QĐND - Hội nghị quốc tế về Li-bi đã diễn ra tại Luân Đôn ngày 29-3 trong bối cảnh chiến sự vẫn diễn ra không ngừng tại quốc gia Bắc Phi này.

Gia tăng sức ép đối với nhà lãnh đạo Ca-đa-phi

Đại diện từ hơn 40 nước và tổ chức quốc tế đã có mặt tham dự hội nghị, bao gồm Tổng thư ký LHQ Ban Ki Mun, Tổng thư ký NATO Ra-xmu-xen và Ngoại trưởng Mỹ Hi-la-ri Clin-tơn. Hội nghị đã bàn một loạt vấn đề, như thúc đẩy hoạt động của lực lượng quốc tế tại Li-bi, tương lai của Li-bi và vấn đề viện trợ nhân đạo khẩn cấp nhằm tránh một cuộc khủng hoảng nhân đạo tại đây. Trong đó mục tiêu quan trọng được đặt ra đó là tìm ra biện pháp hỗ trợ cho “sự chuyển giao chính trị tại Li-bi”.

Các đại biểu dự Hội nghị quốc tế tại Luân Đôn. Ảnh: AFP

Hội nghị đã nhất trí thành lập Nhóm tiếp xúc về Li-bi theo đề xuất của Ngoại trưởng Nga Xéc-gây La-vrốp. Nhóm này sẽ làm nhiệm vụ điều phối các nỗ lực quốc tế nhằm hỗ trợ “tiến trình chuyển giao chính trị” và “sắp đặt một tương lai” cho Li-bi. Nhóm tiếp xúc về Li-bi sẽ phối hợp chặt chẽ với LHQ, Liên minh châu Phi (AU) và các tổ chức khác để chỉ đạo về chính trị các nỗ lực của quốc tế dành cho Li-bi. Nhóm cũng sẽ làm “cầu nối” giữa cộng đồng quốc tế với các bên ở quốc gia này. Ca-ta đồng ý sẽ chủ trì cuộc họp đầu tiên của nhóm trong thời gian sớm nhất có thể. Còn LHQ sẵn sàng đảm nhận vai trò điều phối các hoạt động hỗ trợ nhân đạo và lập kế hoạch cho sự hỗ trợ dài hạn giúp ổn định tình hình Li-bi. Các đại biểu khẳng định tiếp tục chọn biện pháp quân sự để thực thi các nghị quyết của HĐBA LHQ về Li-bi. Hội nghị cũng nhất trí gia tăng sức ép chính trị và kinh tế đối với nhà lãnh đạo Ca-đa-phi.

Bên lề hội nghị, Ngoại trưởng Mỹ Hi-la-ri Clin-tơn và người đồng cấp Anh Uy-li-am A-ghiu đã có cuộc gặp với ông Ma-mút Gia-brin, lãnh đạo phe đối lập của Li-bi. Thời gian gần đây, Mỹ và đồng minh đã bắt đầu có những cuộc gặp các đại diện của  phe đối lập Li-bi với một trong những mục đích được cho là để tìm cách hỗ trợ lực lượng này.

Ông Ca-đa-phi chuyển giao vấn đề Li-bi cho AU

Hội nghị tại Luân Đôn diễn ra trong bối cảnh cuộc oanh kích của lực lượng quốc tế đã kéo dài hơn 10 ngày mà vẫn chưa rõ sẽ đi đến đâu và các nước đi đầu là Anh, Pháp, Mỹ đang lúng túng tìm các hướng đi tiếp theo cho vấn đề Li-bi. Trong khi đó, chi phí “chiến tranh” ngày một tăng cao và dư luận quốc tế tiếp tục lên án mạnh mẽ cuộc tấn công can thiệp quân sự chống Li-bi. Lầu Năm Góc cho biết, chi phí quân sự của Mỹ cho các cuộc không kích vào Li-bi đến nay đã lên tới 550 triệu USD.

