QĐND Online - Đến Phúc Lợi, một trong những xã có nhiều đồng bào người Dao tập trung sinh sống nhất của huyện Lục Yên (tỉnh Yên Bái) vào một ngày đầu năm. Không khí Xuân đang tràn về trên khắp mọi nơi, từ những cành hoa đào, hoa mơ ven đường đến những người, xe đi lại đông vui, tấp nập.

Xưa trên núi cao, cuộc sống muôn vàn khó khăn

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển về kinh tế xã hội tại địa phương, đời sống của đồng bào người Dao xã Phúc Lợi ngày càng được cải thiện và đã dần ổn định.

Trước đây, bà con thường tập trung sinh sống trên những sườn đồi, sườn núi cao, đường sá đi lại khó khăn, lại không có vốn và kiến thức để phát triển kinh tế nên đời sống còn rất vất vả, bấp bênh. Từ ngày biết nghe và làm theo chủ trương của Nhà nước, bà con đã rủ nhau xuống núi, tập trung sinh sống và lập làng, lập bản tại những nơi gần đường giao thông lớn, địa hình bằng phẳng và có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển sản xuất hơn.

 

Cán bộ khuyến nông hướng dẫn kỹ thuật làm thức ăn gia súc cho đồng bào người Dao

Được tiếp cận với những kiến thức mới, được hỗ trợ vay vốn, các giống cây trồng vật nuôi mới có hiệu quả kinh tế cao hơn, bà con người Dao Phúc Lợi ngày càng yên tâm sản xuất phát triển kinh tế, xoá đói giảm nghèo. Ông Triệu Triều Minh - trưởng thôn 2 Túc, một thôn tập trung nhiều đồng bào người Dao nhất của xã Phúc Lợi cho biết: “Thôn 2 Túc chúng tôi hầu như toàn người Dao Đỏ, trước sống ở trên sườn núi cao, từ những năm 60 mới rủ nhau xuống núi. Đời sống còn khó khăn, khổ cực lắm, cơm không có để ăn, áo không có để mặc. Từ cuối những năm 80, bà con đã biết làm ăn, phát triển kinh tế, đời sống mới khá dần lên. Đến nay, cuộc sống đã thay đổi nhiều rồi, hầu hết các hộ trong thôn được dùng điện, có nước sinh hoạt hợp vệ sinh, có ti vi, đài điện để nghe và xem, nhiều hộ đã mua được xe máy làm phương tiện đi lại. Bà con trong thôn rất phấn khởi và vui mừng”

Ngày nay, đời sống người Dao đã mang màu sắc mới

So với đồng bào các dân tộc khác trên địa bàn xã Phúc Lợi, người Dao, đặc biệt là Dao Đỏ có trình độ nhận thức tương đối khá và đồng đều. Trong sản xuất nông nghiệp, từ bỏ những hình thức sản xuất lạc hậu, tích cực thâm canh tăng vụ, đưa các loại giống mới có năng suất và chất lượng cao hơn vào sản xuất, đặc biệt là tận dụng lợi thế về đất đai, khí hậu để tập trung phát triển sắn và ngô, trở thành 2 loại cây nông nghiệp thế mạnh, chiếm trên 60% cơ cấu giống cây trồng của xã. Trong sản xuất lâm nghiệp thì từ bỏ việc khai thác tài nguyên rừng trái phép, đốt rừng làm nương rẫy, thay vào đó là tích cực tham gia trồng và phát triển rừng kinh tế. Diện tích rừng trồng mới hàng năm của xã luôn hoàn thành vượt kế hoạch được giao. Riêng năm 2009, xã đã trồng mới được 337 ha rừng kinh tế, đạt 259% kế hoạch.

