Bệnh vàng lùn, vàng lùn xoắn lá lúa xảy ra ở 21 tỉnh, thành phố trong cả nước không chỉ làm người nông dân lo lắng, mà ngay cả những người đứng đầu Đảng và Nhà nước cũng rất quan tâm. Bởi theo ước tính của các chuyên gia thì sản lượng lúa năm 2006 ở Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL), vựa lúa của cả nước, chỉ đạt 18,43 triệu tấn, giảm 825.000 tấn so với năm 2005, trong đó giảm 428.000 tấn do tác hại trực tiếp của rầy nâu, vàng lùn và vàng lùn xoắn lá. Người dân ở ĐBSCL không chỉ đứng trước sự thiếu đói, mất mùa, an ninh lương thực bị đe dọa, mà Nhà nước còn phải hỗ trợ cứu đói, kinh phí tiêu hủy lúa bị bệnh, cung cấp thuốc bảo vệ thực vật...
Theo Tiến sĩ Ngô Vĩnh Viễn, quyền Viện trưởng Viện Bảo vệ thực vật thì nguyên nhân do sản xuất không bền vững, áp lực về sản xuất lương thực, xuất khẩu khiến ĐBSCL đã đưa vào gieo cấy những giống lúa có chất lượng cao đủ tiêu chuẩn xuất khẩu, những giống lúa này tính kháng rầy không cao, qua các năm gieo cấy không được tái tạo lại giống, nên tính kháng chịu bệnh giảm. Việc bón phân hóa học, thuốc trừ sâu, liên miên từ vụ này qua vụ khác, với liều lượng cao, tích tụ qua các năm, cùng với sự lưu giữ nước triền miên trên đồng ruộng, làm cho sự ô nhiễm môi trường đất, nước trên đồng ruộng, gây nên nguy cơ ngộ độc đất, yếm khí nước. Thêm vào đó, do được thiên nhiên ưu đãi, nên nông dân gieo cấy vụ nối vụ, không cho đất nghỉ, không vệ sinh môi trường gieo cấy, cũng là điều kiện tốt phát sinh rầy nâu. Điều này được chứng minh ở nhiều vùng nông dân gieo cấy 2 năm 6 vụ, thậm chí có nơi tới 7-8 vụ, tạo điều kiện cho rầy di trú quanh năm.
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chọn Long An là điểm giới thiệu Công ty Cổ phần Thanh Hà (doanh nghiệp được giải nhất VIFOTEC năm 2005 về phân bón sinh học), tự bỏ kinh phí xin tham gia thử nghiệm dùng chế phẩm sinh học KH, AH, NH cứu lúa.
Ngày 5-11-2006, ông Tống Khiêm, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia đến xã Nhơn Thạnh Trung, nhìn đồng lúa của các hộ tham gia thí nghiệm chế phẩm AH, KH, NH thấy lúa lên xanh tốt khác hẳn với trước khi sử dụng chế phẩm. Ông Khiêm nói: Hiện nay trên thế giới chưa có thuốc nào trị được bệnh vàng lùn, vàng xoắn lá. Nhưng nhìn những ruộng lúa trước đây bà con định nhổ bỏ nay nhờ phun chế phẩm của công ty Thanh Hà mà lên xanh tốt thế này rất đáng khuyến khích.
Với những kết quả thử nghiệm ban đầu về chế phẩm AH, KH, NH sau khi sử dụng cứu lúa, đáng là vấn đề "nóng" để các nhà khoa học nghiên cứu và có sự đánh giá xác đáng đem lại lợi ích thiết thực.
PHƯƠNG ANH