Trong khi đó, nhà lãnh đạo Ca-đa-phi đã gửi một bức thư đến hội nghị kêu gọi chấm dứt các cuộc tấn công quân sự vào Li-bi. Ông cho rằng, việc giải quyết tình hình hiện nay tại Li-bi phải được chuyển giao cho AU, đồng thời cam kết nước này sẽ chấp thuận các phán quyết của Ủy ban cấp cao AU.

Về các hành động quân sự tiếp theo của lực lượng quốc tế, giới phân tích cho rằng không loại trừ khả năng lực lượng này sẽ đổ bộ vào Li-bi. Phát biểu trước Ủy ban Quân lực Thượng viện Mỹ ngày 29-3, Tư lệnh tối cao NATO tại châu Âu, Đô đốc Giêm Xta-vri-đi cho rằng Li-bi có thể cần lực lượng ổn định quốc tế nếu phe đối lập thành công trong việc lật đổ ông Ca-đa-phi. Ông cho biết hiện NATO chưa có cuộc thảo luận về việc đưa bộ binh đến Li-bi, nhưng ông khẳng định đây là việc làm cần thiết. Tuy nhiên, theo Roi-tơ, NATO dự kiến chiến dịch sẽ kéo dài trong 90 ngày và đang xem xét lựa chọn đưa một lực lượng đa quốc gia vào Li-bi, tương tự như họ đã từng làm ở Bô-xni-a trong những năm 90 của thế kỷ trước. Các quốc gia khác có thể vẫn tham gia trực tiếp vào chiến dịch quân sự, nhưng dưới sự bảo trợ của NATO.

Thế giới tiếp tục chỉ trích cuộc can thiệp quân sự vào Li-bi

Trước khi hội nghị tại Luân Đôn diễn ra, Ngoại trưởng Nga Xéc-gây La-vrốp cảnh báo NATO không được để tình hình tại Li-bi lặp lại kịch bản Áp-ga-ni-xtan hay I-rắc. Tại Mỹ, nhiều đảng viên Dân chủ cực lực phản đối việc Mỹ can thiệp quân sự vào Li-bi. Nghị sĩ Đen-nít Cu-xi-ních (Dennis Kucinich) chỉ trích: “Nước Mỹ nay lại làm cảnh sát quốc tế. Và tôi nghĩ điều đó rất nguy hiểm cho chúng ta”. Dự kiến trong tuần này sẽ diễn ra một loạt phiên điều trần tại Quốc hội Mỹ xung quanh vấn đề Li-bi. Các nghị sĩ của cả hai đảng cho biết, họ sẽ tiếp tục đòi lời giải thích về các chi phí cho sứ mệnh mà Mỹ đang thực hiện tại quốc gia Bắc Phi này. Tổng thống Ác-hen-ti-na C. Kít-chơ-nơ cũng đã chỉ trích chiến dịch không kích Li-bi là thiếu văn minh do một liên minh gồm các nước phương Tây "được gọi là văn minh" thực hiện. Trong khi đó, Tổng thống Bô-li-vi-a Ê-vô Mô-ra-lết cho rằng, hành động này vi phạm chủ quyền và các quyền khác của người dân Li-bi.

Về tình hình chiến sự tại Li-bi, ngày 29-3, một loạt tiếng nổ lớn đã được nghe thấy tại thủ đô Tri-pô-li. Đài truyền hình Nhà nước Li-bi cho biết, một số mục tiêu ở thủ đô đã bị tấn công trong các cuộc oanh kích ban ngày hiếm hoi. Ngày 30-3, các máy bay của NATO đã bay trên vùng diễn ra giao tranh ác liệt nhất giữa quân chính phủ và lực lượng chống đối và nhiều tiếng nổ đã được nghe thấy. Cùng ngày, lực lượng chống đối đã phải rút lui khỏi thành phố cảng dầu Rát La-núp do các cuộc tấn công mạnh mẽ của quân chính phủ.

Mai Nguyên