Trong chăn nuôi, tận dụng những sản phẩm nông nghiệp tại chỗ, đưa các giống vật nuôi năng suất cao vào sản xuất theo phương pháp mới với quy mô lớn. Duy trì và phát triển số lượng đàn vật nuôi hàng năm. Nhờ tập trung phát triển kinh tế theo đúng hướng và đúng cách, đời sống kinh tế của bà con đã có nhiều chuyển biến tích cực. Từ một xã có gần 70% số hộ nghèo, trong đó trên 80% là đồng bào người Dao năm 2005, đến năm 2009, số hộ nghèo của xã chỉ còn có 31%. Thu nhập bình quân đầu người tăng từ 4 triệu đồng/ năm vào năm 2005, đến nay đã đạt 7,5 triệu đồng. Không chỉ xoá được đói, giảm được nghèo, nhiều hộ gia đình người Dao trong xã đã vươn lên mức sống khá giả. Đặc biệt, đã có nhiều hộ nhờ biết cách xây dựng mô hình kinh tế tổng hợp và duy trì hoạt động có hiệu quả, đem lại thu nhập cao tới hàng trăm triệu đồng/năm, trở thành những tấm gương điển hình sản xuất kinh doanh giỏi. Như hộ gia đình anh Triệu  Tiến Lý, Triệu Đức Thành ở thôn 2 Túc, anh Triệu Tiến Hùng thôn 3 Túc, anh Hoàng Văn Tuấn thôn 1 Vàn…

Khi đời sống đã dần ổn định về kinh tế, đồng bào người Dao xã Phúc Lợi lại đoàn kết tập trung xây dựng và phát triển đời sống văn hoá. Đến nay, đã có 6/11 thôn ra mắt xây dựng, trong đó có 3 thôn được công nhận là làng văn hoá cấp huyện. Tỉ lệ hộ đăng kí xây dựng gia đình văn hoá là 85%, trong đó 80% được công nhận là gia đình văn hoá. Nhờ triển khai thực hiện có hiệu quả, phong trào xây dựng đời sống văn hoá đã tạo nhiều chuyển biến tích cực trong đời sống vật chất lẫn tinh thần của bà con nhân dân. Bà con đã tích cực tham gia giữ gìn và bảo vệ an ninh tổ quốc, đấu tranh tố giác tội phạm, chống các tệ nạn xã hội để góp phần đảm bảo an ninh trật tự tại địa phương. Công tác giáo dục, y tế, dân số kế hoạch hoá gia đình, thường xuyên được quan tâm và thực hiện có hiệu quả. bên cạnh đó, bà con còn tích cực duy trì tổ chức và tham gia các hoạt động văn hoá văn nghệ, TDTT để làm phong phú đời sống văn hoá tinh thần. Đặc biệt, người Dao xã Phúc Lợi rất chú trọng gìn giữ và phát huy các bản sắc văn hoá dân tộc, trong đó có nghề dệt thổ cẩm đang được khôi phục lại để phát triển thành làng nghề truyền thống.

Sự phát triển về mọi mặt đã và đang đem lại cho xã Phúc Lợi một diện mạo hoàn toàn mới. Về Phúc Lợi hôm nay, bạn dễ dàng cảm nhận được những sự đổi thay rất đáng tự hào: hệ thống đường giao thông liên thôn đã được nối liền và mở rộng, đường dây điện đưa ánh sáng về tới từng thôn bản, các công trình trường học, Trạm y tế được nâng cấp khang trang, hiện đại. Bên ven đường quốc lộ 70, những ngôi nhà xây kiên cố, những cửa hàng dịch vụ mọc lên nhiều hơn.

Trong những ngôi nhà của bà con người Dao, của cải vật chất cũng đã tiện nghi và đầy đủ hơn. Sự no ấm đã và đang hiện lên trong đời sống của đồng bào người Dao Phúc Lợi. Tự hào trước sự đổi mới trông thấy của quê hương mình, ông Đặng Hữu Trình - một trong những người Dao đầu tiên xuống núi định cư ở thôn 1 Túc xúc động cho biết: “Dân tộc Dao xã Phúc Lợi chúng tôi xưa nay ở trên núi cao, đời sống nghèo khổ lắm. Được các cán bộ của huyện, của xã lên tận nơi vận động, chúng tôi đã nghe theo chủ trương, chính sách của Đảng, xuống núi để tập trung khai phá đất đai, làm kinh tế. Chúng tôi được ở gần đường lớn, có phương tiện đi lại dễ dàng, có đường dây điện đến từng thôn, từng nhà. Nhờ có Đảng và Nhà nước quan tâm giúp đỡ, đầu tư xây dựng Trạm y tế, trường học cho con em chúng tôi được đi học để mở mang kiến thức, đến nay, đời sống của bà con chúng tôi đã khá hơn rất nhiều. Người Dao chúng tôi ơn Đảng, ơn Nhà nước nhiều lắm”.

Bài và ảnh: Kim Thoa