Lời tòa soạn:

Gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) tạo ra nhiều cơ hội cho sự phát triển kinh tế đất nước, nhưng cũng không ít thách thức được đặt ra đòi hỏi chúng ta phải nỗ lực vượt qua.

Để góp phần làm cho bạn đọc hiểu thêm về WTO, những vấn đề đặt ra trong tiến trình hội nhập kinh tế thế giới, báo Quân đội nhân dân tổ chức chuyên mục mới “Vào WTO: Cơ hội và thách thức”. Rất mong sự cộng tác và góp ý của bạn đọc.

WTO-Tổ chức thương mại quy mô toàn cầu

WTO là tổ chức thương mại quy mô toàn cầu, Việt Nam là thành viên thứ 150. WTO được thành lập vào ngày 1-1-1995. Tiền thân của tổ chức này là Hiệp định chung về thuế quan và thương mại (GATT), được 23 quốc gia ký kết vào năm 1947 nhằm tăng cường giao lưu thương mại giữa các quốc gia thông qua việc cắt giảm các hàng rào bảo hộ ở mỗi nước thành viên.

Các doanh nghiệp xuất khẩu hàng may mặc sẽ gặp nhiều thách thức khi Việt Nam gia nhập WTO (ảnh Vovnews)

WTO là một tổ chức hoàn chỉnh, bao gồm các cơ quan có thẩm quyền như Hội nghị Bộ trưởng, Đại hội đồng, các Ủy ban chức năng và Cơ quan giải quyết tranh chấp. Giúp việc cho các cơ quan này là Ban Thư ký với hơn 600 nhân viên, đứng đầu là Tổng thư ký. Trụ sở WTO đặt tại Giơ-ne-vơ, Thụy Sỹ. Các Thành viên tham gia vào hoạt động của WTO thông qua phái đoàn đại diện. Các quyết định quan trọng nhất của WTO được thông qua tại Hội nghị Bộ trưởng (họp ít nhất 2 năm một lần) hoặc tại các cuộc họp của Đại hội đồng (cấp đại sứ, họp thường xuyên tại Giơ-ne-vơ). Mỗi thành viên có một phiếu biểu quyết, không phụ thuộc vào tiềm lực kinh tế hay mức niên liễm đóng góp.

WTO có những chức năng cơ bản sau đây: Quản lý, giám sát và tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực thi các hiệp định của WTO; Thúc đẩy tự do hóa thương mại thông qua các cuộc đàm phán đa phương về tự do hóa thương mại; Giải quyết tranh chấp thương mại giữa các Thành viên theo các quy tắc, trình tự, thủ tục do WTO quy định; Cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho các nước đang phát triển thông qua các chương trình tư vấn, đào tạo nguồn nhân lực; hợp tác với các tổ chức quốc tế khác.

Để gia nhập các tổ chức quốc tế, thông thường bên xin gia nhập chỉ cần chấp nhận Hiến chương, Điều lệ hay các văn kiện pháp lý của tổ chức đó là đủ. WTO không làm theo cách này mà yêu cầu các nước và vùng lãnh thổ xin gia nhập phải đàm phán với mọi thành viên có quan tâm.

Gia nhập WTO là tham gia sâu hơn vào tiến trình toàn cầu hóa kinh tế. Tiến trình này có những mặt thuận. Nó giúp các nước tận dụng được lợi thế so sánh của mình. Tăng trưởng kinh tế, vì vậy, trở nên ổn định và bền vững hơn. Sức cạnh tranh của hàng hóa, dịch vụ và phúc lợi chung của toàn xã hội được nâng cao nhờ nguồn lực được phân bổ một cách có hiệu quả hơn. Quá trình này cũng tạo ra cơ hội rất lớn cho các nước đang phát triển đẩy mạnh công nghiệp hóa và tham gia có hiệu quả hơn vào phân công lao động quốc tế. Tuy nhiên, bên cạnh mặt thuận, toàn cầu hóa kinh tế cũng có những mặt nghịch. Trước hết, toàn cầu hóa có khả năng dẫn tới sự lệ thuộc ngày càng tăng của các nước, đặc biệt là các nước đang phát triển, vào các thành tố có độ ổn định kém của kinh tế toàn cầu như luồng vốn đầu tư và thị trường tài chính. Bên cạnh đó, toàn cầu hóa tuy có khả năng làm tổng sản phẩm xã hội tăng lên nhưng cũng tiềm ẩn khả năng làm gia tăng hơn nữa khoảng cách phát triển giữa nước giàu với nước nghèo cũng như giữa các vùng và các tầng lớp xã hội trong phạm vi quốc gia. Cuối cùng, tự do hóa thương mại, nội dung đầu tiên và cốt lõi của toàn cầu hóa kinh tế, thường có ảnh hưởng tiêu cực tới một bộ phận của sản xuất trong nước, gây ra những vấn đề kinh tế và xã hội phức tạp.

PHÚ QUÝ