Thuế thu nhập cá nhân có làm thị trường nhà đất trầm lắng?

Luật Thuế thu nhập cá nhân (có hiệu lực từ ngày 1-1-2009), có quy định thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản phải chịu thuế thu nhập cá nhân với hai cách tính thuế 2% hoặc 25% (tùy trường hợp). Nhiều ý kiến cho rằng, quy định tính thuế 25% khiến thị trường bất động sản thời gian qua trầm lắng!

- Sự thật ra sao? Chúng tôi đã có cuộc đối thoại với Tiến sĩ Nguyễn Văn Minh, Tổng thư ký Hiệp hội Bất động sản Việt Nam để lý giải rõ vấn đề này.

Phải thực hiện nghiêm túc, đầy đủ theo quy định

- Sau hơn một năm áp dụng cách tính thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản, đến nay có những vấn đề gì phát sinh trong thực tế, thưa ông?

- Trong hơn một năm qua, chúng tôi đã lắng nghe phản ánh từ các doanh nghiệp, khách hàng sau khi các đối tượng thực hiện chuyển nhượng bất động sản nói chung (chuyển nhượng nhà, đất, hợp đồng góp vốn mua nhà….) và mối quan tâm lớn nhất chủ yếu xoay quanh hai vấn đề: Một là, nếu thực hiện thuế thu nhập cá nhân thì mức 25% thuế thu nhập đó cần đòi hỏi những điều kiện gì. Hai là, nếu vẫn áp dụng thuế 2% thì tiến độ của Luật Thuế có phù hợp với nhu cầu phát triển hay không.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Minh, Tổng thư ký Hiệp hội Bất động sản Việt Nam.

- Theo ông, đánh thuế 2% hay 25% như vậy có đánh giá đúng bản chất của vấn đề chuyển nhượng bất động sản?

- Về nguyên tắc, khi áp dụng thuế 25% từ thu nhập chuyển nhượng bất động sản sẽ phản ánh đúng bản chất của việc chuyển nhượng bất động sản. Tuy nhiên, tất cả các quy định của pháp luật đều cần có thời gian quá độ để chuyển từ hình thức này sang hình thức khác cho phù hợp với yêu cầu thực tế của sự phát triển. Các ban, ngành chức năng cũng đã kịp thời có những quy định hướng dẫn việc thực hiện được dễ dàng, cụ thể hơn.

Cụ thể, thời gian qua, Bộ Tài chính có Thông tư 84 hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân và hướng dẫn thi hành Nghị định 100/2008/NĐ-CP ngày 8-9-2008. Ngày 11-1-2010 vừa qua, Bộ Tài chính lại có Thông tư 02 hướng dẫn có thể áp dụng một trong hai hình thức là 25% đối với thu nhập thực tế và 2% trên giá trị chuyển nhượng. Thông  tư này có một số điểm mới so với Thông tư 84. Thứ nhất, những đối tượng khi chứng minh được rõ nguồn đầu ra, đầu vào của tài sản với các chứng từ hợp pháp thì áp dụng mức 25%. Thứ hai, các trường hợp không chứng minh được chứng từ đầu vào, đầu ra hoặc có nhưng không đáp ứng được theo quy định sau khi cơ quan thuế thẩm định, hoặc những trường hợp chuyển nhượng trước 1-1-2009, cũng áp dụng mức 2%. Quy định tính thuế 2% cũng ngăn ngừa được những trường hợp khai báo chuyển nhượng với giá thấp hơn giá Nhà nước quy định tại thời điểm đó để trốn hoặc giảm thuế trước bạ.

- Nhiều ý kiến cho rằng, việc đánh thuế 25% trên giá trị chuyển nhượng rất khó áp dụng bởi việc chứng minh giấy tờ hợp pháp trên thực tế không đơn giản. Theo ông, cách đánh thuế 25% như vậy hợp lý chưa và nó có giải quyết được vấn đề tồn tại của thuế chuyển nhượng bất động sản  hiện nay?

- Theo tôi, chúng ta không nên bàn mức 25% hợp lý hay không, bởi đây là Luật Thuế quy định. Điều quan trọng hiện nay là các cơ quan chức năng cần phải hướng dẫn để điều khoản đó đưa vào thực tế và những người tham gia mua bán bất động sản thực hiện nghiêm túc, đầy đủ theo quy định. Khi chúng ta thu được 25% thuế thu nhập thì sẽ thực hiện được cơ bản mục tiêu mà Luật Thuế thu nhập cá nhân đặt ra. Về lâu dài, nếu cứ áp dụng trường hợp thu 2% thì vô hình trung ta không thực hiện được mục tiêu của Luật Thuế thu nhập cá nhân mà chỉ thực hiện được thuế chuyển quyền thôi. Tôi nghĩ, dù sao chúng ta vẫn cần có một lộ trình và thời gian để dần áp dụng trường hợp thu 25%.

Tuyên truyền tốt để mọi người hiểu rõ bản chất việc thu thuế

- Có ý kiến cho rằng việc áp dụng thuế 25% thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản đã tác động rất lớn đến thị trường này, khiến số lượng giao dịch trên các sàn giảm đi rất nhiều? Phải chăng quy định này chưa thực sự phù hợp với thực tế?

- Vấn đề giao dịch ở thị trường bất động sản giảm sút trong thời gian vừa qua không phải bởi duy nhất Luật Thuế thu nhập cá nhân tác động mà do rất nhiều vấn đề khác như: cơ chế, chính sách, tín dụng… Tuy nhiên, ở đây cũng phát sinh vấn đề, đó là đã tạo ra áp lực mới. Khi thực hiện các giao dịch dân sự, Nhà nước mong muốn đưa tất cả các giao dịch qua sàn để bảo đảm tính minh bạch về thông tin và công khai về giá trị, từ đó tính đúng, tính đủ cho người tham gia để thực hiện các nghĩa vụ đối với Nhà nước cũng như bảo vệ quyền lợi của chính họ. Do đó, mức thuế 25% theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân thể hiện đúng bản chất của thị trường. Còn mức thuế 2% thì chỉ tính trên khối lượng. Vì vậy, vô hình trung có những người không chứng minh được rõ ràng khối bất động sản vẫn phải đóng thuế 2% cho dù có thể bán lỗ. Vừa qua, Thông tư 02 đưa ra một số điểm mới nhưng vẫn chưa giải quyết được vấn đề phát sinh trên thực tế.

- Thời gian tới, chúng ta cần đẩy mạnh những biện pháp gì để thực hiện thu thuế 25% đối với thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản, để vừa bảo đảm nguồn thu cho Nhà nước đúng luật, vừa bảo đảm quyền lợi của người dân?

- Theo tôi, các ngành hữu quan như Tài chính, Xây dựng, Tư pháp, Tài nguyên Môi trường cần có thông tư liên tịch hướng dẫn các điều kiện, quy định, làm sao để khi chuyển nhượng, người dân phải chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để tính thuế đúng, đủ. Đồng thời, người nhận chuyển nhượng cũng hiểu rằng, nếu hôm nay nhận khối tài sản chuyển nhượng không đúng giá trị thực tế thì ngày mai, khi họ tiếp tục chuyển nhượng sẽ phải gánh thêm thuế thu nhập cho người đã chuyển nhượng cho mình.

Vấn đề ở đây là phải làm tốt công tác tuyên truyền để mọi người hiểu rõ bản chất của việc thu thuế này, người sau bao giờ cũng kế thừa của người trước.

- Xin cảm ơn ông!