QĐND Online – Xung quanh những băn khoăn về vụ án Nguyễn Thanh Chấn, sáng 7-11, Trung tướng, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Trần Văn Độ đã trao đổi với phóng viên làm rõ những vấn đề này…

Phóng viên: Thưa ông, tái thẩm và giám đốc thẩm khác nhau như thế nào?

Trung tướng Trần Văn Độ: Giám đốc thẩm thì lấy toàn bộ tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án để xem xét. Còn tái thẩm là trong quá trình xét xử xuất hiện một tình tiết mới, có thể đảo ngược, thay đổi toàn bộ bản chất vụ án, tình tiết mới đó phải được thay thế toàn bộ nội dung vụ án.

Trung tướng, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Trần Văn Độ trao đổi với phóng viên

Phóng viên: Việc Lý Nguyễn Chung xuất hiện có ý nghĩa như thế nào đối với vụ án này?

Trung tướng Trần Văn Độ: Đó là một tình tiết mới. Khi Lý Nguyễn Chung tự thú và có lời khai cho rằng bản thân phạm tội thì đó là tình tiết mới. Nếu tình tiết đó đúng thực sự, sau này cơ quan điều tra tiến hành cho đúng thực tế.

Phóng viên: Vụ án này có làm thỏa mãn cả hai điều kiện tái thẩm và giám đốc thẩm hay không, thưa ông?

Trung tướng Trần Văn Độ: Yếu tố quyết định ở đây là việc tự thú của Lý Nguyễn Chung, là tình tiết mới có thể làm thay đổi bản chất vụ án. Qua đó tìm kiếm lại trong quá trình tố tụng xem có những vi phạm nhất định. Những vấn đề đó, tòa sẽ phải hủy đi và điều tra lại rõ ràng, thận trọng.

Đây là vụ án xét xử theo tái thẩm với nguyên tắc, tòa chỉ xem xét khi có tình tiết mới.

Phóng viên: Thưa ông, nói như vậy, nếu Lý Nguyễn Chung không đầu thú thì ông Chấn không có cơ hội được minh oan?

Trung tướng Trần Văn Độ: Chính vì sự đầu thú thì mới phải xem xét lại. Tòa không có chức năng đi kiểm tra, thu thập chứng cứ. Nếu thấy sai thì có thể xem xét lại. Còn việc minh oan có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Phóng viên: Cá nhân ông có tin rằng ông Chấn vô tội không?

Trung tướng Trần Văn Độ: Lý Nguyễn Chung đã tự thú và là người phạm tội thực sự, nghĩa là ông Chấn là người vô tội.

Phóng viên: Việc điều tra lại mất rất nhiều thời gian trong khi người bị oan sai đã phải ngồi tù 10 năm rồi. Ông nghĩ thế nào về việc này?

Trung tướng Trần Văn Độ: Ông Chấn hiện đã được trả tự do rồi. Rõ ràng, trong thời điểm hiện nay phải điều tra lại. Cả cơ quan tố tụng, tòa án tối cao đã hủy điều tra lại thì trong thời hạn nhất định phải tiến hành điều tra để đảm bảo khách quan, giải quyết cho đúng pháp luật.

Phóng viên: Hệ quả pháp lý khác nhau như thế nào đối với tái thẩm và giám đốc thẩm, thưa ông?

Trung tướng Trần Văn Độ: Hệ quả giống nhau. Nếu cần phải hủy, đình chỉ thì phải đình chỉ. Sai thì phải sửa, oan thì phải bồi thường. Trách nhiệm về pháp lý của giám đốc thẩm và tái phẩm đều như nhau. 

Phóng viên: Xin cảm ơn ông!

Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình:

Vi phạm nếu có của các cơ quan thực hành tố tụng vẫn bị xử lý dù tái thẩm hay giám đốc thẩm

Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình

Tái thẩm hay giám đốc thẩm, thì những vi phạm (nếu có) của các cơ quan thực hành tố tụng vẫn bị xử lý chứ không phải tái thẩm thì tránh được, hoặc giám đốc thẩm mới bị. Nhưng sai ở giai đoạn nào, đặc biệt những vụ án có kết quả cuối cùng thì việc xem xét trách nhiệm cá nhân và tập thể tham gia quá trình tố tụng đều bị xử phạt, thậm chí xử lý nghiêm. Như vậy thì không thể có chuyện tái thẩm thì tránh được, đến giám đốc thẩm mới đặt ra.

Còn tại sao tái thẩm vụ việc ông Chấn, tôi rất tiếc một số cá nhân vội vàng có ý kiến về việc này. Tái thẩm là khi có tình tiết mới và tòa ko biết, nhưng tình tiết đó làm thay đổi bản chất vụ án. Cụ thể ở đây xuất hiện đối tượng Lý Nguyễn Chung và khả năng phạm tội của Chung là khá rõ ràng, dù Tòa chưa tuyên. Vì tình tiết mới nên vụ án này cần phải tái thẩm.

Kể cả giám đốc thẩm hay tái thẩm thì kết luận của Tòa án đã được luật pháp qui định rõ ràng rồi. Hoặc bác kháng nghị, hoặc chấp nhận kháng nghị, hoặc hủy án, trả lại điều tra bổ sung ban đầu. Các kết luận của tái thẩm và giám đốc thẩm đều giống nhau, không phải tái thẩm có thể kết luận khác, giám đốc thẩm có thể kết luận khác. Không bao giờ xảy ra chuyện đó, điều này đã được ghi trong luật pháp. 

XUÂN DŨNG (ghi)