Tôi vừa về quê ngoại ở Hải Dương dự đám cưới anh con nhà bác, đang làm ở một công ty than ngoài Quảng Ninh. Đám cưới không to nhưng vui lắm, gia đình hai bên đều hoan hỉ. Anh tôi bảo, năm vừa rồi cứ tưởng kinh tế khó khăn, không có tiền lấy vợ nhưng hóa ra không phải. Công ty làm ăn tốt, thu nhập ổn định, thưởng cũng khá. Giờ lại có bảo hiểm thất nghiệp nữa nên công nhân càng yên tâm...

Không phải ai cũng may mắn như vậy, nhiều người đã có việc nhưng thu nhập cũng khá bấp bênh và thiếu tính bền vững...

Thêm 1,5 triệu lao động có việc làm

Ông Nguyễn Đại Đồng, Cục trưởng Cục Việc làm (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) thừa nhận, mặc dù chỉ đạt 88% kế hoạch năm 2009 với 1,51 triệu lao động được tạo việc làm. Nhưng Cục đã rất nỗ lực trong việc tham mưu cho Bộ trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 30 ngày 23-2-2009 về việc hỗ trợ đối với người lao động mất việc làm trong doanh nghiệp gặp khó khăn do suy giảm kinh tế; tuyên truyền về việc thực hiện các chính sách hỗ trợ cho lao động bị mất việc làm; đóng góp ý kiến với Bộ phối hợp cùng các bộ, ban, ngành liên quan hướng dẫn, chỉ đạo các địa phương thực hiện Chương trình Mục tiêu Quốc gia về việc làm năm 2009. Đặc biệt là dự án vay vốn tạo việc làm qua Quỹ Quốc gia về việc làm đạt hiệu quả cao với khoảng 250.000 lao động, chủ yếu trong lĩnh vực nông-lâm-ngư-nghiệp và thực hiện cho vay hơn 15.000 dự án với doanh số cho vay khoảng 1.700 tỉ đồng.

Thêm vào đó hoạt động đưa người Việt Nam ra nước ngoài cũng tiếp tục ổn định. Ông Nguyễn Ngọc Quỳnh, Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước cho biết, mặc dù một số thị trường lao động truyền thống nhận lao động Việt Nam đều cắt giảm số lượng. Nhưng chúng ta đã tập trung vào phát triển ở các thị trường mới có tiềm năng, đồng thời chú trọng đầu tư đào tạo nghề, ngoại ngữ cho lao động xuất khẩu. Theo ước tính, hiện có khoảng hơn 500.000 lao động và chuyên gia Việt Nam đang làm việc ở hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Trong số đó có 50% lao động đã qua đào tạo. Mỗi năm, lao động Việt Nam ở ngoài nước gửi về khoảng 1,7 tỉ USD tiền thu nhập. Chính vì thế, hoạt động giải quyết việc làm trong và ngoài nước đã góp phần tích cực đưa đất nước thoát ra khỏi những tác động tiêu cực nhất của khủng hoảng kinh tế.

Thanh niên đăng ký tìm việc làm trong Ngày hội việc làm Thủ đô

Tiếp tục cải thiện thị trường lao động

Trung tâm Quốc gia Dự báo và Thông tin Thị trường lao động thuộc Cục Việc làm với sự hỗ trợ kỹ thuật của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) thông qua Dự án Thị trường lao động do Ủy ban châu Âu tài trợ đã công bố báo cáo đầu tiên về xu hướng việc làm ở Việt Nam. Theo đánh giá, nông nghiệp vẫn là ngành kinh tế quan trọng dù tỉ lệ người có việc làm ở ngành này đã giảm khoảng 13% (trong khoảng 10 năm qua) xuống còn 52% tổng số người có việc làm. Điều này cũng có nghĩa là đã có sự tăng trưởng trong các ngành kinh tế khác, với sự tăng trưởng đáng kể của các ngành sản xuất công nghiệp, chế biến, xây dựng và dịch vụ…

Bà Rie Vejs Kjeldgaard, Giám đốc Văn phòng ILO tại Việt Nam nhận định, tính chất nông thôn và sự phụ thuộc nặng nề vào nông nghiệp thể hiện ở 2 nhóm lao động tự làm và lao động gia đình không được trả công, trả lương. Hai nhóm này chiếm một tỉ lệ lớn trong tổng số người có việc làm nhưng họ dễ bị tổn thương, có nguy cơ thiếu việc làm bền vững. Ngoài ra, số lượng lao động phổ thông ở Việt Nam là rất lớn, khoảng 28 triệu người, chiếm 62% tổng số người có việc làm cũng phản ánh chuyện thiếu việc làm hiệu quả. Chỉ có một nhóm khác, chiếm hơn 10% tổng số người có việc làm, đó là nhóm thợ thủ công có tay nghề.

Bộ trưởng Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết, báo cáo xu hướng việc làm đã phân tích khá kỹ về thị trường lao động của Việt Nam và trở thành tài liệu rất hữu ích. Một trong những hạn chế chính của thị trường lao động là thiếu việc làm bền vững. Căn cứ vào những nghiên cứu và phân tích này, trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục tham mưu, đề xuất với Chính phủ để triển khai các biện pháp cải thiện thị trường lao động, chất lượng lao động của Việt Nam. Điều rất đáng mừng là trong những năm qua Chính phủ đã thực hiện nhiều chính sách để hỗ trợ, bảo đảm lợi ích cho người lao động như dạy nghề, cho vay vốn… và gần đây nhất là Quyết định thành lập Bảo hiểm thất nghiệp nhằm hỗ trợ lao động bị mất việc làm.   

Bài và ảnh: TRƯỜNG GIANG