Thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội năm 2013 và 3 năm 2011-2013, nhìn từ góc độ chính sách tiền tệ

QĐND Online –TS Phạm Huy Hùng,Chủ tịch HĐQT Ngân hàng VietinBank, đại biểu Quốc hội đoàn Hà Nội,  có bài phát biểu, thể hiện sự nhất trí cao và góp ý, làm sâu thêm về báo cáo của Chính phủ đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2013 và 3 năm 2011- 2013, báo cáo thẩm tra của Ủy ban kinh tế Quốc hội... Chúng tôi xin giới thiệu với bạn đọc phát biểu nêu trên từ diễn đàn của Quốc hội:

Tăng trưởng kinh tế của khu vực ASEAN bình quân 3 năm 2011 – 2013 ước tăng 5.1% thì tăng trưởng của Việt Nam đạt 5.4% không phải thấp; sản xuất công nghiệp tăng 5.6%, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 14 – 16%. Đây là kết quả của quá trình chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế đúng hướng, nên đã tạo ra sự cân đối bước đầu giữa các mục tiêu của nền kinh tế. Hoạt động đối ngoại, đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông đạt nhiều kết quả tốt, quốc phòng- an ninh được tăng cường, giữ vững.

Đại biểu Phạm Huy Hùng phát biểu trước Quốc hội

Chính sách tiền tệ phù hợp với kinh tế vĩ mô, diễn biến của lạm phát. Mặt bằng lãi suất huy động và lãi suất cho vay giảm mạnh, nhưng nguồn huy động tiền gửi của dân cư vẫn tăng, với kỳ hạn dài hơn. Tính đến 30-9-2013, tiền gửi VND (Việt Nam đồng) của dân cư  tăng 13,16% so với cuối năm 2012, hiện nay lãi suất huy động vốn giảm còn 7 – 10%, lãi suất cho vay còn 9 – 12%, 9 tháng năm 2013, lãi suất huy động vốn giảm 2 – 3%, lãi suất cho vay giảm 3 – 5%. Tính thanh khoản của các tổ chức tín dụng được cải thiện, đây là thành công về điều hành chính sách lãi suất thời gian qua của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước.

Tín dụng những năm trước tăng trưởng nóng với các điều kiện tín dụng được nới lỏng là một trong những nguyên nhân gây ra nợ xấu và lạm phát tăng cao trong những năm 2007-2011. Năm 2011- 2012 tăng trưởng tín dụng được cải thiện về chất lượng gắn với an toàn hệ thống; các năm 2006 – 2010 tín dụng tăng 33%/ năm, giảm còn 14,45% năm 2011, và năm 2012 chỉ còn 8.8%.

Năm 2013, tín dụng được điều hành linh hoạt, tiếp tục thực hiện các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. 9 tháng tăng trưởng tín dụng đạt 6,82%, nhưng cơ cấu tín dụng đã từng bước hợp lý, đã hướng được vốn vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh, nhất là đối với các lĩnh vực ưu tiên, các ngành kinh tế trọng điểm, đẩy mạnh xuất khẩu, thu mua lúa gạo, chế biến thủy sản là những sản phẩm có thế mạnh của đất nước; cho vay nông nghiệp nông thôn, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hỗ trợ xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế ở những vùng khó khăn, góp phần đảm bảo an ninh lương thực và mang lại nguồn ngoại tệ đáng kể cho đất nước, nhiều ngân hàng thương mại đã hạ thấp mức lãi suất cho vay, thiết kế nhiều gói lãi suất cho vay ưu đãi để hỗ trợ sản xuất kinh doanh của các đối tượng khách hàng.

Hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD) đang từng bước được tái cơ cấu theo hướng phát triển ổn định và lành mạnh. Năm 2013, Ngân hàng Nhà nước cơ bản sắp xếp xong 9 ngân hàng yếu kém, đã triển khai đồng bộ các giải pháp cơ cấu lại các tổ chức tín dụng, hoạt động của hệ thống ngân hàng được kiểm soát và bảo đảm an toàn, các ngân hàng yếu kém được cơ cấu lại, hoàn thiện các quy định về an toàn và tăng cường giám sát, thanh tra hoạt động của các tổ chức tín dụng, chủ động xử lý nợ xấu, các tổ chức tín dụng đang từng bước lành mạnh tài chính, nâng cao năng lực quản trị nội bộ, quản trị rủi ro, chất lượng hiệu quả hoạt động.

