Đi tìm “mảnh ghép cuối cùng” của Tết Việt ở Trung Phi

“Mảnh ghép” của nỗi nhớ

Câu chuyện bắt đầu khá tình cờ. Những ngày giáp Tết, căn nhà chung của Tổ công tác MINUSCA (Phái bộ gìn giữ hòa bình đa chiều tích hợp của Liên hợp quốc tại Cộng hòa Trung Phi) rộn ràng hẳn lên. Chúng tôi cùng nhau trang trí bàn thờ Bác Hồ, treo cờ đỏ sao vàng, sắp mâm ngũ quả và dán những bông hoa đào, hoa mai bằng giấy, câu đối đỏ.

Các chiến sĩ Mũ nồi xanh Việt Nam chuẩn bị đón Tết tại Cộng hòa Trung Phi.

Khi tôi gửi tấm ảnh “khoe” không khí chuẩn bị Tết với một người bạn ở quê nhà, đầu dây bên kia nhận xét: “Ấm áp và đủ đầy rồi, nếu có thêm vài nhành tre xanh thì đúng là ‘Tuyệt đối Việt Nam'!”. Câu nói ấy như chạm vào khoảng trống trong lòng mỗi người. Giữa lục địa đen xa xôi, chúng tôi bắt đầu một cuộc “truy lùng” ráo riết để tìm kiếm mảnh ghép cuối cùng làm nên linh hồn Tết Việt: Một nhành tre xanh.

Tháng Hai ở Bangui là đỉnh điểm của mùa khô. Đất đỏ bụi mù, con người cũng cảm thấy khô héo dưới cái nắng rát bỏng. Thế nên, khi một đồng nghiệp bản xứ tiết lộ về một khóm tre xanh mát nằm khuất gần khu vực đồi Bangui, cả đội đã háo hức lên đường ngay lập tức.

Bí mật sau khóm tre xanh

Đón chúng tôi là anh Ochieng John Francis, chủ sở hữu của khóm tre đặc biệt này. Khác với những loài cây bản địa, khóm tre của Francis xanh mướt, vươn cao kiêu hãnh. Francis kể rằng, anh đã mang giống tre này từ một vùng đất khác về trồng cách đây hơn 5 năm. Khi đó, anh muốn tạo ra một “hàng rào xanh” tự nhiên để ngăn bụi và mang lại bóng mát cho con hẻm nhỏ dẫn vào nhà. Qua thời gian, cây tre không chỉ che chở cho ngôi nhà của anh trước nắng gió khắc nghiệt mà còn trở thành điểm nhấn độc đáo giữa vùng đất khô cằn này.

Biết chúng tôi xin tre về để đón Tết, Francis không chút ngần ngại: “Các bạn lấy bao nhiêu cũng được!”. Anh tự tay lựa những cành tre xanh bóng, đẹp nhất để tặng. Khi nghe chúng tôi kể về truyền thuyết “Thánh Gióng” và ý nghĩa của cây nêu ngày Tết, Francis xúc động bày tỏ: “Thật vinh hạnh khi khóm tre của tôi có thể giúp các bạn bớt nhớ nhà. Tôi nhận ra đây không chỉ là một cái cây, mà là khí phách và tâm hồn của người Việt Nam. Tôi muốn món quà này là một phần trong ngày Tết của các bạn”.

Qua thời gian, cây tre không chỉ che chở cho ngôi nhà của anh Ochieng John Francis trước nắng gió khắc nghiệt mà còn trở thành điểm nhấn độc đáo giữa vùng đất khô cằn này.

Thượng úy Nguyễn Thị Ngọc Trâm, Sĩ quan Tham mưu Huấn luyện, vừa kể chuyện cho Francis vừa giải thích ý nghĩa, cũng như chức năng của những bộ phận trên cây tre. Ngọc Trâm xúc động chia sẻ: “Ở Trung Phi, tìm được tre khó như tìm vàng. Có nhành tre này, góc Xuân của tổ công tác sống động hơn. Nó giúp chúng tôi thấy quê hương như đang ở ngay cạnh mình, dù cách xa nhà”.

Câu chuyện với Francis không chỉ là việc xin tre mà đã trở thành một câu chuyện đẹp về sự thấu hiểu, về văn hóa như những sợi dây tình cảm vô hình kết nối những con người xa lạ từ hai dân tộc cách nhau hàng nghìn cây số.

Trước khi chúng tôi ra về, Francis cũng không quên bày tỏ: “Nhìn cách các bạn háo hức, tôi cảm nhận được một tinh thần tràn đầy tình yêu thương của các bạn với quê hương. Tôi xin chúc các bạn mọi điều tốt đẹp nhất. Chúc mừng năm mới, sức khỏe và thành công!”.

Dưới bàn tay thoăn thoắt của Đại úy Nguyễn Anh Tuấn, Sĩ quan phân tích tình báo của Phái bộ MINUSCA, những nhành tre nhanh chóng được xếp gọn gàng, cẩn thận vào xe. Trở về nhà, không khí bỗng chốc rộn ràng như một phiên chợ Tết ở làng quê Bắc bộ.

Góc Xuân nhanh chóng hoàn thiện với cổng chào bằng tre vững chãi, lá cờ Tổ quốc tung bay bên câu đối đỏ thắm. Vẻ đẹp mộc mạc ấy không chỉ khiến các chiến sĩ Việt Nam ấm lòng mà còn khiến các đồng nghiệp quốc tế ngạc nhiên. Sĩ quan Roman Daniel đến từ Romania, khi ghé thăm đã thốt lên: “Được đón một cái Tết với các đồng nghiệp Việt Nam là một trải nghiệm hết sức ý nghĩa đối với tôi. Tết cho tôi hiểu rõ hơn tinh thần đoàn kết và đoàn tụ của Ngày lễ đặc biệt này. Tôi rất vui khi được tham gia đón Tết với các bạn. Chúc mừng năm mới!”.

Khi chúng tôi cùng quây quần nâng ly trà nóng ngắm góc Xuân vừa trang trí, mọi ranh giới về địa lý dường như xóa nhòa. Giữa nắng gió Trung Phi, màu xanh của tre và sắc đỏ của Tết Việt như một lời khẳng định: Ở đâu có chiến sĩ Mũ nồi xanh Việt Nam, ở đó có tình hữu nghị và tâm hồn dân tộc tỏa sáng. Một mùa Xuân mới lại về, mang theo thông điệp của hòa bình và yêu thương từ những trái tim nhân ái, quả cảm./.