Việt Nam đã xử lý được “cơn bão” kinh tế một cách hiệu quả, song khó khăn, thử thách vẫn còn trước mắt. Với triển vọng không mấy sáng sủa của kinh tế toàn cầu, năm 2009, Việt Nam cần đặt ưu tiên hàng đầu cho việc chống lạm phát và giảm nhập siêu để có thể khôi phục tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ trong năm 2010-2011. Đó là quan điểm của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) được đưa ra ngày 16-9 trong báo cáo cập nhật Triển vọng Phát triển châu Á 2008 (ADO Update).
Hàng loạt tín hiệu đáng mừng
Báo cáo ADO Update dự đoán mức tăng trưởng năm 2008 của Việt Nam là 6,5%, thấp hơn so với mức dự báo 7% đưa ra hồi tháng Tư. Tỷ lệ lạm phát được dự báo là 25%, cao hơn so với mức 18,3% được dự báo trước đó. Thâm hụt tài khoản vãng lai năm 2008 được dự báo ở mức 13,5% GDP, tăng so với dự báo 10,3% GDP trước đó. Những thay đổi này là điều tất yếu do kinh tế Việt Nam có nhiều biến động trong những tháng đầu năm 2008. Tuy nhiên, Giám đốc ADB tại Việt Nam A.Cô-ni-si khẳng định, điều quan trọng là Việt Nam đã xử lý hiệu quả những thách thức đối với nền kinh tế.
 |
|
Việt Nam hiện là 1 trong những nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới (ảnh minh họa) |
Ông Đào Việt Dũng, chuyên gia kinh tế của ADB, đã chỉ ra hàng loạt tín hiệu cho thấy tình hình kinh tế vĩ mô của Việt Nam đã được cải thiện đáng kể trong những tháng gần đây. Tới cuối tháng 7, thị trường ngoại hối đã ổn định, tỷ giá ở chợ đen đã xuống gần bằng tỷ giá do Ngân hàng Nhà nước đưa ra. Tốc độ tăng lạm phát, đặc biệt là giá thực phẩm, đã chậm lại đáng kể trong tháng 6 và tháng 7. Mặc dù, giá xăng, dầu tăng mạnh từ nửa cuối tháng 7, song tỷ lệ lạm phát tháng 8 chỉ ở mức 1,6%, không cao hơn nhiều so với tháng 7. Thâm hụt thương mại giảm từ 3,4 tỉ USD tháng 3 xuống còn 1 tỉ USD trong tháng 7 và tháng 8. Lãi suất cũng đã giảm trong tháng 7 và tháng 8. Thị trường chứng khoán Việt Nam có những bước phục hồi mạnh mẽ. Chỉ số VN Index từ 366 đã vọt lên 500 vào cuối tháng 8.
Các nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục đánh giá cao triển vọng phát triển của Việt Nam. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chảy vào Việt Nam từ tháng Giêng đến tháng Bảy đã lên tới 45,3 tỷ USD, hơn gấp đôi so với cả năm 2007. Giấy phép đã được cấp cho hàng loạt dự án “tiền tỷ USD” đầu tư vào lĩnh vực dầu khí, công nghiệp nặng và dịch vụ.
Tuy có nhiều tín hiệu đáng mừng như vậy, song ADB cũng cảnh báo không nên lạc quan quá sớm vì còn nhiều thách thức Việt Nam cần vượt qua “Xét về giá trị tuyệt đối, lạm phát và nhập siêu vẫn còn rất cao và sẽ phải mất một thời gian nữa mới có thể bình ổn được tình hình một cách vững chắc hơn. Nếu lạm phát và nhập siêu mà bùng nổ trở lại thì lần này Việt Nam rất khó giải quyết”, Giám đốc ADB A.Cô-ni-si nhận định.
Năm 2009 sẽ tăng trưởng 6%?
Báo cáo ADO Update đưa ra chỉ số tăng trưởng của Việt Nam trong năm 2009 là 6% (mức bình quân của Đông Nam Á là 5,4%). Tỷ lệ lạm phát là 17%, trong khi thâm hụt tài khoản vãng lai là 7% GDP. Giám đốc ADB A.Cô-ni-si cho biết, khác với mọi lần, con số trong báo cáo ADO Update không phải là dự báo mà là một mục tiêu đặt ra cho nền kinh tế Việt Nam. “Việt Nam hoàn toàn có thể tăng trưởng cao hơn song sẽ phải trả giá bằng tỷ lệ lạm phát cao và mức thâm hụt thương mại lớn”, ông Cô-ni-si nói.
Ông Cô-ni-si khuyến nghị Việt Nam nên chọn phương án hy sinh tăng trưởng trong năm 2009 để giảm lạm phát và thâm hụt thương mại, tạo điều kiện cho việc tăng trưởng mạnh hơn trong năm 2010 – 2011. Giám đốc ADB khẳng định, đây là giải pháp tối ưu với lập luận như sau: Tỷ lệ lạm phát 25% hiện nay là mức rất cao, do đó phải mất một thời gian không ngắn để đưa chỉ số này trở lại khu vực an toàn ở mức một con số. Thực tế, trong thời gian tới, Việt Nam sẽ phải điều chỉnh tiền lương, tăng giá điện và giá cả các mặt hàng thiết yếu khác. Bên cạnh đó, không thể loại trừ khả năng một đợt bão giá mới trên thị trường toàn cầu với việc giá dầu và giá lương thực vẫn cao. Lạm phát ở mức 15% cũng chưa phải là ngưỡng yên tâm để thúc đẩy mạnh tăng trưởng.
Việt Nam không phải là trường hợp cá biệt mà ADB đưa ra mức tăng trưởng năm 2009 thấp hơn 2008. Trung Quốc, Ấn Độ và thậm chí cả nền kinh tế toàn cầu cũng có xu hướng tương tự. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đi xuống, Việt Nam muốn đi ngược lại, kích thích tăng trưởng thì chẳng khác nào mở cửa mời lạm phát vào. Nếu đến năm 2010-2011, nền kinh tế thế giới hồi phục trong khi Việt Nam vẫn loay hoay đối phó với trong tình trạng lạm phát cao thì Việt Nam sẽ là người thua cuộc, không những trong ngắn hạn mà thậm chí còn cả ở trung và dài hạn. “Trong lịch sử, không có quốc gia nào lại vừa có thể kiểm soát được lạm phát, thâm hụt thương mại lại vừa thúc đẩy được tăng trưởng”, ông Cô-ni-si nhấn mạnh.
BẢO TRUNG