QĐND Online  – Sáng 10-4, Phiên họp thứ 17, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội khóa XIII tiếp tục làm việc với nội dung cho ý kiến về Quyết toán ngân sách nhà nước năm 2011 dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng.

Theo báo cáo của Chính phủ, năm 2011 dự toán tổng số thu là 595.000 tỷ đồng, quyết toán là 721.804 tỷ đồng, tăng 21,3 %, ngoài ra có thêm 9.978 tỷ đồng phạt hành chính và thu hồi các khoản chi từ năm trước. Trong đó thu nội địa, sản xuất kinh doanh, dầu thô, các khoản thu từ đất đai, hàng hóa dịch vụ, viện trợ không hoàn lại… đều tăng đáng kể. Quyết toán số bội chi là 112.034 tỷ đồng, bằng 4,4% GDP, giảm so với mức cho phép của Quốc hội là 8.566 tỷ đồng. Mặc dù nguồn vốn ngoài nước giải ngân cao hơn dự kiến nhưng nhờ sử dụng 9.100 tỷ đồng từ nguồn tăng thu ngân sách Nhà nước năm 2011 nên đã giảm được mức bội chi trên. Về nguồn bù đắp vay, vay trong nước 78.259 tỷ đồng, vay ngoài nước 33.775 tỷ đồng, dư nợ Chính phủ bằng 43,1% GDP, dư nợ ngoài nước của quốc gia bằng 41,5% GDP nằm trong giới hạn bảo đảm an ninh tài chính quốc gia. Số nợ đọng thuế nội địa và nhập khẩu cũng đã giảm dần tỉ trọng trên tổng số thu ngân sách so với các năm trước…

Theo Tổng kiểm toán Nhà nước Đinh Tiến Dũng, vẫn còn một số vấn đề như việc một số cục thuế, cục hải quan gia hạn thuế thu nhập doanh nghiệp không đúng đối tượng, hoàn thuế giá trị gia tăng không đúng quy định, thu hồi hoàn thuế giá trị gia tăng nộp vào tài khoản thu ngân sách Nhà nước, không nộp vào tài khoản quỹ hoàn thuế theo quy định… Việc ban hành giá cho thuê đất, đơn giá thu tiền sử dụng đất với nhiều dự án chưa phù hợp quy định, xét giao đất không qua đấu giá quyền sử dụng đất… Một số bộ, ngành, địa phương quản lý tài sản thiếu chặt chẽ để xảy ra sai phạm, các đơn vị thuộc bộ ngành chưa xác định đúng nhu cầu và nguồn cải cách tiền lương… Trong năm 2011 còn một số khoản chi của ngân sách Nhà nước chưa được xử lý vào cân đối ngân sách Nhà nước như số quyết toán hoàn thuế giá trị gia tăng thấp hơn số thuế giá trị gia tăng thực là 14.532 tỷ đồng…

Chủ nhiệm Uỷ ban Tài chính ngân sách của Quốc hội Phùng Quốc Hiển có ý kiến, việc thu  ngân sách Nhà nước (NSNN) vượt cao so với dự toán, tăng gấp 3 lần so với mục tiêu phấn đấu tăng thu của Chính phủ, thể hiện công tác lập dự toán chưa sát với thực tế phát sinh, phần nào ảnh hưởng tới công tác chỉ đạo, điều hành. Đây là tồn tại từ nhiều năm mà Quốc hội đã có ý kiến nhưng hầu như không khắc phục được. Số thu NSNN vượt dự toán chủ yếu bắt nguồn từ yếu tố khách quan, chiếm tỷ trọng lớn là do giá cả tăng (chỉ số giá tiêu dùng năm 2011 tăng 18,13% so với năm 2010, giá dầu thô tăng 28 USD/thùng so với giá dự toán, tỷ giá tính thuế thực tế cao hơn tỷ giá khi xây dựng dự toán), việc điều chỉnh tăng thuế nhập khẩu đối với một số mặt hàng không khuyến khích nhập khẩu và tăng thu các khoản về nhà, đất. Yếu tố từ sản xuất kinh doanh chỉ chiếm khoảng 20% trong tổng số tăng thu. Điều đó phản ánh thu ngân sách tuy tăng cao nhưng chưa bắt nguồn từ nội lực của nền kinh tế, nguồn thu cũng chưa thực sự vững chắc. Trong bối cảnh thực hiện chính sách tài khóa chặt chẽ, vừa phải tiết kiệm chi thường xuyên, vừa phải cắt giảm đầu tư công, trước hết là giảm tỷ lệ chi đầu tư phát triển trong tổng chi ngân sách cùng với chính sách tiền tệ chặt chẽ, thận trọng để kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, nhưng tổng chi cân đối vẫn có xu hướng tăng lớn (61.954 tỷ đồng), vượt 8,5% so với dự toán. Trong đó chủ yếu là do tăng chi đầu tư phát triển (56.306 tỷ đồng). Kết quả kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, giám sát cho thấy, số dự án triển khai dở dang, chậm tiến độ khá nhiều gây lãng phí, khối lượng nợ đọng đầu tư xây dựng tăng cao, các vi phạm trong đầu tư xây dựng cơ bản đều xảy ra ở tất cả các khâu từ quy hoạch cho đến quyết toán công trình, hiệu quả chi đầu tư hạn chế, gây thất thoát, lãng phí...

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng kết luận, các báo cáo của Chính phủ, Kiểm toán Nhà nước và Uỷ ban Tài chính ngân sách Quốc hội đều cơ bản đầy đủ. Điều này thể hiện chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước trong giai đoạn này thực hiện tốt. Trong khó khăn các ngành các cấp, địa phương đã nỗ lực để tăng thu ngân sách. Đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn, nông dân, đầu tư cho giảm nghèo, an sinh xã hội đều khá hơn. Công tác kiểm toán, thanh tra, đấu tranh phòng chống tiêu cực cũng có những chuyển biến tích cực. Tuy nhiên nếu báo cáo chỉ đơn giản là các con số thì không nói lên được nhiều. Hiệu quả chi tiêu ngân sách ở các ngành còn thấp như giáo dục, y tế, sự nghiệp, quốc phòng an ninh, khoa học công nghệ…và kể cả chi cho giảm nghèo và an sinh xã hội. Các báo cáo đánh giá chưa sâu, tổng kết của một năm cần là cơ sở rút kinh nghiệm cho nhiều năm nên phải cụ thể, chi tiết và sống động hơn. Điều hành ngân sách, tăng thu, tăng chi nhưng lại tăng nợ là không hợp lý. Khoản tăng thu 120.000 tỷ đồng có thể bù đắp phần nào cho các khoản thiếu hụt của năm trước, giải quyết những khó khăn trước mắt cho một số địa phương. Trên thực tế chưa thấy chỗ nào thực hành tiết kiệm thực sự tốt. Việc tính dự toán ngân sách nhà nước phải chắc chắn, trong 3 phương án, tăng thu, thu hòa và thu hụt phải chọn tăng thu nhưng cố gắng điều chỉnh để không tăng thêm nợ…

Buổi chiều, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục làm việc cho ý kiến về dự án Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật.

TRƯỜNG GIANG