Tiếp sức, vạch đường cho “con tàu kinh tế phá băng”

QĐND - Hình ảnh con tàu nền kinh tế vượt qua những tảng băng cần được tiếp sức, vạch đường được nhiều đại biểu Quốc hội nhắc đến trong ngày làm việc ngày 24-10. Quốc hội đã dành trọn một ngày thảo luận ở tổ về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2013, phương hướng năm 2014 và kết quả thực hiện Đề án tổng thể tái cơ cấu nền kinh tế…

11/15 chỉ tiêu đạt được

 “Tăng cường ổn định kinh tế vĩ mô, lạm phát thấp hơn, tăng trưởng cao hơn năm 2012”, “bảo đảm an sinh xã hội, phúc lợi xã hội”, có 11/15 chỉ tiêu đạt kế hoạch, trong đó, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) gần đạt (5,4% so với kế hoạch 5,5%). Đó là những con số nêu trong báo cáo của Chính phủ về tình hình kinh tế nước ta năm 2013.

Từ góc nhìn của một chuyên gia kinh tế, đại biểu Quốc hội Cao Sỹ Kiêm (Đoàn Thái Bình) ghi nhận đó là thành công, trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu vẫn không mấy sáng sủa. Đại biểu Ngô Đức Mạnh (Đoàn Bình Thuận) cũng cho rằng, nền kinh tế đã có cải thiện đáng kể, xuất khẩu 9 tháng đầu năm vẫn tăng trưởng 15-16%, vốn đầu tư nước ngoài tăng 35%, cho thấy trên thế giới vẫn còn những dòng đầu tư mà nếu biết cách thì vẫn thu hút được và điều quan trọng nhất là “niềm tin chiến lược” vào nền kinh tế Việt Nam, vào đồng tiền Việt Nam vẫn được khẳng định, phát huy.

Khi con tàu đi ngang “vùng đáy”

Tuy nhiên, với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, nhiều đại biểu Quốc hội cũng tỏ ra lo ngại trước nhiều thách thức.

“GDP gần đạt, giải quyết việc làm gần đạt, không đạt gồm tổng đầu tư toàn xã hội, bội chi ngân sách. Nguyên nhân do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế thế giới rất quan trọng vì nhiều nhà máy, các doanh nghiệp sản xuất phụ thuộc, chủ yếu làm xuất khẩu và gia công cho nước ngoài” - đại biểu Đào Văn Bình (Đoàn Hà Nội) phân tích.

Đại biểu Lê Văn Học (Đoàn Lâm Đồng) nhìn nhận con số về số vụ tai nạn giao thông giảm nhưng số người chết thì tăng lên liên quan tới thực trạng đầu tư cho giao thông. Theo đại biểu Học thì xe 70-80 tấn phá đường “khủng khiếp” chính là thủ phạm phá cầu Thăng Long đến mức “không thể sửa nổi”. Quản lý kém dẫn đến đầu tư và sửa chữa đường bộ quá lớn trong khi đường sắt, đường thủy thì gần như “không đầu tư gì”. Vì vậy, trong tái cơ cấu, phải đầu tư cho đường sắt, đường thủy để vừa giảm tải cho đường bộ, vừa bớt gánh nặng đầu tư giao thông.

Những câu chuyện thời sự nóng bỏng như vụ bác sĩ thẩm mỹ thủ tiêu xác khách hàng, các vụ tham nhũng lớn, tình trạng mất an toàn thực phẩm… đã làm “nóng” không khí các cuộc thảo luận ở tổ. Song, đáng tiếc là khá nhiều bộ trưởng - “tư lệnh” ngành lại vắng mặt hoặc không đăng đàn thảo luận. Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến chỉ tham gia cuộc họp tổ tại Đoàn TP Hồ Chí Minh vào phút chót giờ thảo luận buổi sáng qua. Bà Tiến đã bày tỏ sự “đau đớn, xót xa” trước vụ việc ở cơ sở thẩm mỹ Cát Tường và thừa nhận tình trạng đáng báo động về đạo đức nghề nghiệp song cũng chưa đề cập được hướng khắc phục cụ thể và cho rằng để giải quyết chưa thể “một sớm một chiều”.

Nông nghiệp, nông thôn là lĩnh vực quan trọng trong tái cơ cấu nhưng hình như sự quan tâm vẫn chưa thỏa đáng. Đó là ý kiến được các đại biểu Khúc Thị Duyền (Đoàn Thái Bình) và Đỗ Kim Tuyến (Đoàn Hà Nội) cùng đề cập. Đại biểu Duyền nêu ví dụ bất cập ở Thái Bình, nhiều hộ dân nhận tiền hỗ trợ nông nghiệp có 9000 đồng cho một sào ruộng mà thủ tục rất rườm rà, đầu tư rất nhỏ giọt. Còn đại biểu Tuyến thì nhận thấy, báo cáo của Chính phủ rút ra bài học “trong khó khăn phải quan tâm ưu tiên cho nông nghiệp, nông thôn” song phương hướng lại “chưa thấy đầu tư gì lớn”, “giá trị tăng trưởng trong nông nghiệp hai năm qua lại giảm đi”.

Ở nhiều tổ trong ngày hôm qua, đã có tới hàng trăm ý kiến “hiến kế” sâu sắc. Đại biểu Chu Sơn Hà (Đoàn Hà Nội) thẳng thắn chỉ ra việc các báo cáo của Chính phủ còn dùng nhiều cụm từ “nâng cao”, “đẩy mạnh”, “phấn đấu” trong phần giải pháp là không nên, cần vạch rõ bao nhiêu việc, bao nhiêu kế hoạch, chương trình cần làm cụ thể.

Đại biểu Cao Sỹ Kiêm ghi nhận ba khâu đột phá mà Chính phủ xác định là “rất đúng” nhưng cần nhìn thấy nhiều việc triển khai còn chậm trễ. Ba khâu này phải hoàn thiện trong năm 2015, nếu không, mục tiêu đề ra đến năm 2020 sẽ không đạt được. Ông Kiêm cũng kiến nghị phải tiếp tục tái cơ cấu các ngân hàng,  vì “ngay cả các anh mạnh cũng còn nhiều điểm yếu”.

Đại biểu Nguyễn Phi Thường (Đoàn Hà Nội) dùng hình ảnh con tàu đang đi ngang “vùng đáy” suy giảm kinh tế để nói về nền kinh tế hiện nay và chỉ ra lộ trình “2013 đang đóng băng thì 2014 phải phá băng để 2015 phát triển”. Ông Thường cũng lo ngại mục tiêu cơ bản trở thành nước công nghiệp năm 2020 sẽ không đạt được vì mức GDP bình quân theo kịch bản cao nhất cũng chỉ 4000 USD/người so với tiêu chí 10.000 USD/người. Cần có một đề án tổng thể về tái cơ cấu đầu tư công để nền kinh tế không bị “hẫng” là giải pháp được đại biểu này kiến nghị.

NGUYÊN MINH