QĐND - Ngày 14-1, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị định số 11/2013/NĐ-CP về quản lý đầu tư phát triển đô thị (PTĐT). Nghị định được kỳ vọng sẽ góp phần lập lại trật tự trong quản lý đầu tư và PTĐT.

Quản lý đầu tư PTĐT theo quy hoạch và kế hoạch để tránh dàn trải, bảo đảm kết nối đồng bộ. (Ảnh Khu đô thị Trung Hòa-Nhân Chính). Ảnh: Vũ Quang Thái

Phát triển đô thị theo quy hoạch và kế hoạch

Nghị định mới được nghiên cứu kỹ lưỡng và nhận được nhiều sự kỳ vọng không chỉ của những người quản lý mà cả người dân đang sinh sống ở các đô thị. Trên thực tế, Nghị định mới này thay thế hoàn toàn Nghị định 02/2006/NĐ-CP của Chính phủ và mở rộng thêm lĩnh vực đô thị toàn diện hơn. Qua thực tiễn triển khai, Nghị định 02/2006/NĐ-CP xuất hiện nhiều bất cập. Nếu chỉ sửa đổi nghị định này thì vẫn chỉ xoay quanh vấn đề của khu đô thị mới (KĐTM). Các dự án mà Nghị định mới đề cập đến gồm: Dự án đầu tư xây dựng KĐTM, dự án bảo tồn tôn tạo KĐT, dự án cải tạo, chỉnh trang KĐT, tái thiết KĐT và đầu tư xây dựng KĐT hỗn hợp. Như vậy, mọi khu chức năng trong đô thị đều được xác định để kiểm soát phát triển theo quy hoạch và kế hoạch.

Chia sẻ về những điểm mới trong Nghị định này, ông Đỗ Viết Chiến, Cục trưởng Cục Phát triển Đô thị (Bộ Xây dựng) cho biết: Đây là Nghị định toàn diện nhất từ trước tới nay về lĩnh vực quản lý đầu tư PTĐT. Nghị định điều chỉnh các hoạt động quy hoạch; hình thành, công bố kế hoạch triển khai các khu vực PTĐT; thực hiện đầu tư xây dựng và vận hành, khai thác, chuyển giao các dự án đầu tư PTĐT. Nghị định này sẽ là công cụ pháp lý quan trọng để từng bước thiết lập lại trật tự trong đầu tư PTĐT và hình thành các khu vực PTĐT. Đồng thời, đây là công cụ pháp lý để khắc phục những bất cập trong quản lý, đáp ứng được yêu cầu thực tế trong đầu tư PTĐT thông qua việc hình thành Ban quản lý (BQL).

Khu vực PTĐT được xác định để đầu tư PTĐT trong một giai đoạn nhất định, gồm khu vực PTĐT mới, khu vực PTĐT mở rộng, khu vực cải tạo, khu vực bảo tồn, khu vực tái thiết đô thị, khu vực có chức năng chuyên biệt. Cũng theo ông Đỗ Viết Chiến, mục đích của việc xác định khu vực PTĐT là để tập trung nguồn lực đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, tránh lãng phí, PTĐT theo quy hoạch và kế hoạch, đồng bộ và bền vững.

Chú trọng khớp nối đô thị cũ và đô thị mới

Ông Đỗ Viết Chiến cho rằng, Nghị định 02/2006/NĐ-CP năm 2006 mới chỉ ban hành quy chế về KĐTM. Nếu chỉ sửa đổi Nghị định 02/2006/NĐ-CP thì vẫn chỉ xoay quanh vấn đề của KĐTM. Nhưng những KĐT cũ, những khu dân cư đã có vẫn bị bỏ rơi, không được khớp nối với nhau. Trên cơ sở quy hoạch chung đô thị đã được phê duyệt, thì địa phương phải xác định cụ thể khu vực PTĐT để lập kế hoạch 5 năm và hằng năm. Trong đó, phải hình thành các quy hoạch phân khu (QHPK). QHPK chính là một bước cụ thể hóa quy hoạch chung và là cơ sở để xác định các dự án đầu tư PTĐT. Trước đây, hầu hết các địa phương căn cứ quy hoạch chung được phê duyệt để giới thiệu địa điểm cho các nhà đầu tư theo “vết loang” mà không có trọng tâm, trọng điểm, thiếu quy hoạch và kế hoạch dẫn đến tình trạng đầu tư dàn trải, thiếu đồng bộ, không khớp nối được hạ tầng kỹ thuật chung. Theo Nghị định mới sẽ phải làm QHPK toàn bộ khu vực PTĐT trước, trên nền QHPK mới hình thành dự án làm cơ sở để lập quy hoạch chi tiết và lập dự án đầu tư xây dựng. Nghị định cũng quy định rõ các loại đô thị phải xác định khu vực PTĐT.

Theo Nghị định, các khu vực PTĐT sẽ phải có BQL. Các đô thị có đồ án quy hoạch chung thuộc thẩm quyền phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ bắt buộc thành lập BQL. Còn các đô thị khác thì khuyến khích các địa phương căn cứ vào điều kiện thực tế có thể thành lập hoặc không. Tùy theo từng địa phương, có thể kiện toàn lại BQL hiện có để phù hợp với tính chất mới, chức năng nhiệm vụ mới, hoặc thành lập mới BQL nếu địa phương chưa có. Ví dụ như Hà Nội, hiện nay có rất nhiều BQL, từ Ban Giải phóng mặt bằng, ban công trình trọng điểm, ban hạ tầng, ban KĐTM… Các ban này cần được rà soát lại chức năng và mô hình quản lý để có giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương và đáp ứng yêu cầu giám sát quá trình đầu tư PTĐT theo quy hoạch, kế hoạch, bảo đảm kết nối đồng bộ và quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật khung, kết nối hạ tầng kỹ thuật giữa các dự án.

Trong trường hợp khu vực PTĐT rơi vào địa bàn của hai tỉnh trở lên thì Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với UBND các tỉnh có liên quan thành lập Ban điều phối giúp cho các BQL khu vực PTĐT của địa phương thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình. Bộ xây dựng sẽ đóng vai trò trung gian, điều phối các dự án đó để “gác cửa” cho Thủ tướng. Với Nghị định mới này, Bộ Xây dựng được tăng quyền quản lý, kiểm soát và giám sát việc đầu tư PTĐT phù hợp với quy hoạch, kế hoạch đề ra.

MINH MẠNH