Mấy năm nay ở xã Tiền An, huyện Yên Hưng, tỉnh Quảng Ninh có Hợp tác xã nông nghiệp dịch vụ Tiền An I đưa ra thị trường, cung ứng cho người tiêu dùng một nguồn rau quả sạch-an toàn đúng nghĩa của nó. Nhưng vẫn chưa có một cơ quan chức năng nào cấp giấy chứng nhận là rau sạch-rau an toàn để người tiêu dùng yên tâm.

Xã Tiền An có diện tích đất canh tác là 492ha. Do đất không phù hợp với cây lúa, năng suất thường thấp nhất huyện nên xã quyết định chuyển sang trồng rau sạch từ vụ đông xuân năm 2003 trên diện tích 80ha thuộc 4 vùng: Đống Vàng-Cửa Đình; Đồng Thùa, vùng Bà Chà và vùng Đồng Cạn. Thu hoạch vụ rau sạch-an toàn đầu tiên cho giá trị hơn 98 triệu đồng/ha, cao gấp 4,2 lần giá trị trồng lúa, nên Đảng ủy xã quyết định phê duyệt dự án xây dựng và phát triển vùng rau màu trọng điểm xã Tiền An giai đoạn 2006-2010. Từ đó, tổ chức cho cán bộ hợp tác xã đi tham quan ở Lĩnh Nam, Vân Hội (Hà Nội) về quy trình trồng rau sạch-an toàn và mở nhiều lớp tập huấn về kỹ thuật sản xuất, kỹ thuật phòng trừ sâu bệnh cho 620 hộ. Chỉ sau một năm, diện tích chuyên rau màu ở đây đã tăng lên 182ha, thu nhập bình quân đạt hơn 70 triệu đồng/ha/vụ. Một số vùng như: Đồng Thùa, Đồng Cạn, thu nhập bình quân tới 150 triệu đồng/ha/vụ.

Rau quả trên đất Tiền An theo như kiểm định của các ngành chức năng là bảo đảm tiêu chuẩn sạch-an toàn, bởi đất không bị nhiễm phèn, không có vi sinh vật gây bệnh, không có dư lượng Fe... Nước tưới cho rau lấy từ hồ Yên Lập, bảo đảm sạch. Còn về các loại rau quả là những chủng loại rau cao cấp như: su hào B40, su hào giống Hàn Quốc, bom bay (Ấn Độ); bắp cải giống KK (Nhật Bản); súp lơ giống Magic (Nhật Bản); cải bao, giống Sibatan (Hàn Quốc); cà chua chất lượng cao giống của Pháp, Mỹ... Các chủng loại rau quả này đã được Trung tâm kiểm định thuốc bảo vệ thực vật phía Bắc, thuộc Cục bảo vệ Thực vật Trung ương và Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Quảng Ninh cấp giấy chứng nhận là rau quả sạch-an toàn. Đó là tin rất vui. Nhưng ông Đàm Quang Tranh, Chủ nhiệm Hợp tác xã vẫn buồn bã: rau quả của hợp tác xã được kiểm định, nhưng vẫn còn thiếu một văn bản quan trọng đó là cái Giấy chứng nhận thương hiệu rau sạch-rau an toàn. Ông cho biết, hợp tác xã và Liên minh hợp tác xã-doanh nghiệp ngoài quốc doanh tỉnh đã nhiều lần làm việc với các ngành chức năng như: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Y tế... Nhưng, kết quả không có ngành nào nhận trách nhiệm cung cấp, nên đến nay HTX nông nghiệp dịch vụ Tiền An I vẫn chưa được công nhận là một địa chỉ sản xuất rau an toàn. Vậy là rau quả sạch-an toàn của hợp tác xã vẫn bị đánh lộn với rau quả bẩn được sản xuất từ nhiều nơi khác trên địa bàn. Do đó, thời gian qua đã có một số đơn vị có vốn đầu tư nước ngoài ở khu Công nghiệp Cái Lân, một số đơn vị của ngành than và một số doanh nghiệp du lịch ở TP Hạ Long sẵn sàng nhập rau quả của hợp tác xã, trong đó một số đơn vị đã ký hợp đồng, nhưng họ vẫn ngại vì trên thực tế rau sạch Tiền An vẫn chưa có chứng nhận, chưa có "thương hiệu". Vì vậy rau quả sạch ở đây vẫn do từng hộ gia đình tự lo đầu ra và luôn bị tư thương ép giá. Thật là thiệt thòi cho những nỗ lực của bà con nông dân.

Chúng tôi nghĩ rằng, để rau quả nơi đây có thể chiếm lĩnh được thị trường, doanh thu cao, khuyến khích xã viên mở rộng diện tích thì việc làm cần thiết và khẩn trương là UBND tỉnh Quảng Ninh giao cho các Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Y tế, Sở Khoa học và Công nghệ... phối hợp giải quyết cho HTX những thủ tục giấy tờ cần thiết. Có giấy chứng nhận của cơ quan chức năng sẽ là một căn cứ pháp lý quan trọng để xã viên yên tâm, tăng sản lượng sản xuất, vừa góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống, vừa bảo đảm rau quả sạch-an toàn cho người tiêu dùng.

ĐINH QUẬN