Các TCTD triển khai quyết liệt, tiết giảm chi phí hoạt động, tiền lương, hạn chế chia cổ tức, lợi nhuận, nâng cao chất lượng nợ, kiểm soát rủi ro tín dụng; cơ cấu lại nợ đối với một số khoản vay của các khách hàng có triển vọng phục hồi và phát triển. Công ty VAMC (Quản lý và Khai thác Tài sản các tổ chức tín dụng)  của Ngân hàng Nhà nước hoạt động từ tháng 7 năm 2013 với nguyên tắc lấy thu bù chi, không vì mục tiêu lợi nhuận, dự kiến trong quý 4 sẽ  xử lý khoảng 35.000 tỷ đến 40.000 tỷ đồng nợ xấu, là những điểm nhấn về xử lý nợ xấu của hệ thống Ngân hàng Việt Nam. Nhờ nỗ lực của NHNN và từng TCTD quyết liệt trong việc xử lý nợ xấu, tốc độ tăng nợ xấu đã giảm, tính đến cuối tháng 8-2013, nợ xấu chiếm 4,64% tổng dư nợ.

Thị trường ngoại tệ, thị trường vàng có nhiều cải thiện, chính sách tỷ giá hối đoái hợp lý. Những biến động bất lợi về tỷ giá, giá vàng trên thị trường đã được khắc phục, các giao dịch ngoại hối thông suốt, cung cầu ngoại tệ trên thị trường được giữ ở trạng thái cân bằng, dự trữ ngoại hối tăng lớn, đạt mức khoảng 12 tuần nhập khẩu. Nhập siêu 9 tháng đầu năm 2013 là 124 triệu USD cho thấy các biện pháp điều hành của NHNN đã đi đúng hướng, nhất quán kết hợp đồng bộ giữa chính sách tỷ giá, lãi suất, tín dụng, thực hiện kỷ cương trên thị trường ngoại hối.

Khách hàng giao dịch tại VietinBank -Chi nhánh 12 Tp.HCM.                                   Ảnh: Bích Huệ

Thị trường vàng miếng đã dần ổn định, không còn xẩy ra các cơn sốt giá vàng. Việc chấm dứt huy động, cho vay bằng vàng, sang quan hệ  mua bán vàng đã loại bỏ rủi ro cho vay vàng của các TCTD. Khi thị trường vàng ổn định, tình trạng đô la hóa, vàng hóa, đầu cơ vàng giảm đáng kể, niềm tin vào đồng tiền Việt Nam tăng, giúp loại trừ các tác động tiêu cực tới tỷ giá và thị trường ngoại hối.

Với kết quả trên, trong những tháng còn lại của năm 2013 và năm 2014, 2015, tôi đề nghị: các công cụ chính sách tiền tệ cần tiếp tục điều hành một cách chủ động nhằm ổn định thị trường tiền tệ, kiểm soát lạm phát, giữ ổn định tỷ giá, đẩy mạnh tái cơ cấu các NHTM, nâng cao năng lực tài chính cho các NHTM hoạt động tốt, xử lý tích cực nợ xấu để đẩy nhanh dòng vốn trên thị trường, tiếp tục có các chính sách, giải pháp hiệu quả hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, tháo gỡ khó khăn cho hoạt động SXKD của doanh nghiệp, giải quyết nợ xấu, hàng tồn kho, tăng cầu, tăng sức mua, đặc biệt giải phóng tồn kho bất động sản, thanh toán nợ xây dựng cơ bản, hỗ trợ tái cơ cấu các doanh nghiệp Nhà nước nếu xác định cần tồn tại; nghiên cứu cải tiến cơ chế tiền lương, tiền lương tối thiểu tạo động lực nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, năng lực cạnh tranh, phát triển kinh tế đất nước hội nhập quốc tế.

Việc tiếp tục ưu tiên mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát, tăng trưởng kinh tế chậm lại như vừa qua cần phải chấp nhận trong ngắn hạn, để có một nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô vững chắc, làm tiền đề cho tăng trưởng bền vững trong trung và dài hạn. Chúng tôi cho rằng phục hồi tăng trưởng không thể vội vàng, nếu không sẽ đánh mất toàn bộ thành quả đạt được trong năm 2013 và 3 năm 2011-2013.

TS. PHẠM HUY HÙNG

(Chủ tịch HĐQT Ngân hàng VietinBank, đại biểu Quốc hội đoàn Hà Nội)