đã diễn ra sáng 28-7, tại Hà Nội.

Khả năng thích ứng môi trường phái bộ số và AI - "thước đo" năng lực mới

Hoạt động GGHB LHQ ngày càng được triển khai đồng thời trong môi trường thực địa và môi trường số, nơi các mối đe dọa, thông tin, nhận thức và quyết định có tác động trực tiếp đến việc thực hiện nhiệm vụ. Theo Đại tá Nguyễn Bá Hưng, Phó cục trưởng Cục GGHB Việt Nam, chuyển đổi số và AI đã tạo mở ra nhiều cơ hội để nâng cao nhận thức tình huống, hỗ trợ chỉ huy, hiệp đồng và tăng cường hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Đại tá Nguyễn Bá Hưng, Phó cục trưởng Cục GGHB Việt Nam phát biểu khai mạc hội thảo.  
Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel phát biểu.  

Môi trường số và AI cũng đồng thời đặt ra những thách thức mới về an ninh mạng, thông tin sai lệch, bảo vệ dữ liệu và ứng dụng công nghệ một cách an toàn, có trách nhiệm. Đây là những vấn đề đang được LHQ và các quốc gia cử quân đặc biệt quan tâm trong quá trình chuẩn bị lực lượng tham gia hoạt động GGHB. 

Theo bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú LHQ tại Việt Nam: "Công nghệ phải phục vụ hòa bình. Công nghệ không bao giờ được phép định hình hòa bình. Yếu tố quyết định bảo vệ tính mạng thường dân và thành công của phái bộ vẫn là con người, năng lực lãnh đạo có trách nhiệm và lòng tin vào các thể chế”. 

Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú LHQ.

Trao đổi tại hội thảo, đồng chí Đặng Thu Hà, Sĩ quan Truyền thông đang làm nhiệm vụ tại Phái bộ GGHB LHQ ở CH Trung Phi (MINUSCA) đã cho thấy khả năng khai thác thông tin, sử dụng thành thạo nền tảng số, kiểm chứng thông tin, dữ liệu đã trở thành một phần không thể thiếu của năng lực thực hiện nhiệm vụ.

Chia sẻ thực tiễn nhiệm vụ của mình, đồng chí Đặng Thu Hà cho biết, lực lượng truyền thông của Phái bộ MINUSCA đã triển khai hiệu quả các hoạt động truyền thông đa phương tiện để đẩy lùi thông tin sai lệch cho rằng LHQ đang “bỏ rơi” người dân khi LHQ đóng cửa một số căn cứ vòng ngoài để bàn giao cho chính quyền sở tại. Thông tin được làm rõ bằng những hình ảnh thực tế, các hoạt động tuần tra và sự hiện diện liên tục của lực lượng GGHB tại những khu vực cần thiết. Cũng tương tự trong một trường hợp khác, lực lượng truyền thông của phái bộ đã khai thác hiệu quả không gian số để trấn an dư luận, đập tan tin giả gây hoảng loạn trong dân chúng về các vụ tấn công tại Am-Dafock và thủ đô Bangui. 

 Các đại biểu tham dự hội thảo. 

Theo đồng chí Đặng Thu Hà, trong phái bộ số, mỗi dòng thông tin không chỉ là sản phẩm truyền thông, phản ánh hoạt động đơn thuần của phái bộ. Nếu được xử lý đúng lúc và đúng cách, nó có thể giúp ngăn chặn tâm lý hoang mang, đập tan các chiến dịch tin giả, xây dựng lòng tin và góp phần bảo vệ an toàn cho cộng đồng, nhất là trong môi trường mà tin đồn và thông tin sai lệch có thể lan truyền rất nhanh. 

Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel trao đổi tại hội thảo. 

Trong bối cảnh môi trường thực hiện nhiệm vụ không ngừng thay đổi, việc xây dựng lực lượng có đủ năng lực thích ứng với chuyển đổi số và công nghệ mới sẽ là yếu tố quyết định để duy trì và nâng cao chất lượng đóng góp của các quốc gia đối với hoạt động GGHB LHQ. 

