QĐND - Hy vọng hòa bình ở Trung Đông một lần nữa lại rơi vào bế tắc với việc I-xra-en ngày 24-4 quyết định ngừng đàm phán và áp đặt trừng phạt với Pa-le-xtin để đáp trả một thỏa thuận giữa chính quyền Pa-le-xtin và phong trào Hồi giáo Hamas, vốn vẫn đang bị Mỹ, I-xra-en và Liên minh châu Âu (EU) coi là tổ chức khủng bố.

Quyết định nói trên được đưa ra chỉ một ngày sau khi hai phong trào đối địch của Pa-le-xtin là Fatah và Hamas tại Pa-le-xtin đạt được thỏa thuận hòa giải dựa trên giải pháp hai nhà nước và công nhận sự tồn tại của Nhà nước I-xra-en. Theo đó, hai phái này nhất trí duy trì những thỏa thuận trước đây, đồng thời sẽ thành lập một chính phủ đoàn kết lâm thời trong vòng 5 tuần và tổ chức tổng tuyển cử trong vòng 6 tháng.

Đại diện hai phong trào Fatah và Hamas bắt tay sau lễ ký thỏa thuận hòa giải ngày 23-4. Ảnh: Roi-tơ

Theo lời Ủy viên Trung ương Phong trào Fatah Gi-brin Ra-giúp (Jibril Rajoub), thỏa thuận này sẽ được thực thi theo chương trình của Tổng thống chính quyền Pa-le-xtin Ma-mút Áp-bát (Mahmoud Abbas). Giải pháp hai nhà nước bao gồm Nhà nước Pa-le-xtin trong các đường biên giới năm 1967 và Nhà nước I-xra-en với thủ đô ở Tây Giê-ru-xa-lem.

Phong trào Hồi giáo Hamas  lâu nay vẫn bị Mỹ, I-xra-en và Liên minh châu Âu coi là một tổ chức khủng bố. Trong khi phong trào  Fatah  của Tổng thống Pa-le-xtin M.Áp-bát nhiều năm theo đuổi đàm phán hòa bình với Ten A-víp thì Hamas lại đấu tranh và không công nhận nhà nước I-xra-en.

Bởi vậy, các quan chức cấp cao của I-xra-en cho rằng, thỏa thuận hòa bình mà Hamas và Fatah vừa ký kết cho thấy Pa-le-xtin không thực sự muốn hướng tới một hiệp định hòa bình với I-xra-en. Văn phòng Thủ tướng I-xra-en B.Nê-ta-ni-a-hu (B. Netanyahu) đã chỉ trích kịch liệt động thái hòa giải này và Ten A-víp cũng ngay lập tức thông báo hủy cuộc họp theo kế hoạch với đoàn đàm phán của chính quyền Pa-le-xtin. Ông B.Nê-ta-ni-a-hu cho rằng đây là “một bước thụt lùi lớn” và có thể sẽ "giết chết tiến trình hòa bình" giữa Pa-le-xtin và I-xra-en do Mỹ làm trung gian. I-xra-en tuyên bố sẽ không đàm phán với một chính quyền Pa-le-xtin có sự tham gia của phong trào Hồi giáo Hamas.

Về phần mình, Mỹ cũng cho rằng động thái của hai phái Hamas và Fatah là "một điều đáng thất vọng". Nữ phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Gien Pơ-xa-ki (Jen Psaki) nhấn mạnh, Hamas không sẵn sàng tuân thủ các nguyên tắc cơ bản mà Chính phủ Mỹ đưa ra để tham gia tiến trình hòa bình. Các quan chức Mỹ còn cho biết, Oa-sinh-tơn có thể cắt viện trợ tài chính cho chính quyền Pa-le-xtin bởi hành động hòa giải đầy bất ngờ vừa qua với Hamas.

Đáp lại, Tổng thống Pa-le-xtin M.Áp-bát khẳng định thỏa thuận mà ông đã đạt được với phong trào Hamas không hề mâu thuẫn với các cuộc hòa đàm mà Pa-le-xtin và I-xra-en đang theo đuổi. Ông nhấn mạnh, Pa-le-xtin vẫn đang hướng tới mục tiêu một nhà nước độc lập cùng tồn tại hòa bình bên cạnh I-xra-en. Tuy nhiên, được biết chính quyền Pa-le-xtin cũng đang cân nhắc “tất cả các phương án” để đáp trả việc I-xra-en ngừng đàm phán hòa bình.

Dưới vai trò trung gian hòa giải của Mỹ, theo kế hoạch, I-xra-en và Pa-le-xtin phải đạt được thỏa thuận về hàng loạt các vấn đề cốt lõi như an ninh, biên giới và việc công nhận Nhà nước Pa-le-xtin cũng như Nhà nước I-xra-en trước hạn chót là ngày 29-4 tới. Thế nhưng, với diễn biến mới này dường như  ánh sáng hòa bình Trung Đông mới được nhen nhóm đang đứng trước nguy cơ vụt tắt.

TRUNG DŨNG