Tuy nhiên, việc ứng dụng chuyển đổi số và AI trong hoạt động GGHB phải luôn đặt dưới sự quản trị có trách nhiệm, lấy con người làm trung tâm và bảo đảm tuân thủ các nguyên tắc của LHQ, luật pháp quốc tế, quyền con người và Chương trình Phụ nữ, Hòa bình và An ninh (WPS).

Đại diện của Viettel AI chia sẻ tại hội thảo.  

Theo Đại tá Nguyễn Bá Hưng, khả năng sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ GGHB LHQ trong tương lai sẽ không chỉ được đánh giá bằng trình độ chuyên môn, khả năng hiệp đồng hay trang bị hiện có, mà còn bằng năng lực thích ứng với môi trường số, khả năng khai thác dữ liệu và sử dụng công nghệ một cách an toàn, hiệu quả và có trách nhiệm.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh ý nghĩa của việc tuân thủ Thỏa thuận Số Toàn cầu, những nguyên tắc về quyền con người, bảo vệ dữ liệu, bảo đảm sự giám sát của con người đối với công nghệ và thúc đẩy sự tham gia đầy đủ, bình đẳng, thực chất của phụ nữ trong không gian số có ý nghĩa thiết thực đối với quá trình xây dựng lực lượng và chuẩn bị thực hiện nhiệm vụ tại các phái bộ GGHB LHQ. 

Quang cảnh hội thảo.  

Việt Nam thúc đẩy hợp tác về nâng cao năng lực số cho lực lượng GGHB

Theo Đại tá Nguyễn Bá Hưng, năng lực số đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với nhiều vị trí công tác của lực lượng Việt Nam tại các phái bộ. Với Sĩ quan Truyền thông tại Phái bộ MINUSCA, việc khai thác, kiểm chứng và truyền tải thông tin chính xác trên môi trường số, gắn với tuân thủ nghiêm các quy định bảo mật, chuẩn mực truyền thông của LHQ, là đòi hỏi không thể thiếu.

Từ yêu cầu thực tiễn nhiệm vụ, Cục GGHB Việt Nam đang tích cực tạo nguồn, cử ứng viên tham gia tuyển chọn vào các vị trí chuyên môn của LHQ như Sĩ quan truyền thông, vận hành thiết bị bay không người lái (UAV)... qua đó thể hiện quyết tâm làm chủ các năng lực mới, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của hoạt động GGHB LHQ. 

Các đại biểu tham dự hội thảo.  

Nhằm nâng cao năng lực số cho các sĩ quan mũ nồi xanh trong môi trường phái bộ số và AI, Việt Nam đang thúc đẩy và tăng cường hợp tác với LHQ, các tổ chức quốc tế, các quốc gia cử quân và các đối tác trong đào tạo, chia sẻ kinh nghiệm, đổi mới sáng tạo và xây dựng lực lượng; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong công tác chuẩn bị lực lượng.

Tại hội thảo, Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel khẳng định, Canada tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong triển khai Chương trình hành động quốc gia về WPS giai đoạn 2024-2030, đồng thời thúc đẩy hợp tác thông qua Chương trình Hợp tác và Huấn luyện Quân sự (MTCP) với UN Women và UNDP nhằm tăng cường năng lực lãnh đạo của phụ nữ, bảo vệ thường dân, hỗ trợ nhân đạo, hành động bom mìn, quân y, huấn luyện và nâng cao năng lực sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ của lực lượng GGHB.

Thông qua việc kết nối kinh nghiệm thực tiễn của Việt Nam với các sáng kiến và kinh nghiệm quốc tế, Hội thảo quốc tế lần này là diễn đàn thiết thực để các cơ quan LHQ, các quốc gia cử quân, các tổ chức quốc tế, cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và các đối tác phát triển trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ sáng kiến và thúc đẩy hợp tác trong xây dựng lực lượng GGHB thích ứng với môi trường phái bộ số và AI.